Βάλντις Ντομπρόβσκις στα «ΝΕΑ»: Προσωρινά και στοχευμένα μέτρα για το ενεργειακό σοκ

Η Κομισιόν παρακολουθεί προσεκτικά την εξέλιξη των τιμών ενέργειας και είναι έτοιμη να αντιδράσει αναλόγως, όμως παραμένει αντίθετη σε δημοσιονομική ευελιξία, δηλώνει ο επίτροπος για την Οικονομία Βάλντις Ντομπρόβσκις στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» και σε μικρή ομάδα ανταποκριτών με αφορμή τις αναθεωρημένες προς τα κάτω οικονομικές προβλέψεις της Κομισιόν. Το ζήτημα της αντίδρασης έναντι των υψηλών ενεργειακών τιμών έχει συζητήσει με τον έλληνα Πρωθυπουργό και τον υπουργό Οικονομικών, όπως είπε ο επίτροπος, ο οποίος εμφανίστηκε πάντως ιδιαίτερα ικανοποιημένος με τις ελληνικές επιδώσεις, τονίζοντας ότι του χρόνου η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η χώρα με τον υψηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ.

Ποιες οι βασικές σας προβλέψεις;

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή προκάλεσε νέο ενεργειακό σοκ και οδήγησε στην οικονομική επιβράδυνση και την αύξηση του πληθωρισμού στην ΕΕ. Εχουμε αναθεωρήσει προς τα κάτω την πρόβλεψή μας για την ανάπτυξη στο 1,1% φέτος, 1,4% το επόμενο έτος και προς τα πάνω για τον πληθωρισμό 3,1% φέτος, πριν μειωθεί στο 2,4% το επόμενο έτος. Δεδομένης της πολύ υψηλής αβεβαιότητας αναλύσαμε ένα δυσμενές σενάριο, εάν οι διαταραχές εφοδιασμού πετρελαίου και φυσικού αερίου διαρκέσουν περισσότερο και οι τιμές παραμείνουν υψηλότερες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, κάτι που θα οδηγούσε σε πιο έντονη αύξηση του πληθωρισμού κατά επιπλέον 0,3% φέτος και 1,1% το επόμενο έτος, ενώ η ανάπτυξη θα ήταν το ήμισυ της προβλεπόμενης για φέτος και για το επόμενο έτος. Αναμένουμε επίσης ότι η δημοσιονομική κατάσταση στα κράτη-μέλη θα επιδεινωθεί και το μέσο δημοσιονομικό έλλειμμα στην ΕΕ θα αυξηθεί σε 3,5% φέτος και 3,6% το επόμενο έτος. Είναι σημαντικό τα μέτρα στήριξης της οικονομίας να είναι προσωρινά και στοχευμένα και να μην αυξάνουν τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα. Τα ευρεία μέτρα στήριξης, τα οποία διατηρούν ή και αυξάνουν τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα, θα διατηρήσουν τις τιμές υψηλές.

Σχετικά με την Ελλάδα, δεδομένων των επιδεινούμενων οικονομικών προοπτικών, πόσο επισφαλής είναι λόγω του υψηλού δημόσιου χρέους, καθώς η πρόσφατη «εις βάθος ανασκόπηση» της Κομισιόν επισημαίνει ότι το υψηλό χρέος αποτελεί ένα από τα ανησυχητικά τρωτά σημεία της;

Η Ελλάδα έχει σταθερή οικονομική απόδοση. Αναμένουμε ανάπτυξη, πάλι πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, 2,1% φέτος, 1,6% του χρόνου. Ο προϋπολογισμός θα συνεχίσει να παραμένει πλεονασματικός με πλεόνασμα 0,8% του ΑΕΠ φέτος και 0,6% του χρόνου. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώνεται ραγδαία. Του χρόνου η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η χώρα με τον υψηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ. Θα είναι η Ιταλία. Είναι ένα ακόμη σημαντικό

ορόσημο για την Ελλάδα.

Δεδομένου ότι η Ιταλία θα γίνει η ευρωπαϊκή χώρα με το υψηλότερο δημόσιο χρέος, ανησυχείτε ότι οι αγορές μπορεί να αντιδράσουν αρνητικά;

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να ακολουθούμε τη συμφωνημένη δημοσιονομική πορεία με σταδιακή μείωση του ελλείμματος και καθοδική πορεία του χρέους προς ΑΕΠ.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει επηρεάσει σημαντικά την Ελλάδα. Θα δικαιολογούνταν περισσότερα επεκτατικά μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων; Ο έλληνας Πρωθυπουργός έχει ζητήσει μεγαλύτερη ευελιξία μέσω της ρήτρας διαφυγής.

Οσον αφορά τη δημοσιονομική ευελιξία, είχαμε τις συζητήσεις τόσο με τον Πρωθυπουργό, όταν επισκέφθηκα πρόσφατα την Αθήνα, όσο και αρκετές φορές με τον υπουργό Πιερρακάκη. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και είμαστε έτοιμοι να δούμε πώς θα αντιδράσουμε και όσον αφορά τη δημοσιονομική πολιτική. Αλλά το μήνυμά μας είναι ότι πρέπει να περιοριστεί, με την εφαρμογή προσωρινών και στοχευμένων μέτρων.

Πώς θα απαντήσει η Επιτροπή στην επιστολή της Τζόρτζια Μελόνι για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια;

Αξιολογούμε την επιστολή. Υπάρχουν δυνατότητες ευελιξίας στο υπάρχον πλαίσιο και εξετάζουμε ποια περαιτέρω μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν. Αλλά πρέπει να είμαστε συνετοί στη δημοσιονομική μας αντίδραση. Το επόμενο έτος η Ιταλία πρόκειται να έχει τον υψηλότερο λόγο χρέους προς ΑΕΠ στην ΕΕ. Υπάρχει λόγος για κάποια δημοσιονομική σύνεση. Δεν μπορεί επίσης να είναι μια ευρεία αντίδραση που να διατηρεί ή να αυξάνει τη ζήτηση για ορυκτά καύσιμα.

Πώς οι προβλέψεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συζήτηση για το επόμενο ΠΔΠ;

Γνωρίζουμε τους περιορισμούς και τις ανησυχίες των κρατών-μελών σχετικά με τις συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Πρέπει να επικεντρωθούμε στον καθορισμό των νέων ιδίων πόρων για να περιορίσουμε τις άμεσες συνεισφορές των κρατών-μελών.

Σχετικά με τη μεταφορά της αποπληρωμής του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης. Ποια είναι η θέση της Επιτροπής;

Αντικατοπτρίζεται στην πρότασή μας για το επόμενο ΠΔΠ. Τώρα οι συζητήσεις γίνονται μεταξύ των κρατών-μελών και του Ευρωκοινοβουλίου και η απόφαση εναπόκειται σε αυτούς. Είμαστε ανοιχτοί σε πιθανές αλλαγές στην πρόταση της Επιτροπής και πρόθυμοι να διευκολύνουμε τη συμφωνία.

Οι προβλέψεις δεν σκιαγραφούν μια οικονομία που μπορεί να επανεξοπλιστεί σε 10 χρόνια, να μειώσει την εξάρτησή της από την Αμερική, να πολεμήσει έναν εμπορικό πόλεμο με την Κίνα, να αμυνθεί έναντι των αμερικανικών δασμών. Πόσο ανησυχείτε;

Η οικονομία της ΕΕ αποδεικνύεται ανθεκτική απέναντι σε αυτό το ενεργειακό σοκ. Είναι σημαντικό να συνεχίσουμε και να επιταχύνουμε την απεξάρτησή μας από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, τα μέτρα που λαμβάνουμε να μη μας εκτρέπουν από τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς μας στόχους και να αναζητούμε πηγές ανάπτυξης και εντός της ΕΕ με ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την άρση των εμποδίων στην ενιαία αγορά, την προώθηση της Ενωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων, τη μείωση του διοικητικού φόρτου.

Ανησυχείτε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να σκεφτούν να αγοράσουν ρωσικό αέριο επειδή είναι φθηνότερο;

Εχουμε λάβει στρατηγικές αποφάσεις για τη σταδιακή κατάργηση του ρωσικού φυσικού αερίου. Δεν υπάρχει επιστροφή. Προετοιμαζόμαστε ήδη για την επόμενη σεζόν με επαναπλήρωση της αποθήκευσης φυσικού αερίου.

Περιλαμβάνει το δυσμενές σενάριο μια κατάσταση στασιμοπληθωρισμού και υπάρχει κίνδυνος ύφεσης;

Αντιμετωπίζουμε σίγουρα ένα στασιμοπληθωριστικό σοκ. Για να υπάρξει στασιμοπληθωρισμός χρειάζεται και στασιμότητα ως ένα από τα στοιχεία. Βρισκόμαστε σε σενάριο αργής οικονομικής ανάπτυξης, αλλά όχι σε στασιμότητα.

Στη συνάντηση της «G7», οι Αμερικανοί ήταν εκεί. Κατανοούν ότι υπάρχει ένας σοβαρός αντίκτυπος για την Ευρώπη λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή;

Ηταν μέρος των συζητήσεών μας στην «G7». Ο αμερικανός υπουργός Μπάσετ περιέγραψε τα μέτρα που λαμβάνουν οι ΗΠΑ για το άνοιγμα του Ορμούζ σε σύντομο χρονικό διάστημα. Συμμετέχουμε σε αυτές τις συζητήσεις και επιδιώκουμε μια γρήγορη λύση στη σύγκρουση και το άνοιγμα του Ορμούζ. Αλλά υπάρχουν δύο πλευρές στη σύγκρουση, οπότε πιθανώς η μία πλευρά δεν είναι σε θέση να ορίσει πλήρως το χρονοδιάγραμμα.

Η «Οικονομική Οργή» αφορά τον αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν, ώστε το ίδιο το Ιράν να αισθανθεί και τις οικονομικές επιπτώσεις, ενισχύει τις κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένων δευτερογενών κυρώσεων και περιλαμβάνει αρκετά περαιτέρω βήματα.