«Επιστρέψτε τα Γλυπτά στην Ελλάδα!» – Όταν ο Άντι Μπέρναμ μας «έστελνε» τα μάρμαρα του Παρθενώνα

Ο τελευταίος ηγέτης των Εργατικών που υποσχέθηκε – μέσω συνέντευξης στα «ΝΕΑ» τον Ιούνιο 2018 – να επιστρέψει τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα, ήταν ο Τζέρεμι Κόρμπιν. Δυστυχώς (για τους Ελληνες, τουλάχιστον), ο παλαίμαχος της βρετανικής Αριστεράς δεν κατάφερε να γίνει πρωθυπουργός. Οσο για τον διάδοχό του, Κιρ Στάρμερ, παρά τις αρχικές «διαρροές» ότι θα βοηθούσε να κλειστεί συμφωνία μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της χώρας μας, δεν ασχολήθηκε καθόλου με το θέμα. Θα μπορούσε η χρυσή ευκαιρία για την Ελλάδα να ακούει στο όνομα Αντι Μπέρναμ;

«ΤΑ ΝΕΑ» αποκαλύπτουν ότι ο νέος – από χθες – ηγέτης του Εργατικού Κόμματος και επόμενος – από μεθαύριο – πρωθυπουργός της Βρετανίας είναι ένθερμος υποστηρικτής της επανένωσης των αριστουργημάτων του Φειδία στον γενέθλιο τόπο τους.

Με σειρά δημόσιων, ενίοτε παθιασμένων, παρεμβάσεων, αλλά και νομοθετικών πρωτοβουλιών, οι οποίες ξεκίνησαν πριν από 25 ολόκληρα χρόνια, ο Μπέρναμ έχει ταχθεί υπέρ του «άνευ όρων και ανταλλαγμάτων» επαναπατρισμού των παρθενώνιων γλυπτών. Το γεγονός αυτό τον καθιστά τον πρώτο βρετανό πρωθυπουργό που έχει στηρίξει, επανειλημμένα και απερίφραστα, το αίτημα της Ελλάδας. Μάλιστα, η τελευταία υποστηρικτική δήλωσή του έγινε μόλις πριν από τρία χρόνια.

Σύμφωνα με ελληνική πηγή, το γεγονός αυτό «γεννά αισιοδοξία ότι η νέα βρετανική κυβέρνηση ενδέχεται να προσεγγίσει το θέμα διαφορετικά, καθώς για πρώτη φορά στα χρονικά ένας βρετανός πρωθυπουργός εμφανίζεται, διαπιστωμένα, να υποστηρίζει την επανένωση των Γλυπτών». Η πρώτη φορά που ο 56χρονος σήμερα Μπέρναμ συντάχθηκε με το ελληνικό αίτημα ήταν ως νεοφώτιστος βουλευτής των κυβερνώντων Εργατικών, όταν ένοικος της Ντάουνινγκ Στριτ ήταν ο Τόνι Μπλερ.

Στις 31 Οκτωβρίου 2001, μόλις τέσσερις μήνες αφότου εξελέγη, έβαλε την υπογραφή του σε πρόταση ψηφίσματος (Early Day Motion) στη Βουλή των Κοινοτήτων, με τίτλο «Τα Μάρμαρα του Παρθενώνα και το Μουσείο Ακρόπολης». Οι υπογράφοντες βουλευτές καλούσαν τη βρετανική κυβέρνηση «να εισέλθει πάραυτα σε συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση, με σκοπό την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Αθήνα, ώστε να εκτεθούν στην αίθουσα του Μουσείου Ακρόπολης όταν αυτό ανοίξει».

Πιέσεις για νομοσχέδιο

Τρεις μήνες μετά, η πίεση του Μπέρναμ προς την κυβέρνησή του κλιμακώθηκε – αυτή τη φορά με κατάθεση νομοσχεδίου! Στις 5 Φεβρουαρίου 2002, ο μελλοντικός πρωθυπουργός έγινε ένας εκ των επτά εισηγητών σχεδίου νόμου (Private Members’ bill) με τίτλο «Μουσεία» που κατατέθηκε με στόχο να διευκολύνει τους επαναπατρισμούς πολιτιστικών αγαθών, συμπεριλαμβανομένων των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Το νομοσχέδιο προέβλεπε την τροποποίηση του περιβόητου «Νόμου περί Βρετανικού Μουσείου» του 1963, ο οποίος απαγορεύει στο ίδρυμα να εκχωρεί εκθέματα από τη συλλογή του, προκειμένου τα Μάρμαρα να επιστραφούν ανεμπόδιστα στην Αθήνα. Η συζήτηση του νομοσχεδίου δεν προχώρησε. Στις 16 Ιουλίου 2002 κατατέθηκε στη βουλή νέο ψήφισμα, του οποίου, μάλιστα, ο Μπέρναμ υπήρξε εισηγητής, μαζί με πέντε ακόμη συναδέλφους του. Το κείμενο, με τίτλο «Τα Γλυπτά του Παρθενώνα», καλούσε τη βρετανική κυβέρνηση «να ξεκινήσει αμέσως, σε συνεργασία με την ελληνική κυβέρνηση, τις προετοιμασίες για τη μεταφορά των Γλυπτών στην Αθήνα».

Στις 13 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, ο σημερινός ηγέτης των Εργατικών υπέβαλε ως συνεισηγητής ένα ακόμη ψήφισμα, με τίτλο «Η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα». Οι υπογράφοντες ζητούσαν από την κυβέρνηση Μπλερ «να εισέλθει σε ουσιαστικές συζητήσεις με την ελληνική κυβέρνηση για την επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα, εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004».

Στις 16 Ιουλίου 2003, ομάδα βρετανών βουλευτών κατέθεσε νέο σχέδιο νόμου, με τίτλο «Μουσεία και Πινακοθήκες», στο οποίο ο Μπέρναμ υπήρξε και πάλι συνεισηγητής.  Τεσσεράμισι χρόνια αργότερα, τον Ιανουάριο 2008, ο Μπέρναμ διορίζεται υπουργός Πολιτισμού στην κυβέρνηση του Γκόρντον Μπράουν, θώκο που θα διατηρήσει έως τον Ιούνιο 2009. Σύμφωνα με ελληνική πηγή, τον Απρίλιο 2009 διεξήχθη συνάντηση μεταξύ ελλήνων και βρετανών αξιωματούχων, στην οποία ο βρετανός υπουργός εξέφρασε την πρόθεση να συνεργαστεί με την Αθήνα για την εξεύρεση λύσης στο πρόβλημα. Ωστόσο, έξι εβδομάδες αργότερα έγινε ανασχηματισμός και μετακινήθηκε στο υπουργείο Υγείας.

Δεν ξέχασε

Ο κεντροαριστερός πολιτικός παρέμεινε στο κοινοβούλιο έως το 2017, όταν μεταπήδησε στην τοπική αυτοδιοίκηση. Ωστόσο, ακόμη και από τον δημαρχιακό θώκο του Μάντσεστερ, δεν… ξέχασε τους θησαυρούς της κλασικής αρχαιότητας. «Δεδομένης της νέας θέσης της Βρετανίας στον κόσμο (σ.σ. μετά το Brexit), τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή για να επιστρέψουμε τα Μάρμαρα. Και πρέπει να το κάνουμε στη μνήμη του Εντι!», έγραψε στο Twitter (μετέπειτα X) στις 7 Μαρτίου 2020.

Ο Εντι στον οποίο αναφερόταν δεν ήταν άλλος από τον Εντι Ο’ Χάρα, βουλευτή των Εργατικών και πρόεδρο της βρετανικής επιτροπής για την Επανένωση των Μαρμάρων του Παρθενώνα (BCRPM), ο οποίος πέθανε το 2016. Στις 16 Φεβρουαρίου 2023, κατά τη διάρκεια τελετής στο Μουσείο του Μάντσεστερ, ο δήμαρχος της πόλης κλήθηκε να σχολιάσει δηλώσεις του προέδρου του Βρετανικού Μουσείου σύμφωνα με τις οποίες επεδίωκε να συνάψει μια «υβριδική» συμφωνία με την Ελλάδα: «Ο Τζορτζ Οσμπορν πρέπει να επιστρέψει τα Μάρμαρα!», διακήρυξε ο Μπέρναμ.

Την επομένη, κατέφυγε ξανά στο Twitter για να στείλει ένα εξαιρετικά ηχηρό μήνυμα υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών: «Στείλτε τα πίσω, άνευ όρων» έγραψε.. Με τη δήλωση αυτή, που έκανε 41 μήνες προτού γίνει πρωθυπουργός, ο Μπέρναμ τάσσεται υπέρ της πλέον ευνοϊκής για την Ελλάδα διευθέτησης, καλώντας τη χώρα του να επιστρέψει τα Γλυπτά χωρίς ανταλλάγματα. Θα κάνει, άραγε, τον λόγο του πράξη, τώρα που γίνεται πρωθυπουργός;