«Πυρετός» ρατσιστικών επιθέσεων στα νοσοκομεία

Τα περιστατικά ρατσιστικής συμπεριφοράς απέναντι σε γιατρούς, νοσηλευτές, ακτινολόγους και άλλους επαγγελματίες υγείας στα δημόσια νοσοκομεία της Μεγάλης Βρετανίας παρουσιάζουν ανησυχητική αύξηση, προκαλώντας έντονο προβληματισμό στις υγειονομικές Αρχές και αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση γύρω από τις κοινωνικές επιπτώσεις της μετανάστευσης, της έλλειψης προσωπικού και της μετα-Brexit πραγματικότητας. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS), ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι γίνονται αποδέκτες προσβλητικών σχολίων, ρατσιστικών ύβρεων και διακρίσεων από ασθενείς ή συνοδούς, με βασικό κριτήριο την εθνικότητα, το χρώμα του δέρματος ή την καταγωγή τους.

Η κατάσταση αποτυπώνεται με σαφήνεια στην πιο πρόσφατη ετήσια έρευνα του NHS, σύμφωνα με την οποία το 9,26% των εργαζομένων δήλωσε ότι υπέστη διάκριση από ασθενείς ή πολίτες κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους. Το ποσοστό αυτό αποτελεί το υψηλότερο των τελευταίων πέντε ετών και θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς αφορά έναν από τους μεγαλύτερους δημόσιους εργοδότες της Ευρώπης, στον οποίο εργάζονται εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες από διαφορετικές εθνικότητες.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα έρευνας της επαγγελματικής ένωσης των ακτινογράφων και τεχνολόγων ακτινολογίας, σύμφωνα με την οποία πολλοί εργαζόμενοι αναφέρουν ότι η συχνότητα των ρατσιστικών περιστατικών έχει αυξηθεί αισθητά κατά τους τελευταίους δεκαοκτώ μήνες. Οπως επισημαίνουν οι συμμετέχοντες, δεν πρόκειται μόνο για προσβλητικές εκφράσεις ή υβριστικούς χαρακτηρισμούς, αλλά και για περιπτώσεις κατά τις οποίες ασθενείς αρνούνται να εξεταστούν ή να δεχθούν θεραπεία από επαγγελματίες υγείας επειδή δεν είναι λευκοί ή επειδή προέρχονται από άλλη χώρα.

Επαγγελματίες του χώρου περιγράφουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι ρατσιστικές συμπεριφορές εκδηλώνονται πλέον με μεγαλύτερη ευκολία και λιγότερους δισταγμούς. Σύμφωνα με μαρτυρίες εργαζομένων, ορισμένοι ασθενείς εκφράζουν ανοιχτά την αντίθεσή τους στην παρουσία αλλοδαπών στο NHS, υποστηρίζοντας ότι «οι ξένοι παίρνουν τις δουλειές των Βρετανών» ή απαιτώντας να εξυπηρετηθούν αποκλειστικά από προσωπικό βρετανικής καταγωγής. Οι εργαζόμενοι τονίζουν ότι τέτοιες συμπεριφορές δεν περιορίζονται σε μεμονωμένα περιστατικά, αλλά εμφανίζονται με μεγαλύτερη συχνότητα από ό,τι στο παρελθόν.

Οι εξελίξεις συνδέονται από αρκετούς αναλυτές με τις σημαντικές ελλείψεις προσωπικού που αντιμετωπίζει το βρετανικό σύστημα υγείας μετά την αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Τα τελευταία χρόνια το NHS έχει προχωρήσει σε εκτεταμένες προσλήψεις επαγγελματιών από την Ασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, προκειμένου να καλύψει τα μεγάλα κενά σε ιατρικό, νοσηλευτικό και τεχνικό προσωπικό. Χωρίς τη συμβολή αυτών των εργαζομένων, πολλές υπηρεσίες θα αντιμετώπιζαν ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες στη λειτουργία τους, καθώς η ζήτηση για υπηρεσίες υγείας παραμένει ιδιαίτερα αυξημένη.

Μέτρα

Η διοίκηση του NHS χαρακτηρίζει τα φαινόμενα αυτά απολύτως απαράδεκτα και υπογραμμίζει ότι ο ρατσισμός δεν μπορεί να γίνει ανεκτός σε κανέναν χώρο παροχής υγειονομικής φροντίδας. Οι νέες εθνικές οδηγίες προς όλα τα νοσοκομεία και τους οργανισμούς του συστήματος υγείας προβλέπουν τη λήψη ουσιαστικών μέτρων για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των περιστατικών διακρίσεων, την παροχή υποστήριξης στους εργαζομένους που γίνονται στόχοι ρατσιστικής συμπεριφοράς, καθώς και την επιβολή σαφών συνεπειών για ασθενείς που εξυβρίζουν ή κάνουν διακρίσεις εις βάρος του προσωπικού.

Στο πλαίσιο αυτό, οι διοικήσεις των νοσοκομείων αποκτούν τη δυνατότητα να αρνηθούν την παροχή μη επείγουσας περίθαλψης σε ασθενείς που επιμένουν σε ρατσιστικές ή επιθετικές συμπεριφορές, εφόσον δεν τίθεται σε κίνδυνο η ζωή ή η υγεία τους από την αναβολή της φροντίδας. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ένα ασφαλές και αξιοπρεπές εργασιακό περιβάλλον για όλους τους εργαζομένους, ανεξαρτήτως εθνικότητας ή φυλετικής καταγωγής.

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων υπογραμμίζουν ότι η αύξηση των περιστατικών δεν επηρεάζει μόνο την ψυχολογία του προσωπικού αλλά και τη συνολική λειτουργία των υπηρεσιών υγείας. Η συνεχής έκθεση σε λεκτικές επιθέσεις, προσβολές και διακρίσεις ενισχύει το εργασιακό άγχος, δυσκολεύει την προσέλκυση νέου προσωπικού και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις σε ένα σύστημα που ήδη δοκιμάζεται από μεγάλες ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού και αυξημένες ανάγκες περίθαλψης.

Το ζήτημα έχει λάβει ευρύτερες κοινωνικές διαστάσεις στη Βρετανία, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο τη δημόσια συζήτηση για τη μετανάστευση, την κοινωνική συνοχή και την προστασία των εργαζομένων πρώτης γραμμής. Παράλληλα, αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι χιλιάδες αλλοδαποί επαγγελματίες στην εύρυθμη λειτουργία του NHS, το οποίο εξακολουθεί να βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στη συμβολή προσωπικού από το εξωτερικό για να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες ανάγκες του πληθυσμού.

Οι βρετανικές υγειονομικές Αρχές διαμηνύουν ότι η αντιμετώπιση του ρατσισμού αποτελεί πλέον στρατηγική προτεραιότητα και ότι κάθε εργαζόμενος δικαιούται να παρέχει τις υπηρεσίες του σε περιβάλλον απαλλαγμένο από διακρίσεις, απειλές και προσβολές. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενισχυθούν οι μηχανισμοί καταγραφής των περιστατικών, η εκπαίδευση των διοικήσεων και η εφαρμογή των νέων κανόνων, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία του προσωπικού και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο δημόσιο σύστημα υγείας.