Ολική έκλειψη ηλίου το καλοκαίρι – Από πού θα είναι ορατή

Ολική έκλειψη Ηλίου θα μετατρέψει τον ουρανό σε ένα εντυπωσιακό θέαμα το καλοκαίρι, καθώς το φαινόμενο θα συμβεί για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από δύο χρόνια, στις 12 Αυγούστου.

Σύμφωνα με τη NASA, μια ολική έκλειψη Ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, ρίχνοντας τη σκιά της πάνω στον πλανήτη μας και αποκλείοντας πλήρως το φως του Ήλιου από ορισμένες περιοχές.

Οι παρατηρητές του ουρανού σε τμήματα της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της βόρειας Ισπανίας και της βορειοανατολικής Πορτογαλίας θα μπορέσουν να δουν τη φάση της ολικότητας, όταν ο Ήλιος εξαφανίζεται πλήρως και ο ουρανός σκοτεινιάζει για λίγες στιγμές.

Παράλληλα, μια μερική έκλειψη –όπου μόνο μέρος του φωτός του Ήλιου αποκρύπτεται– θα είναι ορατή από περιοχές της Ευρώπης, της Αφρικής και της Βόρειας Αμερικής.

Η σπάνια ορατότητα από την Ευρώπη

Όπως αναφέρει η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA), ολική έκλειψη Ηλίου ήταν ορατή από το Μεξικό, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά τον Απρίλιο του 2024, ωστόσο η τελευταία που παρατηρήθηκε από την ηπειρωτική Ευρώπη είχε σημειωθεί το 2006.

Το φαινόμενο του Αυγούστου θα είναι η πρώτη ολική έκλειψη ορατή από την ηπειρωτική Ισπανία από το 1905 και η πρώτη από τρεις εκλείψεις που θα βιώσει η χώρα έως το 2028, σύμφωνα με την ESA.

«Μια ολική έκλειψη Ηλίου είναι μια σπάνια στιγμή που εκατομμύρια άνθρωποι κοιτάζουν μαζί προς τον ουρανό και νιώθουν δέος και περιέργεια», δήλωσε η Carole Mundell, διευθύντρια επιστήμης της ESA. «Είναι μια κοινή εμπειρία που μας συνδέει με το Σύμπαν και μας υπενθυμίζει ότι η επιθυμία για εξερεύνηση και κατανόηση είναι από τις μεγαλύτερες δυνάμεις της ανθρωπότητας».

Πού θα είναι ορατή η έκλειψη

Η στενή ζώνη ολικότητας θα εκτείνεται σε μήκος 8.300 χιλιομέτρων, ξεκινώντας πάνω από τις αρκτικές ακτές γύρω στη 1 μ.μ. (ώρα Ανατολικών ΗΠΑ) και κινούμενη κοντά στον Βόρειο Πόλο, πριν περάσει από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Πορτογαλία και τη βόρεια Ισπανία, σύμφωνα με το EarthSky.

Οι παρατηρητές στη Γροιλανδία θα απολαύσουν λίγο πάνω από δύο λεπτά ολικότητας, ενώ στη βόρεια Ισπανία η διάρκεια θα είναι περίπου 20 δευτερόλεπτα, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες. Ο καιρός αποτελεί πάντοτε τον μεγαλύτερο παράγοντα αβεβαιότητας για την παρατήρηση τέτοιων φαινομένων.

Η έκλειψη θα περάσει πάνω από τη Γαλικία και στη συνέχεια από τις Βαλεαρίδες Νήσους, καθώς θα πλησιάζει η δύση του Ήλιου, επιταχύνοντας τη μετάβαση από τη μέρα στη νύχτα, σύμφωνα με την Ισπανική Επιστημονική και Συμβουλευτική Επιτροπή για το Τρίο των Εκλείψεων.

Όσοι βρίσκονται εκτός της ζώνης ολικότητας θα μπορούν να παρακολουθήσουν τη ζωντανή μετάδοση της ESA από το Αστροφυσικό Παρατηρητήριο Javalambre στην Τερουέλ της Ισπανίας.

Οι επόμενες εκλείψεις

Η επόμενη ολική έκλειψη Ηλίου θα περάσει πάνω από τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική, τη Σαουδική Αραβία και την Υεμένη στις 2 Αυγούστου 2027, σύμφωνα με τη NASA.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η επόμενη ευκαιρία για παρατήρηση ολικής έκλειψης θα είναι στις 30 Μαρτίου 2033, ορατή μόνο από την Αλάσκα. Έπειτα, στις 22 Αυγούστου 2044, η ολικότητα θα είναι ορατή από τη Βόρεια Ντακότα και τη Μοντάνα, ενώ η επόμενη παναμερικανική ολική έκλειψη θα συμβεί στις 12 Αυγούστου 2045, διασχίζοντας τις πολιτείες Καλιφόρνια, Νεβάδα, Γιούτα, Κολοράντο, Κάνσας, Οκλαχόμα, Αρκάνσας, Μισισιπή, Αλαμπάμα και Φλόριντα.

Ασφαλής παρατήρηση του φαινομένου

Δεν είναι ποτέ ασφαλές να κοιτά κανείς απευθείας τον Ήλιο χωρίς ειδική προστασία, εκτός από τη σύντομη φάση της ολικότητας, όταν το φως του αποκρύπτεται εντελώς.

Με την πρώτη ένδειξη επανεμφάνισης του φωτός, οι παρατηρητές πρέπει να φορέσουν πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή να χρησιμοποιήσουν ειδικό ηλιακό φίλτρο. Εναλλακτικά, μπορούν να παρατηρήσουν μέσω τηλεσκοπίου, κιάλι ή κάμερας με φίλτρο ηλιακής προστασίας στο μπροστινό μέρος.

Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν επαρκή προστασία, καθώς τα φίλτρα των γυαλιών έκλειψης είναι χιλιάδες φορές πιο σκοτεινά και πληρούν διεθνή πρότυπα. Επίσης, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φθαρμένα ή γρατζουνισμένα φίλτρα.

Σύμφωνα με τη NASA, δεν είναι ασφαλές να κοιτάζει κανείς τον Ήλιο μέσω κάμερας, τηλεσκοπίου ή κιαλιών, ακόμη και φορώντας γυαλιά έκλειψης, καθώς οι συγκεντρωμένες ακτίνες μπορούν να καταστρέψουν το φίλτρο και να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη στα μάτια.

Επιστημονική αξία και συμμετοχή πολιτών

Οι εκλείψεις προσφέρουν στους επιστήμονες μοναδικές ευκαιρίες για τη μελέτη του Ήλιου και της εξωτερικής του ατμόσφαιρας, της κορόνας, ενώ ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών στην επιστήμη.

Κατά τη διάρκεια της έκλειψης του Αυγούστου, επιστήμονες σχεδιάζουν να εκτοξεύσουν αερόστατα μεγάλου υψομέτρου για να καταγράψουν εικόνες και τη σκιά της Σελήνης, επιχειρώντας να αναπαραγάγουν το πείραμα του 1919 που επιβεβαίωσε τη θεωρία της σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Οι πολίτες-επιστήμονες καλούνται να δημιουργήσουν δικά τους όργανα για τη μέτρηση μεταβολών στην ατμόσφαιρα κατά τη διάρκεια της προσωρινής σκοτεινιάς.

«Χρησιμοποιούμε στιγμές όπως αυτή για να φέρουμε την επιστήμη και την τεχνολογία του διαστήματος πιο κοντά στην κοινωνία, να εμπνεύσουμε τις επόμενες γενιές και να ενώσουμε τους ανθρώπους της Ευρώπης μέσα από τον ενθουσιασμό της ανακάλυψης», τόνισε η Mundell της ESA.

Πηγή: CNN