- Advertisement -
«∆εν µπορείς να κάνεις πόλεµο χωρίς την Αίγυπτο, ούτε ειρήνη χωρίς τη Συρία», είχε πει τη δεκαετία του ’70 η «αλεπού» της αµερικανικής διπλωµατίας, ο Χένρι Κίσινγκερ. Σήµερα, αυτή η εποχή µοιάζει πολύ µακρινή.
Η Μέση Ανατολή είναι βυθισµένη στον πόλεµο, έστω και αν η Αίγυπτος δεν µετέχει σε αυτόν. Όσο για την ειρήνη, δεν είναι ορατή, παρότι η Συρία – ύστερα από 15 χρόνια που ήταν πεδίο βολής φτηνό – και το νέο καθεστώς της δηλώνουν προσήλωση στην ειρήνη, ενώ οι ΗΠΑ έβγαλαν τη χώρα από τη λίστα της τροµοκρατίας.
Σήµερα, φαίνεται πως άλλοι κάνουν κουµάντο.
Γράφημα: Μάκης Θεοφιλόπουλος
1918
Αραβικά στρατεύµατα, υποστηριζόµενα από βρετανικές δυνάµεις, καταλαµβάνουν τη ∆αµασκό, βάζοντας τέλος σε 400 χρόνια οθωµανικής κυριαρχίας.
Τα επόµενα χρόνια η Συρία ελέγχεται από Γάλλους και Βρετανούς.
1945
Η Συρία εµφανίζεται ανάµεσα στις χώρες που υπογράφουν τη Χάρτα του ΟΗΕ, κατοχυρώνοντας την ύπαρξή της ως ανεξάρτητου
κράτους. Ενα έτος αργότερα, αποχωρούν τα τελευταία ξένα στρατεύµατα.
1947
Ιδρύεται το Αραβικό Σοσιαλιστικό Κόµµα Μπάαθ. Ακολουθούν αλλεπάλληλα πραξικοπήµατα.
1958
Αίγυπτος και Συρία ενώνονται για να σχηµατίσουν την Ενωµένη Αραβική ∆ηµοκρατία. Η ασφυκτική ηγεµονία της Αιγύπτου του Νάσερ προκαλεί νέο πραξικόπηµα στη Συρία.
1967
Ο Πόλεµος των Εξι Ηµερών, στον οποίο το Ισραήλ κατατροπώνει τις δυνάµεις Συρίας, Αιγύπτου και Ιορδανίας.
1970
Ο Χαφέζ αλ-Ασαντ καταλαµβάνει την εξουσία. Καταργείται η συνταγµατική πρόβλεψη ότι ο πρόεδρος πρέπει να είναι µουσουλµάνος.
1973
Συρία και Αίγυπτος επιτίθενται αιφνιδιαστικά στο Ισραήλ, αλλά ο Πόλεµος του Γιοµ Κιπούρ δεν τους αποφέρει κέρδη.
1976
Ο συριακός στρατός επεµβαίνει στον Λίβανο.
1980
Ξεσπά ο πόλεµος Ιράν – Ιράκ και η Συρία παίρνει το µέρος του πρώτου, πιστή στην αντιπαλότητά της µε το «αδελφό» Μπάαθ του Σαντάµ.
1982
Αγρια καταστολή της εξέγερσης των Αδελφών Μουσουλµάνων στην πόλη Χάµα από τα στρατεύµατα του Ασαντ, χιλιάδες νεκροί. Το
Ισραήλ εισβάλλει στον Λίβανο και επιτίθεται στις συριακές δυνάµεις.
1987
∆εύτερη επέµβαση της Συρίας στον Λίβανο.
1990
Η ∆αµασκός στηρίζει την εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ, µετά την κατάληψη από τοτελευταίο του Κουβέιτ.
1998
Εκδιώκεται από τη Συρία ο ηγέτης του ΡΚΚ Αµπντουλάχ Οτζαλάν.
2000
Πεθαίνει ο Χαφέζ αλ-Ασαντ και τον διαδέχεται ο γιος του Μπασάρ. Οι αρχικές ελπίδες για συµφιλίωση, µετά την απελευθέρωση εκατοντάδων πολιτικών κρατουµένων, διαψεύδονται και ξεσπά νέο κύµα διώξεων.
2002
Οι ΗΠΑ εντάσσουν τη Συρία στον Αξονα του Κακού και την κατηγορούν για στήριξη της τροµοκρατίας.
2005
∆ολοφονία στη Βηρυτό του πρώην λιβανέζου πρωθυπουργού Ραφίκ αλ-Χαρίρι, για την οποία κατηγορούνται ∆αµασκός και Χεζµπολάχ.
2007
Αεροπορική επιδροµή του Ισραήλ εναντίον µιας υπό κατασκευή πυρηνικής εγκατάστασης στη Βόρεια Συρία.
2011
Ξεσπά ο εµφύλιος πόλεµος στη Συρία, στο φόντο της Αραβικής Ανοιξης. Πρωταγωνιστεί ο Ελεύθερος Συριακός Στρατός, που στηρίζεται και από την Τουρκία.
2014
Το Ισλαµικό Κράτος κηρύττει την ίδρυση «χαλιφάτου» σε τµήµα της Συρίας και του Ιράκ.
2015
Η Ρωσία επεµβαίνει στρατιωτικά στον εµφύλιο και στηρίζει το καθεστώς Ασαντ.
2017
Επεµβαίνουν στρατιωτικά οι ΗΠΑ, που «υιοθετούν» τους Κούρδους και τις Συριακές ∆ηµοκρατικές ∆υνάµεις.
2019
Ξεκινούν οι τουρκικές εισβολές στη Συρία, µε αιτιολόγηση την κουρδική απειλή.
2023
Ο Αραβικός Σύνδεσµος αποδέχεται πάλι στις γραµµές του τη Συρία υπό τον Ασαντ.
2024
Τα πλήγµατα που έχει δεχθεί η Χεζµπολάχ από το Ισραήλ στον Λίβανο την υποχρεώνουν να αποσύρει
µεγάλο µέρος των δυνάµεών της από τη Συρία. Στις 8 ∆εκεµβρίου, έπειτα από µια εντυπωσιακή επέλαση, οι ισλαµιστές αντάρτες του HTS
καταλαµβάνουν τη ∆αµασκό.
Ο Ασαντ και η οικογένειά του διαφεύγουν στη Ρωσία.
2025
Το Ισραήλ βοµβαρδίζει και καταστρέφει το µεγαλύτερο µέρος των στρατιωτικών υποδοµών της Συρίας.
Ξένες δυνάμεις στη Συρία
ΗΠΑ
Στις 16 Απριλίου και ύστερα από µακρά παρουσία στη Συρία, οι τελευταίες αµερικανικές δυνάµεις αποχώρησαν, παραδίδοντας το σύνολο
των βάσεών τους στον έλεγχο της ∆αµασκού.
Με τον τρόπο αυτό, σηµατοδότησαν και τη διακοπή της άµεσης στήριξης που παρείχαν στις υπό κουρδικό έλεγχο SDF, που
ενσωµατώνονται στον «εθνικό στρατό».
Ρωσία
Η συµφωνία Μόσχας και ∆αµασκού στις αρχές Αυγούστου είναι η αρχή του τέλους της µακράς στρατιωτικής παρουσίας της Ρωσίας
στη Συρία. Σύµφωνα µε αυτή, ο έλεγχος της αεροπορικής βάσης στο Χµεϊµίµ και της ναυτικής στην Ταρτούς θα περάσει ουσιαστικά στον
έλεγχο της Συρίας, ενώ η ρωσική παρουσία θα περιοριστεί σε εκπαίδευση και ασκήσεις.
Τουρκία
Ο τουρκικός στρατός διατηρεί σηµαντικέςθέσεις – επισήµως φυλάκια και παρατηρητήρια – κατά µήκος των συνόρων, που απέκτησε στις
διαδοχικές εισβολές στην περιοχή µετά το 2015-16. Παράλληλα, το ναυτικό µοιάζει να επιδιώκει παρουσία στη Λατάκια, ενώ υπάρχει
σειρά συµφωνιών για εκπαίδευση και εξοπλισµό των ενόπλων δυνάµεων της Συρίας.
Ισραήλ
Το Ισραήλ κατέλαβε και έκτοτε ελέγχει τα Υψώµατα του Γκολάν το 1967, στον Πόλεµο των Εξι Ηµερών. Μετά την
πτώση του καθεστώτος Ασαντ, το 2024, ελέγχει ντε φάκτο και την αποστρατιωτικοποιηµένη ζώνη που βρισκόταν υπό
την ευθύνη του ΟΗΕ, ανατολικά του Γκολάν, όπου έχει αναπτύξει ισχυρές στρατιωτικές δυνάµεις και διαµηνύει πως δεν θα τις αποσύρει.
Ιράν
Οπως και η Ρωσία, το Ιράν υπήρξε επί πολλά χρόνια το βασικό στήριγµα του καθεστώτος Ασαντ, µε έντονη µάλιστα παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης στη ∆αµασκό και άλλα σηµεία. Η πτώση του καθεστώτος – το οποίο δεν προσπάθησαν καν να σώσουν την κρίσιµη στιγµή της επέλασης των ανταρτών – σήµανε και τη δική τους αποχώρηση από τη Συρία.
Αμάγαλμα εθνοτήτων και θρησκειών
20-25 εκατ. υπολογίζεται σήµερα ο πληθυσµός της Συρίας, αναλόγως µε την πηγή (Παγκόσµια Τράπεζα, CIA, Εθνική Στατιστική Υπηρεσία κ.λπ.). 600.000 περίπου έχουν σκοτωθεί στη διάρκεια του εµφυλίου, ενώ κάπου 6 εκατ. έχουν εγκαταλείψει τη χώρα ως πρόσφυγες – µετανάστες και άλλα 7 εκατ. είναι εσωτερικά εκτοπισµένοι.
- 70%-75%του πληθυσµού της Συρίας είναι σουνίτες µουσουλµάνοι.
- Κάπου 3% είναι ∆ρούζοι. 10% περίπου είναι αλεβίτες (ένα παρακλάδι των σιιτών µουσουλµάνων), στους οποίους ανήκε και η οικογένεια Ασαντ και µεγάλο µέρος της ελίτ του προηγούµενου καθεστώτος.
- 10% του πληθυσµού της Συρίας υπολογίζεται πως είναι χριστιανοί διαφόρων δογµάτων – αν και ο αριθµός τους µειώνεται διαρκώς.
- 80% – 90% του πληθυσµού είναι Αραβες, κυρίως µουσουλµάνοι αλλά και χριστιανοί.
- 10% ή κάπου 2,5 εκατ. υπολογίζεται πως αριθµούν οι Κούρδοι της Συρίας, που κατοικούν κυρίως στις βορειοανατολικές περιοχές, κοντά στα σύνορα µε την Τουρκία. Μειονότητα στις τάξεις τους είναι οι Γιαζίντι.
Οι ηγέτες
ΣΟΥΚΡΙ ΑΛ-ΚΟΥΒΑΤΛΙ
Ο πρώτος πρόεδρος της Συρίας οδήγησε τη χώρα αρχικά στην ανεξαρτησία της, το 1948, και στη συνέχεια, αφού ανατράπηκε και
επέστρεψε στην εξουσία το 1955, στην ένωση µε την Αίγυπτο.
ΧΑΦΕΖ ΑΛ-ΑΣΑΝΤ
Υπουργός Αµυνας κατά τον καταστροφικό για τους Αραβες Πόλεµο των Εξι Ηµερών του 1967, πήρε την εξουσία το 1970 και
επεδίωξε τη ρεβάνς, χωρίς επιτυχία, το 1973 µε τον Πόλεµο του Γιοµ Κιπούρ.
ΜΠΑΣΑΡ ΑΛ-ΑΣΑΝΤ
Ο θάνατος του Χαφέζ, το 2000, έφερε στην εξουσία τον 34χρονο τότε γιο του Μπασάρ, δεδοµένου ότι ο µεγαλύτερος αδερφός του Μπαζίλ είχε σκοτωθεί σε αυτοκινητικό δυστύχηµα το 1994.
ΑΧΜΕΝΤ ΑΛ-ΣΑΡΑ
Γνωστός και ως πολέµαρχος Αµπού Μοχάµεντ αλ-Τζολάνι, επικεφαλής της ισλαµικής οργάνωσης HTS, που συνεργάστηκε
και µε την Αλ-Κάιντα, ανέτρεψε το καθεστώς Ασαντ στο τέλος του 2024 και είναι µεταβατικός πρόεδρος.
Comments are closed.