Citizen Lab: Στόχος του λογισμικού Pegasus ο Κούλογλου ενώ ερευνούσε το σκάνδαλο υποκλοπών στην Ευρωβουλή

Το κινητό τηλέφωνο του Στέλιου Κούλογλου φέρεται να έχει μολυνθεί τουλάχιστον δύο φορές από το λογισμικό Pegasus, ένα από τα πιο εξελιγμένα εργαλεία κυβερνοκατασκοπείας παγκοσμίως, σύμφωνα με έρευνα του Citizen Lab του Πανεπιστημίου του Τορόντο.

Τα νέα στοιχεία δίνουν διαφορετική διάσταση στο ευρωπαϊκό σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων. Ο πρώην ευρωβουλευτής και δημοσιογράφος Στέλιος Κούλογλου φέρεται να αποτέλεσε στόχο του Pegasus την περίοδο που συμμετείχε στην Εξεταστική Επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία διερευνούσε την κατάχρηση λογισμικών παρακολούθησης από κράτη-μέλη της ΕΕ.

Η ανάλυση του Citizen Lab δείχνει ότι το κινητό του κ. Κούλογλου μολύνθηκε τουλάχιστον δύο φορές. Το Pegasus επιτρέπει στον χειριστή του να αποκτά πλήρη πρόσβαση στη συσκευή του στόχου, στα μηνύματα, τις κλήσεις, τις φωτογραφίες, καθώς και στην κάμερα και το μικρόφωνο.

Η υπόθεση θεωρείται εξαιρετικά σοβαρή, καθώς οι μολύνσεις συνέπεσαν με κρίσιμες φάσεις των εργασιών της επιτροπής PEGA. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ενδέχεται να υπήρξε πρόσβαση σε μη δημόσιες πληροφορίες, γεγονός που πιθανόν παραβιάζει την εμπιστευτικότητα και τα προνόμια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Δύο επιβεβαιωμένες μολύνσεις

Η πρώτη μόλυνση εντοπίζεται στις 21 Οκτωβρίου 2022, περίοδο κατά την οποία η επιτροπή PEGA προετοίμαζε ακροάσεις για τη χρήση spyware και το πρώτο σχέδιο της έκθεσής της. Τότε οργανώνονταν επισκέψεις στην Ελλάδα και την Κύπρο, χώρες που βρίσκονταν στο επίκεντρο των ερευνών για τις παρακολουθήσεις.

Η δεύτερη μόλυνση καταγράφεται στις 6 και 7 Μαρτίου 2023, όταν η επιτροπή προετοίμαζε την τελική της έκθεση. Την ίδια περίοδο, η Επιτροπή LIBE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πραγματοποιούσε επαφές στην Ελλάδα για την υπόθεση του Predator και τις σχετικές καταγγελίες.

Επιθέσεις «zero click» και διεθνείς συσχετισμοί

Το Citizen Lab αναφέρει ότι οι επιθέσεις έγιναν μέσω της τεχνικής «zero click», χωρίς καμία ενέργεια από τον χρήστη, δηλαδή χωρίς να απαιτείται το πάτημα συνδέσμου ή η εγκατάσταση εφαρμογής. Μέχρι στιγμής, δεν αποδίδεται ευθύνη σε συγκεκριμένη κυβέρνηση και δεν υπάρχουν ενδείξεις εμπλοκής της ελληνικής πλευράς.

Ωστόσο, εντοπίστηκαν ομοιότητες με επιθέσεις Pegasus σε Ρώσους και Λευκορώσους δημοσιογράφους και ακτιβιστές στην Ευρώπη, γεγονός που παραπέμπει σε πελάτη της NSO με δραστηριότητα σε περισσότερες από μία ευρωπαϊκές χώρες.

Δικαστική προσφυγή και πολιτικές αντιδράσεις

Ο Στέλιος Κούλογλου δήλωσε ότι ένιωσε σοκ όταν ενημερώθηκε πως είχε τεθεί υπό παρακολούθηση, χαρακτηρίζοντας «αδιανόητο» να στοχοποιηθεί μέλος επιτροπής που ερευνούσε τέτοιες πρακτικές. Τόνισε ότι η υπόθεση αποκαλύπτει ένα κλίμα ατιμωρησίας γύρω από τις παράνομες παρακολουθήσεις.

Ο πρώην ευρωβουλευτής σκοπεύει να κινηθεί δικαστικά κατά της NSO και κάθε υπευθύνου για τη μόλυνση του κινητού του. Παράλληλα, σχεδιάζει να επαναφέρει το ζήτημα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσω των επαφών του στις Βρυξέλλες.

Η αποκάλυψη έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μέλη της επιτροπής PEGA κάνουν λόγο για «άμεση απειλή κατά της ευρωπαϊκής δημοκρατίας» και ζητούν αυστηρότερους μηχανισμούς ελέγχου και λογοδοσίας για τα κατασκοπευτικά λογισμικά.

Ορισμένοι ευρωβουλευτές εκφράζουν φόβους ότι η περίπτωση Κούλογλου ίσως αποτελεί μόνο «την κορυφή του παγόβουνου», με άγνωστο αριθμό πιθανών στόχων εντός των ευρωπαϊκών θεσμών.