Ντόναλντ Τραμπ: Η Κίνα σηκώνει το γάντι της Ουάσιγκτον

Η Κίνα επιτέθηκε χθες στη νέα εκστρατεία κυρώσεων της κυβέρνησης Τραμπ κατά του Ιράν, προειδοποιώντας ότι θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της, απειλώντας με αντίποινα και κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι διαταράσσουν την παγκόσμια οικονομική τάξη. Η σφοδρή αντίδραση του Πεκίνου διαμορφώνει ένα σκηνικό νέων τριβών ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.

Η συνεργασία της Κίνας με το Ιράν διεξάγεται στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και δεν πρέπει να υπάρχουν παρεμβάσεις ή να διαταράσσεται, δήλωσε χθες ο Λιν Τζιαν, εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, όταν ρωτήθηκε για τις νέες κυρώσεις των ΗΠΑ που σχετίζονται με το Ιράν.

Το Πεκίνο, πρόσθεσε, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διαφυλάξει σταθερά τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της. Ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ  ανακοίνωσε τη Δευτέρα νέες κυρώσεις σε 60 άτομα, οντότητες και σκάφη, σε μια κίνηση που, όπως είπε, θα κόψει την οικονομική ζωτική γραμμή του Ιράν, αλλά δεν έλαβε τα πιο αυστηρά μέτρα. Οι κυρώσεις στοχεύουν εταιρείες με έδρα το Χονγκ Κονγκ και την ηπειρωτική Κίνα, αλλά στη λίστα δεν συμπεριλήφθηκαν μεγάλα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Ο Μπέσεντ επανέλαβε πως θα υπάρξουν κυρώσεις σε χώρες που έχουν εμπορικές σχέσεις με το Ιράν  – η Κίνα, την οποία δεν ανέφερε ονομαστικά, είναι η κυριότερη μεταξύ αυτών.

Το Πεκίνο προειδοποίησε ότι θα προβεί σε αντίποινα εάν κινεζικές εταιρείες συμπεριληφθούν σε οποιαδήποτε σημαντική επέκταση των νέων δευτερογενών κυρώσεων της κυβέρνησης Τραμπ προς την Τεχεράνη. Οποιαδήποτε σοβαρή αύξηση των κυρώσεων των ΗΠΑ κατά της Κίνας, η οποία αγοράζει το 90% του πετρελαίου του Ιράν, θα έθετε σε κίνδυνο την εκρηκτική σχέση μόλις έναν μήνα πριν από την προγραμματισμένη συνάντηση των προέδρων Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσιγκτον.  Η σύνοδος κορυφής θεωρείται κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία, με τους ηγέτες να αναμένεται να συζητήσουν την παράταση μιας μονοετούς εκεχειρίας στον εμπορικό τους πόλεμο που συμφώνησαν τον Οκτώβριο και η οποία εδραιώθηκε με μια εγκάρδια επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο τον Μάιο.

Ενώ τα μεγάλα κρατικά διυλιστήρια της Κίνας συμμορφώνονται σε μεγάλο βαθμό με τις κυρώσεις για το ιρανικό αργό πετρέλαιο, το Πεκίνο επιτρέπει στα διυλιστήρια του ιδιωτικού τομέα, γνωστά ως «τσαγιέρες», να εισάγουν και να επεξεργάζονται πετρέλαιο από το Ιράν. Οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε ορισμένα από αυτά τα διυλιστήρια νωρίτερα φέτος, αλλά η Κίνα διέταξε τις εγχώριες εταιρείες να μη συμμορφωθούν.

Η Κίνα έχει θεσπίσει ένα ολοένα και πιο αυστηρό καθεστώς κατά των κυρώσεων που περιλαμβάνει αντίμετρα κατά ξένων ατόμων και οργανισμών που βοηθούν στην εφαρμογή ξένων περιορισμών σε κινεζικές εταιρείες και αλυσίδες εφοδιασμού. Οπως τονίζουν οι «Financial Times», οποιαδήποτε προσπάθεια των ΗΠΑ να επεκτείνουν επιθετικά ένα δευτερεύον καθεστώς κυρώσεων στο Ιράν σε κινεζικές εταιρείες θα διακινδύνευε αντίποινα από το Πεκίνο, το οποίο πέρυσι έδειξε ότι θα μπορούσε να οδηγήσει την αμερικανική παραγωγή σε αδιέξοδο μέσω του ελέγχου της σε κρίσιμα ορυκτά, τις λεγόμενες σπάνιες γαίες, που είναι απαραίτητα για την παραγωγή υψηλής τεχνολογίας. «Πρέπει να περιμένουμε και να δούμε αν αυτό είναι απλώς μπλόφα ή αν οι ΗΠΑ σκέφτονται σοβαρά να επιβάλουν δευτερεύουσες κυρώσεις στην Κίνα», δήλωσε ο Γουάνγκ Ντονγκ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου. «Αν το κάνουν, τότε φυσικά η Κίνα θα υπερασπιστεί απόλυτα το εθνικό της συμφέρον… το κάναμε ήδη αυτό κατά τη διάρκεια του πρώτου γύρου πέρυσι».

Το Ιράν αυξάνει την πίεση στο Ορμούζ

Οσο για το Ιράν, ο υπουργός Οικονομικών Σεγιέντ αλί Μαντανιζαντέχ, τόνισε ότι ούτε η Κίνα ούτε η Ρωσία έχουν «αποδεχτεί» τα μέτρα των ΗΠΑ και προέβλεψε ότι και άλλες χώρες θα αντισταθούν σε αυτό και τόνισε πως το Ιράν θα αυξήσει την πίεση στα πλοία που προσπαθούν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ. Ο Μοχσέν Ρεζάι, ανώτατος στέλεχος των υπηρεσιών ασφαλείας δεσμεύτηκε ότι «ούτε μία σταγόνα πετρέλαιο» δεν θα φύγει από την περιοχή εάν οι γειτονικές χώρες του Κόλπου συμμετέχουν στην αμερικανική προσπάθεια. Μιλώντας πάντως χθες από την Τεχεράνη, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν  Μπαντρ Αλμπουσάιντι εξέφρασε την ελπίδα πως σύντομα η χώρα του και το Ιράν θα ανακοινώσουν τη δημιουργία ενός προσωρινού διαδρόμου ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έπειτα από εβδομάδες συζητήσεων.

Σε κάθε περίπτωση, οι αναλυτές αναρωτιούνται εάν οι νέες κυρώσεις θα επηρεάσουν σημαντικά την οικονομία του Ιράν, έπειτα από τόσες δεκαετίες κυρώσεων. Οπως σημειώνουν οι «New York Times», αντιμέτωποι με μια νέα οικονομική επίθεση από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ηγέτες του Ιράν στοιχηματίζουν ότι μπορούν να αντέξουν την επερχόμενη καταιγίδα και να κάνουν αισθητό το κόστος των δεινών τους σε μια περιοχή πλούσια σε πετρέλαιο που είναι κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία. Καθώς η ολοένα και πιο καταστροφική οικονομική κρίση του Ιράν βαθαίνει, η ιρανική ηγεσία μπορεί να αισθάνεται ότι δεν έχει πολλά να χάσει απαντώντας στην πίεση των ΗΠΑ με το είδος της στρατιωτικής κλιμάκωσης που ο πρόεδρος Τραμπ φαίνεται τώρα πρόθυμος να αποφύγει.

«Ο κίνδυνος είναι ότι η “οικονομική D-day”, όπως την ονομάζει ο Λευκός Οίκος, παρουσιάζεται σχεδόν ως υποκατάστατο ενός περαιτέρω πολέμου, ενώ μπορεί αντ’ αυτού να γίνει ένας άλλος μηχανισμός για την κλιμάκωσή του», σχολιάζει η Σίνα Τούσι, ειδικός σε θέματα Ιράν στο Κέντρο Διεθνούς Πολιτικής. «Οσο πιο σκληρά πιέζει η Ουάσιγκτον τρίτες χώρες να αποκόψουν τις εναπομένουσες ζωτικές γραμμές του Ιράν, τόσο ισχυρότερο γίνεται το κίνητρο της Τεχεράνης να αποδείξει ότι η συμμετοχή στην απομόνωση του Ιράν έχει το δικό της κόστος».