Περσικός Κόλπος: Το ακριβό ταξίδι του πετρελαίου προς την Ασία

Η προσπάθεια να «βγει» το πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο και να φθάσει στους αγοραστές της Ασίας, παρά τους κινδύνους και τους περιορισμούς γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, έχει δημιουργήσει ένα δαιδαλώδες πλέγμα εναλλακτικών διαδρομών.

Μεταφορτώσεις από πλοίο σε πλοίο (ship to ship – STS), χρήση αγωγών, shuttle tankers, δηλαδή δεξαμενόπλοια που εκτελούν επαναλαμβανόμενα δρομολόγια μέσα και έξω από τα Στενά του Ορμούζ μεταφόρτωσης αργού και τεράστιες παρακάμψεις γύρω από την Αφρική δεσμεύουν όλο και περισσότερα δεξαμενόπλοια για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα. Το αποτέλεσμα είναι η πραγματική διαθέσιμη προσφορά υπερδεξαμενοπλοίων (VLCC) που μεταφέρουν μέχρι και 2 εκατ. βαρέλια σε μεγάλες αποστάσεις να περιορίζεται και οι ναύλοι να οδηγούνται σε πρωτοφανή επίπεδα.

Η αγορά δείχνει ότι οι ροές αργού από τον Περσικό Κόλπο συνεχίζονται, αλλά κάθε άλλο παρά με φυσιολογικό τρόπο. Οπως επισημαίνει η Clarksons Securities, η κρίση του Ορμούζ έχει καταστήσει «κάθε βαρέλι πιο απαιτητικό σε όρους απασχόλησης δεξαμενοπλοίων», με αποτέλεσμα η αγορά να είναι ακόμη πιο σφιχτή από ό,τι πριν από τη σύγκρουση.

Κεντρικό ρόλο παίζει το σύστημα shuttle STS. Δεξαμενόπλοια αναλαμβάνουν τον κίνδυνο διέλευσης μέσω Ορμούζ και μεταφέρουν το φορτίο έξω από τα Στενά, όπου πραγματοποιούν ship to ship μεταφορτώσεις σε άλλα πλοία. Σύμφωνα με τη Lloyd’s List που επικαλείται τη Vortexa, από τον Μάρτιο έχουν συμμετάσχει στο shuttle trade 121 δεξαμενόπλοια, ενώ 29 VLCC έχουν εκτελέσει τέσσερα ή περισσότερα δρομολόγια και αντιπροσωπεύουν το 54% των συνολικών shuttle κινήσεων.

Αφαιρεί πλοία

Η διαδικασία αυτή αποκαθιστά τις ροές πετρελαίου, αλλά ταυτόχρονα αφαιρεί πλοία από την υπόλοιπη αγορά, καθώς τα VLCC δεσμεύονται σε αναμονές, επανατοποθετήσεις και καθυστερήσεις μεταφόρτωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα VLCC που ταξιδεύουν υπό έρμα (χωρίς φορτίο) προς την περιοχή ανατολικά του Ορμούζ αυξήθηκαν περισσότερο από 40% σε μία εβδομάδα.

Ακόμη πιο περίπλοκη είναι η διαδρομή μέσω Ερυθράς Θάλασσας. Σαουδαραβικό αργό μεταφέρεται μέσω του East – West Pipeline στο Γιανμπού, φορτώνεται σε VLCC, μεταφέρεται στον αγωγό Sumed της Αιγύπτου και επαναφορτώνεται στο Sidi Kerir στη Μεσόγειο Θάλασσα, πριν ξεκινήσει για την Ασία μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας.

Η εκρηκτική αύξηση των τονομιλίων έχει οδηγήσει τους ναύλους σε ιστορικά υψηλά. Ο βρετανικός ναυλομεσιτικός οίκος Clarksons ανέφερε ότι οι ναύλοι των υπερδεξαμενοπλοίων (VLCC) διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 800.000 δολάρια ημερησίως για φορτώσεις δυτικά του Ορμούζ, στα 350.000 δολάρια ημερησίως από το Γιανμπού, στα 220.000 δολάρια ημερησίως από σημεία STS εκτός Ορμούζ και στα 190.000 δολάρια ημερησίως στη λεκάνη του Ατλαντικού.

Ενδεικτικά ο δείκτης TD3C MEG-China VLCC του Baltic Exchange έφθασε τη Δευτέρα στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών, τόσο σε όρους time charter equivalent (TCE) όσο και σε Worldscale, στα 624.388 δολάρια ημερησίως ή WS 606. Επίσης ο δείκτης MEG-Singapore ξεπέρασε επίσης τα προηγούμενα ρεκόρ που είχαν καταγραφεί νωρίτερα κατά τη διάρκεια της κρίσης, φθάνοντας τη Δευτέρα στα 628.564 δολάρια ημερησίως.