Ο Κούσνερ δεν ξεκλείδωσε τη Γάζα

Σε νέο διπλωματικό αδιέξοδο προσκρούει το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γάζα, παρά την εντατική διπλωματική προσπάθεια του Τζάρεντ Κούσνερ να γεφυρώσει τις διαφορές Ισραήλ και Χαμάς. Μετά τις συνομιλίες του αμερικανού απεσταλμένου – και γαμπρού του Τραμπ – πρώτα με την ηγεσία της Χαμάς στην Αίγυπτο και στη συνέχεια με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ, οι δύο πλευρές παραμένουν αμετακίνητες στα κρίσιμα ζητήματα του αφοπλισμού και της ισραηλινής αποχώρησης. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να διατηρήσει ζωντανό τον οδικό χάρτη των 15 σημείων, όμως η σειρά των βημάτων που θα οδηγήσουν στο τέλος του πολέμου εξακολουθεί να αποτελεί το μεγάλο αγκάθι.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ ολοκλήρωσε δύο ημέρες κρίσιμων επαφών στη Μέση Ανατολή, συναντώντας αρχικά στην Αίγυπτο τον πολιτικό ηγέτη της Χαμάς Χαλίλ αλ-Χάγια, συνάντηση που από μόνη της έχει ένα ειδικό βάρος, και στη συνέχεια, στην Ιερουσαλήμ, τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Στόχος του απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ ήταν να ξεπεραστεί το αδιέξοδο που έχει ανακύψει γύρω από το αμερικανικό σχέδιο για τη Γάζα, χωρίς ωστόσο να υπάρξει μέχρι στιγμής ένδειξη άμεσης συμφωνίας.

Στην Αίγυπτο ο Κούσνερ επέμεινε στον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και στη θέσπιση μηχανισμών επαλήθευσης της διαδικασίας, ενώ κατέστησε σαφές ότι η οργάνωση δεν θα πρέπει να έχει κανέναν μελλοντικό ρόλο στη διακυβέρνηση της Γάζας. Η Χαμάς, από την πλευρά της, δηλώνει ότι αποδέχεται τον αμερικανικό οδικό χάρτη των 15 σημείων, αλλά απαιτεί πρώτα από το Ισραήλ να τηρήσει τις δικές του δεσμεύσεις, να σταματήσει τις επιθέσεις και να αποσύρει τις δυνάμεις του.

Στην Ιερουσαλήμ, όμως, ο Νετανιάχου επανέλαβε την αδιάλλακτη θέση του ότι δεν πρόκειται να υπάρξει ισραηλινή αποχώρηση πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς. Σύμφωνα με ισραηλινό αξιωματούχο, ο πρωθυπουργός κατέστησε επίσης σαφές ότι ο ισραηλινός στρατός θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις στη Γάζα όταν τις θεωρεί αναγκαίες.

Παρά την απουσία πολιτικής συμφωνίας, οι συνομιλίες φαίνεται να κατέληξαν σε ένα πρακτικό πλαίσιο συνεργασίας. Νετανιάχου και Κούσνερ συμφώνησαν, σύμφωνα με ισραηλινή πηγή, ότι η ανοικοδόμηση της Γάζας δεν θα αρχίσει πριν ολοκληρωθεί ο αφοπλισμός της Χαμάς, ακόμη και σε ό,τι αφορά τα ελαφρά όπλα. Παράλληλα, αποφασίστηκε η δημιουργία ομάδας εργασίας για τον αφοπλισμό και την αποστρατιωτικοποίηση, καθώς και δεύτερης ομάδας για ζητήματα δημόσιας υγείας, παροχής καθαρού νερού και αποχέτευσης.

Το γραφείο του Νετανιάχου χαρακτήρισε τη συνάντηση «εις βάθος και εποικοδομητική», ενώ αξιωματούχος του λεγόμενου Συμβουλίου της Ειρήνης έκανε λόγο για «πολύ παραγωγική» συνάντηση και συμφωνία ως προς την πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί. Ωστόσο, η βασική διαφωνία παραμένει: η Χαμάς ζητά ισραηλινή αποχώρηση και τήρηση της εκεχειρίας ως προϋπόθεση για τον αφοπλισμό της, ενώ το Ισραήλ απαιτεί πρώτα την πλήρη κατάθεση των όπλων.

Καθοριστικός παράγοντας είναι και το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στο Ισραήλ, καθώς ο Νετανιάχου βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολη εκλογική αναμέτρηση τον Οκτώβριο που περιορίζει τις πιθανότητες για οποιαδήποτε ουσιαστική παραχώρηση.