Καρχαρίες άρχισαν ξαφνικά να χαζολογούν στα ρηχά των ελληνικών ακτών; Υπάρχει λόγος να παγώσει το… αίμα μας;

Η άνοιξη και οι αρχές του καλοκαιριού είναι περίοδοι έντονης κινητικότητας για τη θαλάσσια ζωή. Μεγάλα κοπάδια μικρόψαρων μετακινούνται σε πιο ήρεμους και κλειστούς κόλπους για να αναπαραχθούν ή να τραφούν.

Οι καρχαρίες, ως κορυφαίοι θηρευτές, ακολουθούν φυσικά την τροφή τους. Έτσι εξηγείται γιατί ορισμένα είδη φτάνουν περιστασιακά τόσο κοντά στην ακτή, ακόμη και σε νερά όπου κολυμπούν λουόμενοι.

Στη Βοιωτία

Στην περίπτωση του γλαυκοκαρχαρία που εμφανίστηκε στη Βοιωτία, οι ειδικοί εκτιμούν ότι πιθανότατα επρόκειτο για νεαρό άτομο που ακολουθούσε κοπάδια ψαριών στα ρηχά. Οι νεαροί καρχαρίες συχνά επιλέγουν πιο θερμά και ρηχά νερά, καθώς εκεί βρίσκουν ευκολότερη λεία και μεγαλύτερη προστασία από μεγαλύτερους θηρευτές.

Διαβάστε ακόμα: Γαλάζιος καρχαρίας στη Γλυφάδα

Αντίστοιχα, ο καρχαρίας που εντοπίστηκε στην Κόρινθο φαίνεται πως κινήθηκε στον κλειστό κόλπο ακολουθώντας τροφή, κάτι που θεωρείται απολύτως φυσιολογική συμπεριφορά.

Οι επιστήμονες δεν αποκλείουν επίσης το ενδεχόμενο οι αυξανόμενες θερμοκρασίες της θάλασσας και οι μεταβολές στα θαλάσσια ρεύματα να επηρεάζουν τις διαδρομές και τη συμπεριφορά πολλών ειδών.

 Η Μεσόγειος αλλάζει

Η Μεσόγειος αλλάζει και μαζί της αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο κινούνται οι οργανισμοί που ζουν σε αυτήν.

Ωστόσο, οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι ο κίνδυνος για τους λουόμενους στις ελληνικές ακτές παραμένει εξαιρετικά μικρός. Οι καρχαρίες της Μεσογείου δεν αντιμετωπίζουν τον άνθρωπο ως λεία και τα ελάχιστα περιστατικά επιθέσεων που έχουν καταγραφεί ιστορικά συνδέονταν συνήθως με παγιδευμένα ζώα, ψαροντούφεκα ή καταστάσεις πανικού.

Κάτι συμβαίνει όμως με τον φυσητήρα

Πολύ διαφορετική είναι η περίπτωση της φάλαινας φυσητήρα στην Εύβοια. Για ένα βαθύβιο θηλαστικό, η προσέγγιση σε ρηχά νερά αποτελεί σχεδόν πάντα ένδειξη προβλήματος: ασθένειας, τραυματισμού ή σοβαρού αποπροσανατολισμού. Οι φυσητήρες βασίζονται στην ηχοεντόπιση για να κινούνται στα μεγάλα βάθη και τα αμμώδη ρηχά νερά συχνά μετατρέπονται σε παγίδα από την οποία δυσκολεύονται να ξεφύγουν.

Ποιοι καρχαρίες ζουν στις ελληνικές θάλασσες

Οι ελληνικές θάλασσες φιλοξενούν περίπου 40 είδη καρχαριών, πολλά από τα οποία είναι ακίνδυνα για τον άνθρωπο και παίζουν κρίσιμο ρόλο στην ισορροπία του οικοσυστήματος.

Ανάμεσα στα πιο γνωστά είδη είναι:

• ο Γλαυκοκαρχαρίας, με χαρακτηριστικό μπλε χρώμα, που ζει κυρίως σε ανοιχτές θάλασσες,
• ο Σκυλοκαρχαρίας ή γαλέος, μικρού έως μεσαίου μεγέθους,
• ο Αλεπουδοκαρχαρίας με τη μακριά ουρά,
• ο Προσκυνητής ή σαπουνάς, ο δεύτερος μεγαλύτερος καρχαρίας στον κόσμο, που όμως τρέφεται αποκλειστικά με πλαγκτόν,
• ο Μάκο, από τους ταχύτερους καρχαρίες παγκοσμίως,
• καθώς και ο εξαιρετικά σπάνιος πλέον Λευκός Καρχαρίας της Μεσογείου.

Πόσο επικίνδυνοι είναι για τους ανθρώπους;

Παρά τη φήμη τους, οι περισσότεροι καρχαρίες που ζουν στην Ελλάδα θεωρούνται πρακτικά ακίνδυνοι για τους λουόμενους.

Ο Προσκυνητής, για παράδειγμα, μπορεί να φτάσει σε τεράστιο μέγεθος αλλά δεν επιτίθεται σε ανθρώπους, καθώς τρέφεται με πλαγκτόν. Ο Σκυλοκαρχαρίας και πολλά ακόμη είδη αποφεύγουν συστηματικά την ανθρώπινη παρουσία.

Θεωρητικά, είδη όπως ο Μάκο ή ο Λευκός Καρχαρίας θα μπορούσαν λόγω δύναμης και μεγέθους να είναι επικίνδυνα. Στην πράξη όμως, οι εμφανίσεις τους στη χώρα μας είναι εξαιρετικά σπάνιες και οι πιθανότητες επίθεσης σχεδόν μηδενικές.

Αν τον δεις κοντά σου…

Οι ειδικοί επιμένουν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος σε μια τέτοια συνάντηση είναι ο πανικός. Αν κάποιος δει καρχαρία κοντά του, η σωστή αντίδραση είναι η ψυχραιμία, η αργή απομάκρυνση από το νερό χωρίς απότομες κινήσεις και η αποφυγή πανικού ή πλατσουρισμάτων.

Τα πρόσφατα περιστατικά δεν αποτελούν λόγο υστερίας, αλλά μια υπενθύμιση ότι οι ελληνικές θάλασσες παραμένουν ζωντανές, φιλοξενώντας έναν πλούτο άγριας ζωής που συνεχίζει να κινείται κάτω από την επιφάνεια — πολλές φορές πολύ πιο κοντά μας απ’ όσο φανταζόμαστε.