Συνταγματική Αναθεώρηση: «Ναυάγιο» από την πρώτη ψηφοφορία

Το άδοξο τέλος της κορυφαίας θεσμικής διαδικασίας της αναθεώρησης του Συντάγματος γράφτηκε, όπως αναμενόταν, κατά την (πρώτη) ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Βουλής, όπου καμία από τις προτεινόμενες διατάξεις δεν έλαβε αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών, πιστοποιώντας έτσι το αγεφύρωτο χάσμα μεταξύ κυβερνητικής πλειοψηφίας και αντιπολίτευσης.

Ωστόσο, καμία πρόταση δεν βρέθηκε κάτω από τον πήχη των 151 ψήφων, κάτι που σημαίνει ότι θα τεθούν στην κρίση των βουλευτών και στη δεύτερη προβλεπόμενη ψηφοφορία στα τέλη Αυγούστου (στην αντίθετη περίπτωση μια πρόταση αποσύρεται), χωρίς, ωστόσο, να αναμένεται αλλαγή στάσης εκ μέρους των κομμάτων της μειοψηφίας, τα οποία έχουν ταχθεί κατά των προωθούμενων αλλαγών στον καταστατικό χάρτη της χώρας, παραπέμποντας για τα περαιτέρω στην επόμενη αναθεωρητική Βουλή, όπου θα απαιτηθούν αυξημένες πλειοψηφίες 180 βουλευτών για να αναθεωρηθεί κάποιο από τα προτεινόμενα άρθρα, άρα θα αναζητηθούν υποχρεωτικά ευρείες συναινέσεις.

Καμία από τις προτεινόμενες διατάξεις δεν συγκέντρωσε κάτω από 158 ψήφους (η ΝΔ έχει 156 βουλευτές), ενώ διατάξεις επί των οποίων διατυπώθηκαν ενστάσεις από κυβερνητικούς βουλευτές, όπως το άρθρο 30 για την 6ετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, πέρασαν τελικά δίχως κλυδωνισμούς. Μόνο η Ντόρα Μπακογιάννη ψήφισε «παρών», ενώ συνάδελφοί της όπως ο Γιώργος Βλάχος και ο Χαράλαμπος Αθανασίου που είχαν διαφοροποιηθεί δημοσίως, υπερψήφισαν (η επίμαχη διάταξη συγκέντρωσε 158 «ναι», 135 «όχι» και το «παρών» της πρώην υπουργού).

Υπήρξαν διατάξεις που συγκέντρωσαν 161 θετικές ψήφους, όπως το άρθρο 44 παρ. 2 για τα δημοψηφίσματα, το άρθρο 60 για τη θωράκιση του ρόλου του βουλευτή, το άρθρο 73, παρ. 1 για τις αρχές καλής νομοθέτησης, το άρθρο 78 παρ. 2 για την μη αναδρομική ισχύ επιβολής φορολογικών βαρών και το άρθρο 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Στις ψήφους αυτές εκτός των «γαλάζιων» βουλευτών αθροίζονται και ανεξάρτητοι (Κατσιβαρδάς, Σαράκης, Ασπιώτης, Φλώρος, Γαυγιωτάκης), ενώ από τη διαδικασία απουσίαζαν Σαμαράς, Κόντης και Σαλμάς.

Η ονομαστική φανερή ηλεκτρονική ψηφοφορία αφορούσε 39 διατάξεις 33 άρθρων του Συντάγματος, με το ΠΑΣΟΚ να επιλέγει το «παρών» στα 15 άρθρα που περιλαμβάνονται στις δικές του προτάσεις και συγκεκριμένα: για την τεχνητή νοημοσύνη (άρθρο 5Β), τη διεύρυνση της προστασίας της ελευθερίας της έκφρασης και την προστασία του δημοσιογράφου (άρθρα 14 και 15), την προαγωγή της ελληνικής γλώσσας, την προστασία της σημαίας και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (άρθρο 16), την προστασία της περιουσίας (άρθρο 17), την κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη (άρθρο 21), την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής (άρθρο 24), τη δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων και τις προϋποθέσεις συμμετοχής τους στις εκλογές (άρθρο 29), την εισαγωγή κανόνων για τα δημοψηφίσματα (άρθρο 44), την επιστολική ψήφο (άρθρο 51), την ποινική ευθύνη των υπουργών (άρθρο 86), την τοποθέτηση δικαστικών στην κυβέρνηση ή τις ανεξάρτητες Αρχές τρία χρόνια μετά την αφυπηρέτησή τους (άρθρο 89), την προαγωγή των ανωτάτων δικαστικών από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή (άρθρο 90), την επιλογή των μελών των ανεξάρτητων Αρχών (άρθρο 101Α), τη φορολογική αποκέντρωση και τους προϋπολογισμούς των ΟΤΑ (άρθρο 102).

Είχαν προηγηθεί τα πυρά υπουργών της κυβέρνησης κατά της αντιπολίτευσης με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη να καταλογίζει στο ΠΑΣΟΚ «εκκωφαντική αντίφαση» για το άρθρο 16 (ιδιωτικά πανεπιστήμια) και τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη να καταλογίζει στη μειοψηφία ότι δεν συναίνεσε ούτε στη συνταγματική κατοχύρωση της ελληνικής γλώσσας και της σημαίας.

Αλλά και ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, απαντώντας στις επικρίσεις τόνισε ότι «το Σύνταγμα δεν θα το αναθεωρήσουμε για τις επόμενες εκλογές, αλλά για τις επόμενες γενεές», ενώ ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης, στρέφοντας τα πυρά του κατά του ΠΑΣΟΚ, χαρακτήρισε πρωτοφανή τη στάση του, καθώς κατέθεσε πρόταση αλλά δεν υπερψήφισε καμία διάταξη, ούτε δική του.

Βολές Ανδρουλάκη

Με ανάρτησή του ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης, κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη για «θεσμικό οπορτουνισμό», επισημαίνοντας πως η πρόταση του κόμματός του είναι σαφής: «Οι συνταγματικές αλλαγές να απαιτούν ουσιαστικές συναινέσεις όχι μόνο ως προς τα αναθεωρητέα άρθρα, αλλά και ως προς το τελικό περιεχόμενό τους» και έτσι «κάθε αναθεωρούμενη διάταξη θα απαιτεί πλειοψηφία 180 βουλευτών και στη δεύτερη Βουλή», ώστε «καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να διαμορφώνει μόνη της το περιεχόμενο του Συντάγματος».