«Black August»: Η κατάρα του Αυγούστου που τρομάζει τη Ρωσία του Πούτιν – Τα γεγονότα που σημάδεψαν την Ιστορία

Το φαινόμενο του Black August, γνωστό και ως «η κατάρα του Αυγούστου», έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια στη ρωσική δημοσιογραφία ως ένας όρος που περιγράφει τις δραματικές κρίσεις που συχνά ξεσπούν στο τέλος του καλοκαιριού.

Σε ορισμένες πτυχές, το Black August θυμίζει τη βρετανική «silly season», την περίοδο όπου κυριαρχούν ελαφριά θέματα λόγω της απουσίας του κοινοβουλίου και των διακοπών των μελών της βασιλικής οικογένειας. Ωστόσο, η ρωσική λαϊκή σοφία διατηρεί μια πιο απαισιόδοξη στάση: μια ματιά στην πρόσφατη ρωσική ιστορία φαίνεται να ενισχύει την πεποίθηση ότι απρόβλεπτα γεγονότα συχνά συμβαίνουν τον Αύγουστο.

Όπως αναφέρει το CNN, πριν από 35 χρόνια, μια ομάδα σκληροπυρηνικών Κομμουνιστών επιχείρησε αποτυχημένο πραξικόπημα κατά του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, πυροδοτώντας τις δυνάμεις που οδήγησαν τελικά στη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Τον Αύγουστο του 1998, μια χρηματοπιστωτική κρίση προκάλεσε χρεοκοπία στο εσωτερικό χρέος της Ρωσίας και κατάρρευση του ρουβλίου. Ένα χρόνο αργότερα, μια ομάδα μαχητών εισέβαλε στη Δημοκρατία του Νταγκεστάν, ξεκινώντας τον δεύτερο πόλεμο της Τσετσενίας, γεγονός που ανέδειξε τον τότε άγνωστο Βλαντίμιρ Πούτιν σε κορυφαία θέση εξουσίας.

Ο Πούτιν ανέλαβε την ηγεσία της Ρωσίας την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1999, μετά από αιφνιδιαστική παράδοση της εξουσίας από τον πρόεδρο Μπορίς Γέλτσιν. Ωστόσο, ούτε ο ίδιος κατάφερε να αποφύγει την «κατάρα του Αυγούστου». Μία από τις πρώτες μεγάλες δοκιμασίες του ήταν το ναυάγιο του πυρηνικού υποβρυχίου Kursk, ενώ τον Αύγουστο του 2008 η Ρωσία ενεπλάκη σε πόλεμο με τη Γεωργία, παρουσιάζοντας το νέο, επιθετικό πρόσωπο της εξωτερικής πολιτικής Πούτιν.

Το φετινό καλοκαίρι διαμορφώνεται επίσης ως δύσκολη περίοδος για τη Ρωσία του Πούτιν. Η πρόοδος στα μέτωπα της Ουκρανίας είναι περιορισμένη, ενώ ρωσικές πόλεις δέχονται επιθέσεις σε διυλιστήρια και κέντρα διανομής. Παράλληλα, παρατηρούνται ουρές στα πρατήρια καυσίμων και ανησυχία για πιθανό νέο κύμα επιστράτευσης.

Ο εξόριστος Ρώσος σχολιαστής Ιλία Βαρλάμοφ σχολίασε πως τα επαναλαμβανόμενα ιστορικά γεγονότα του Αυγούστου αποτελούν «σύμπτωση, φυσικά». Παρόλα αυτά, σημείωσε ότι «πολλοί Ρώσοι περιμένουν τον Αύγουστο με ανησυχία, ειδικά τώρα που η χώρα βρίσκεται σε πραγματική κρίση… Η κρίση καυσίμων επέστρεψε, οι τιμές ανεβαίνουν ασταμάτητα, το ρούβλι πέφτει, έρχονται εκλογές και κανείς δεν ξέρει τι άλλο».

Ανησυχία και προειδοποιήσεις

Ο Βαρλάμοφ αναφέρθηκε και σε δηλώσεις κορυφαίου Ρώσου οικονομολόγου, ο οποίος προειδοποίησε ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει «κοινωνική κρίση» και χάνει τη διεθνή τεχνολογική και οικονομική μάχη, χωρίς ελπίδα νίκης σε έναν πόλεμο φθοράς με την Ουκρανία που στηρίζεται από τη Δύση.

Ακόμη και η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Moskovsky Komsomolets αναγνώρισε τις παραδοσιακές ανησυχίες του Αυγούστου, επικαλούμενη αυτή τη φορά την αστρολογία. Σύμφωνα με δημοσίευμά της, η επικείμενη έκλειψη της σελήνης θεωρείται δυσοίωνη, καθώς «θα μπορούσε να προκαλέσει κοινωνικές μεταβολές, πολιτικές αλλαγές και εσωτερικές αναταραχές».

Παρά τις ανησυχίες, ο Πούτιν προβάλλει τη συνήθη αυτοπεποίθησή του. Σε πρόσφατες δηλώσεις του για έργα υποδομών, αναγνώρισε τη ζημιά που προκάλεσαν ουκρανικές επιθέσεις σε αποθήκες ηλεκτρονικού εμπορίου, χωρίς να αναφέρει ονομαστικά την εταιρεία, αλλά υποβάθμισε τη μακροπρόθεσμη σημασία τους.

Όπως δήλωσε, «αυτές οι επιθέσεις δεν έχουν, δεν προκαλούν και δεν μπορούν να επιφέρουν κρίσιμες συνέπειες», προσθέτοντας ότι οι εγκαταστάσεις θα αποκατασταθούν με κρατική στήριξη. Ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αρχίσει να επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των Ρώσων.

Σύγκριση με την Ουκρανία

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει επίσης εσωτερικές προκλήσεις. Πρόσφατα, ο αποπεμφθείς Υπουργός Άμυνας Μιχαΐλο Φεντόροφ ζήτησε εκλογές εν καιρώ πολέμου, δημιουργώντας νέες πολιτικές πιέσεις στον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Αυτή η εξέλιξη προσφέρει νέο έδαφος για δημόσια αμφισβήτηση της νομιμότητας του Ζελένσκι από τον Πούτιν.

Η πενταετής θητεία του Ζελένσκι αναμενόταν να λήξει το 2024, αλλά οι εκλογές έχουν ανασταλεί λόγω του στρατιωτικού νόμου που επιβλήθηκε μετά τη ρωσική εισβολή το 2022. Οι ανακατατάξεις στην κυβέρνηση και οι διαδηλώσεις δείχνουν ότι η κοινωνία των πολιτών και οι δημοκρατικές διαδικασίες παραμένουν ενεργές στην Ουκρανία.

Αντίθετα, στη Ρωσία η πολιτική αντιπολίτευση έχει ουσιαστικά κατασταλεί. Πρόσφατα, δικαστήριο καταδίκασε τον αντιπολιτευόμενο πολιτικό Λεβ Σλόσμπεργκ σε 11 χρόνια φυλάκιση για την αντίθεσή του στον πόλεμο, ενώ το Ανώτατο Δικαστήριο απαγόρευσε στο κόμμα του, Yabloko, να συμμετάσχει στις επερχόμενες εκλογές.

Η καταστολή της κοινωνίας των πολιτών στη Ρωσία έγινε σταδιακά και κορυφώθηκε με τον θάνατο του φυλακισμένου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι τον Φεβρουάριο του 2024. Το τραγικό του ταξίδι σε αποικία κράτησης στην Αρκτική ξεκίνησε επίσης τον Αύγουστο του 2020, όταν αρρώστησε από δηλητηρίαση με νευροτοξικό παράγοντα κατά την επιστροφή του στη Μόσχα.

Είτε πρόκειται για σύμπτωση είτε όχι, ο Αύγουστος αποδεικνύεται διαχρονικά ένας τιμωρητικός μήνας για τη Ρωσία.

Πηγή: CNN