Σε νέο χαμηλό οι σχέσεις ΗΠΑ-Κούβας – Στην Καραϊβική το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο “USS Nimitz”

Η πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας μέσω διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κούβα παραμένει περιορισμένη, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο. Η Ουάσιγκτον, όπως ανέφερε, συνεχίζει να ασκεί πίεση στην κυβέρνηση της Αβάνας, διατηρώντας σκληρή στάση.

Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να προτιμούν μια λύση που θα προκύψει μέσα από διαπραγματεύσεις, επισημαίνοντας πως αυτή παραμένει η βασική επιλογή της Ουάσιγκτον σε σχέση με την Κούβα.

«Αυτή παραμένει η προτίμησή μας όσον αφορά την Κούβα», δήλωσε στους δημοσιογράφους. «Απλώς είμαι ειλικρινής μαζί σας, ξέρετε, η πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο, δεδομένου του με ποιον έχουμε να κάνουμε αυτήν τη στιγμή, δεν είναι μεγάλη. Αλλά αν αλλάξουν γνώμη, ξέρετε, είμαστε εδώ. Και εν τω μεταξύ, θα συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι πρέπει να κάνουμε».

Παράλληλα, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι η Κούβα αποδέχθηκε την προσφορά των ΗΠΑ για ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 100 εκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που δείχνει ένα περιορισμένο περιθώριο συνεργασίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Προοίμιο επέμβασης;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την απαγγελία κατηγοριών εις βάρος του πρώην προέδρου της Κούβας Ραούλ Κάστρο για φόνο, εξέλιξη που σηματοδοτεί νέα ένταση και ιστορικό χαμηλό στις σχέσεις των δύο χωρών. Οι σχέσεις παραμένουν φορτισμένες από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, ενώ την ίδια στιγμή το πυρηνοκίνητο αεροπλανοφόρο “USS Nimitz” μετακινήθηκε στην Καραϊβική.

Αν και οι ΗΠΑ κάνουν λόγο για «επίδειξη ισχύος», η χρονική συγκυρία δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Στο εσωτερικό της Κούβας, οι πολίτες, αντιμέτωποι με συνεχείς διακοπές ρεύματος και οικονομική εξαθλίωση, παρακολουθούν τις εξελίξεις με αγωνία, αναρωτώμενοι αν πρόκειται για προοίμιο μιας νέας αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης.

Ο Ρούμπιο διέψευσε ότι η Ουάσιγκτον επιδιώκει συγκέντρωση δυνάμεων. «Δεν πρόκειται για συγκέντρωση δυνάμεων», τόνισε πριν αναχωρήσει για τη σύνοδο υπουργών του ΝΑΤΟ στη Σουηδία. «Αντιμετωπίζουμε ένα ζήτημα που σχετίζεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών».

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στους New York Times υπό τον όρο της ανωνυμίας, το “Nimitz” και η πτέρυγα των μαχητικών του χρησιμοποιούνται ως μέσο επίδειξης ισχύος και όχι ως πλατφόρμα για μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως είχε συμβεί με το αεροπλανοφόρο “Gerald Ford” κατά την επιχείρηση για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο.

Το “Nimitz” τις τελευταίες εβδομάδες έπλεε κατά μήκος των ακτών της Νότιας Αμερικής σε προγραμματισμένη εκπαιδευτική ανάπτυξη, πραγματοποιώντας ασκήσεις με το ναυτικό της Βραζιλίας.

Η ελπίδα της ριζικής ανατροπής

Πολλοί Κουβανοί εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με τη νομιμότητα της απαγγελίας από τις ΗΠΑ κατηγοριών για δολοφονία κατά του Ραούλ Κάστρο. Ωστόσο, η ελπίδα για αλλαγές που θα ανακουφίσουν τα βάσανά τους είναι διάχυτη. «Αυτό πρέπει να αλλάξει» λένε, παραμένοντας στο σκοτάδι.

Οι εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και η έλλειψη καυσίμων καθυστερούν τη διάδοση των ειδήσεων για τη νέα κλιμάκωση της αμερικανικής πίεσης προς την κουβανική κυβέρνηση. Πολλοί κάτοικοι του νησιού πληροφορήθηκαν τις εξελίξεις με καθυστέρηση.

Παγιδευμένοι ανάμεσα στις πιέσεις ενός καταπιεστικού καθεστώτος και των εξαντλητικών αμερικανικών κυρώσεων, πολλοί Κουβανοί ενημερώθηκαν μέσω smartphone ή παλαιών τηλεοράσεων για τις κατηγορίες που βαραίνουν τον Κάστρο για δολοφονία και συνωμοσία σχετικά με την κατάρριψη δύο αεροσκαφών το 1996, γεγονός που στοίχισε τη ζωή σε τέσσερις ανθρώπους, ανάμεσά τους και τρεις Αμερικανούς.

Την άσκηση δίωξης καταδίκασαν η Κίνα και η Ρωσία. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τις ΗΠΑ να σταματήσουν να χρησιμοποιούν «εξαναγκασμό» και «απειλές» εναντίον του συμμάχου τους, ενώ το Κρεμλίνο ανέφερε ότι η πίεση που ασκείται στην Αβάνα «αγγίζει τα όρια της βίας».

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε στα ρωσικά κρατικά μέσα ότι η εκστρατεία πίεσης των ΗΠΑ κατά του μακροχρόνιου συμμάχου της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης της δίωξης του Κάστρο, «δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή». «Πιστεύουμε ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται τέτοιες μέθοδοι – που αγγίζουν τα όρια της βίας – εναντίον πρώην ή εν ενεργεία αρχηγών κρατών», πρόσθεσε.

Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών Γκουό Τζιακούν είχε νωρίτερα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει «να σταματήσουν να απειλούν με τη χρήση βίας σε κάθε ευκαιρία» και ότι το Πεκίνο «στηρίζει σταθερά την Κούβα». Τόνισε επίσης πως το Πεκίνο αντιτίθεται «σε κάθε προσπάθεια εξωτερικών δυνάμεων να ασκήσουν πίεση στην Κούβα υπό οποιοδήποτε πρόσχημα».

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να πάψουν να χρησιμοποιούν τις κυρώσεις και το δικαστικό σύστημα ως εργαλεία εξαναγκασμού κατά της Κούβας και να απέχουν από απειλές χρήσης βίας σε κάθε ευκαιρία», πρόσθεσε ο Γκουό.

Εξαντλημένοι οι Κουβανοί

Η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης στην Κούβα έχει οδηγήσει σε αυξανόμενο αριθμό διαμαρτυριών. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι είναι απίθανο οι κινητοποιήσεις να εξελιχθούν σε λαϊκή εξέγερση που θα απειλήσει το καθεστώς.

Αν και αξιόπιστες δημοσκοπήσεις σπανίζουν στη χώρα, έρευνα του κουβανικού ιστότοπου El Toque με περισσότερες από 40.000 απαντήσεις έδειξε ότι περίπου το 56% των Κουβανών στο νησί και σχεδόν το 70% όσων ζουν στο εξωτερικό θα υποστήριζαν μια στρατιωτική επέμβαση από τις ΗΠΑ.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δεν θεωρούνται αντιπροσωπευτικά, ωστόσο αντικατοπτρίζουν την εξάντληση πολλών Κουβανών, όπως σημείωσε ο καθηγητής Ιστορίας και κάτοχος της έδρας Κουβανικών και Κουβανοαμερικανικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι Μάικλ Μπουσταμάντε. «Δεν νομίζω ότι αυτό σημαίνει πως οι Κουβανοί απολαμβάνουν την ιδέα μιας ξένης δύναμης που θα έρθει να λύσει τα προβλήματά τους», ανέφερε. «Πιστεύω όμως ότι οι άνθρωποι βρίσκονται σε τέτοιο βαθμό απόγνωσης και απελπισίας, που θα δεχτούν βοήθεια από όπου κι αν μπορούν να τη βρουν».