Πασκάλ Μπονιτζέρ στα «ΝΕΑ»: «Όταν οι αλλαγές πέφτουν βροχή, κάποιοι αντιστέκονται»

Βασισμένη στο μυθιστόρημα «Maigret et les Vieillards» που εκδόθηκε το 1960 και αποτελεί μέρος της περίφημης σειράς αστυνομικών ιστοριών του Ζορζ Σιμενόν, η ταινία «Ο επιθεωρητής Μαιγκρέ και η ερωμένη του πρέσβη», που προβάλλεται από χθες, θέλει τον διάσημο επιθεωρητή σε ένα κλειστό περιβάλλον διπλωματών και αριστοκρατών, όπου ένας φόνος αποκαλύπτει έναν έρωτα, κρυφό για μισό αιώνα. Για τον σκηνοθέτη της, Πασκάλ Μπονιτζέρ, που συναντήσαμε στο Παρίσι στο πλαίσιο της εβδομάδας γαλλικού κινηματογράφου της Unifrance, το πιο ενδιαφέρον θέμα της ταινίας είναι η σύγκρουση εκατονταετιών. Οι αριστοκράτες που ανακρίνει ο Μαιγκρέ (Ντενί Πονταλιντές) μοιάζουν να ανήκουν στον 19ο αιώνα, ο ίδιος έχει παραμείνει στον 20ό, ενώ ο χρόνος δραματουργίας είναι οι αρχές του 21ου.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ενώ πρόκειται για μια εκσυγχρονισμένη εκδοχή του Μαιγκρέ, την ίδια ώρα, ο βασικός χαρακτήρας θυμίζει τον Μαιγκρέ της εποχής στην οποία γράφτηκε το μυθιστόρημα. Πώς θα χαρακτηρίζατε τον Μαιγκρέ ως ήρωα στο πέρασμα των χρόνων;

Θα συμφωνήσω στο ότι διαφέρει πολύ με τον Μαιγκρέ της εποχής του βιβλίου – δεκαετία του 1960 – και ότι έχει την εμφάνιση ενός ήρωα της δεκαετίας του 1950, όμως παρ’  όλ’ αυτά αποφάσισα να τον «πετάξω» στον 21ο αιώνα. Οχι απαραιτήτως στο σήμερα αλλά στις αρχές του μιλένιουμ – εκεί τουλάχιστον βρίσκεται στο δικό μου μυαλό. Αρα πριν από τα smartphones, πριν από το Ιντερνετ παντού και πριν από τα κοινωνικά δίκτυα. Αλλά ναι, ο Μαιγκρέ αντιστέκεται στην εποχή του. Είναι ένας άνθρωπος του 20ού αιώνα που αντιστέκεται στον 21ο. Αλλά η έρευνά του τον φέρνει αντιμέτωπο με ανθρώπους που ζουν ακόμα στον… 19ο. Για παράδειγμα, στην ταινία δεν έχει κινητό τηλέφωνο αλλά κάτι τέτοιο προφανώς δεν θα μπορούσε να ειπωθεί την εποχή που το μυθιστόρημα γράφτηκε. Βρήκα ενδιαφέρον στο ότι τρεις εκατονταετίες συγκρούονται σε μια ταινία.

Πιστεύετε ότι υπάρχουν πολλοί Μαιγκρέ στην εποχή μας; Ανθρωποι που σκέφτονται έτσι για εσάς είναι η εξαίρεση ή ο κανόνας;

Τα πράγματα αλλάζουν τόσο σύντομα και με τόσο καταστροφικό τρόπο που νιώθω ότι αρκετός κόσμος θα ήθελε κάπως να αντισταθεί. Οταν οι αλλαγές πέφτουν βροχή, κάποιοι αντιστέκονται. Δεν μπορώ, όμως, να το πω μετά βεβαιότητας.

Εσείς αντιστέκεστε;

Εχω κινητό, όχι όμως ΤikTok.

Η επιλογή του Ντενί Πονταλιντές για τον ρόλο του Μαιγκρέ ήταν αρκετά ανορθόδοξη. Πώς καταλήξατε σε αυτόν;

Είναι σπουδαίος ηθοποιός, κωμικός αν προτιμάτε, και ίσως αυτή ήταν η πρόκληση στο να του δώσω τον ρόλο. Επίσης, μου άρεσε που ο Πονταλιντές διαφέρει από τον Μαιγκρέ που περιγράφει ο Σιμενόν, ο οποίος είναι ψηλός, βαρύς και αργός. Οι περισσότεροι ηθοποιοί που τον έχουν υποδυθεί, ο Τζίνο Τσέρβι, ο Ζαν Γκαμπέν, ο Ζεράρ Ντεπαρντιέ είναι μεγαλόσωμοι, ενώ ο Πονταλιντές κοντός, αδύνατος και αρκετά νευρικός. Πίστεψα ότι θα ήταν διασκεδαστικό.

Τι είναι αυτό που για εσάς δίνει στο Μαιγκρέ τόσο ιδιαίτερο χρώμα, όταν τον συγκρίνουμε με ντετέκτιβ άλλων εθνικοτήτων;

Ο Μαιγκρέ είναι ένας ερευνητής που δεν χρησιμοποιεί την όποια ευφυΐα του έτσι όπως π.χ. ο Ηρακλής Πουαρό ή ο Σέρλοκ Χολμς – παρότι ο Χολμς είναι λίγο πιο σύνθετος. Αλλά ο Ζιλ Μαιγκρέ, με έναν τρόπο, είναι σαν να μας λέει «δεν είναι ιδιοφυής». Αυτό που τον ενδιαφέρει και που νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον είναι ότι προσπαθεί να μπει στον ψυχισμό των ανθρώπων που ερευνά, να μπει στο μυαλό τους. Οταν καταλάβει τον άνθρωπο, δρα.

Ενα στοιχείο στην ταινία και στη συγκεκριμένη ιστορία του Μαιγκρέ είναι της θρησκείας. Παίζει σημαντικό ρόλο στην πλοκή. Πιστεύετε ότι η σημασία της θρησκείας είναι μεγαλύτερη στις μέρες μας απ’ ό,τι στο παρελθόν;

Κατά κάποιο τρόπο θεωρώ όντως ότι η θρησκεία είναι περισσότερο σημαντική στον 21ο αιώνα από όσο ήταν στον 20ό. Νομίζω ότι τότε πολύς κόσμος πίστευε ότι η θρησκεία είχε εξαφανιστεί. Υπήρχαν βεβαίως και τότε θρήσκοι αλλά με κάποιο τρόπο τους ξεπερνούσαν. Ο Αντρέ Μαλρό είχε προβλέψει ότι ο 21ος αιώνας θα ήταν ένας αιώνας θρησκείας, δεν νομίζω όμως ότι ένιωθε ότι θα ήταν με έναν τόσο καταστρεπτικό τρόπο, όσο αυτός που ζούμε σήμερα.

Ενα δεύτερο στοιχείο που προκαλεί ενδιαφέρον είναι η σύγκρουση του Μαιγκρέ με την αριστοκρατία.

Είμαι ο τελευταίος άνθρωπος που θα μπορούσε να μιλήσει για την αριστοκρατία, όμως ναι, βρήκα ενδιαφέρον σε αυτή τη σύγκρουση, κυρίως στην εικόνα που βγάζουν άνθρωποι αλλοτινών εποχών που θαρρείς ότι έχουν παραμείνει εκεί. Οπως με έναν τρόπο ο ίδιος ο Μαιγκρέ. Το ερώτημα είναι πώς γίνεται και εξακολουθούν να υπάρχουν;

Δίνετε επίσης έμφαση στα μικρά καθημερινά πράγματα στη ζωή του Μαιγκρέ. Στο πώς τρώει, πώς συζητά με τη γυναίκα του, στις συνήθειές του. Για ποιον λόγο;

Είναι κάτι που επίσης βρίσκω ενδιαφέρον διότι ο Μαιγκρέ είναι αυτό που λέμε στη Γαλλία πολύ popot: σπιτόγατος. Του αρέσει το καλό φαγητό και του αρέσει να βρίσκεται σπίτι του. Εχει μια σύζυγο που δεν εργάζεται αλλά είναι καλή νοικοκυρά. Του μαγειρεύει για όταν θα έρθει από τη δουλειά, κάθεται μαζί του και συζητάνε. Πολλοί θα το βρουν ξεπερασμένο και ντεμοντέ. Αλλά αυτός είναι ο Μαιγκρέ. Με το καπελάκι του, την πίπα του, την καμπαρντίνα του. Και έχει και τη γυναίκα του. Ωστόσο, προς το τέλος της ταινίας βλέπουμε εκείνον να μαγειρεύει. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Μαιγκρέ αποδομείται.

Κατά τη δική σας άποψη, ο Ζιλ Μαιγκρέ ήταν ένα alter ego του πατέρα του, του συγγραφέα Ζορζ Σιμενόν;

Με έναν τρόπο ναι. Αλλά η μεγάλη διαφορά ανάμεσά τους είναι ότι ο Σιμενόν ήταν πολύ δραστήριος σεξουαλικά, κάτι που δεν φαίνεται και τόσο στην περίπτωση του Μαιγκρέ.