Βλαντίμιρ Πούτιν: Ημέρα της Νίκης με άρωμα αδυναμίας

Ως μία «ψευδεπίγραφη πρόταση», έναν «επικοινωνιακό ελιγμό» απέρριψαν γερμανικές κυβερνητικές πηγές την πρόταση που έκανε αιφνιδιαστικά ο Βλαντίμιρ Πούτιν το Σάββατο να εμπλακεί ο πρώην καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ ως μεσολαβητής στον πόλεμο στην Ουκρανία, και δη σε ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ της ΕΕ και της Μόσχας. Ο ρώσος πρόεδρος επέλεξε να κάνει τη δήλωση αυτή την επονομαζόμενη Ημέρα της Νίκης.

Νωρίτερα την ίδια μέρα, είχε παραστεί, στην Κόκκινη Πλατεία, σε μία στρατιωτική παρέλαση προς τιμήν της σοβιετικής νίκης επί της ναζιστικής Γερμανίας. Ηταν όμως μια παρέλαση πολύ διαφορετική από τις παλαιότερες, υποτονική, χωρίς την παρουσία οπλικών συστημάτων, με ελάχιστους ξένους ηγέτες, διάρκειας μόλις 45 λεπτών – γιατί οργανώθηκε υπό τον φόβο μιας ουκρανικής επίθεσης με drones που πλέον δεν θα ήταν απλώς συμβολική.

Την Παρασκευή, βέβαια, έπειτα από δύο απόπειρες εκεχειρίας, αρχικά μία ουκρανική, στη συνέχεια μία ρωσική, που παραβιάστηκαν επανειλημμένα την περασμένη εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τριήμερη κατάπαυση πυρός, αρχής γενομένης από το Σάββατο, μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας. «Ας ελπίσουμε ότι είναι η αρχή του τέλους ενός πολύχρονου, φονικού και σκληρού πολέμου», έγραψε ο αμερικανός πρόεδρος στο Truth Social, υποστηρίζοντας πως η εκεχειρία θα συνοδευτεί από «ανταλλαγή 1.000 αιχμαλώτων πολέμου από κάθε χώρα». Και το Σάββατο και κυρίως χθες, ωστόσο, οι δύο χώρες αντάλλαζαν μόνο κατηγορίες για παραβίαση της συμφωνίας.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει μετατρέψει τόσα χρόνια την ετήσια παρέλαση της Ημέρας της Νίκης σε κομβικό στοιχείο της ρωσικής πατριωτικής τελετουργίας – λογικό λοιπόν το σχόλιο των «New York Times» πως η φετινή παρέλαση αποτυπώνει την «αυξανόμενη εικόνα αδυναμίας» του, τη στιγμή που ο ρωσικός στρατός έχασε για πρώτη φορά εδώ και καιρό εδάφη στην Ουκρανία τον περασμένο μήνα, η ρωσική οικονομία συρρικνώνεται, και η δημοτικότητά του καταποντίζεται.

Κατά τη διάρκεια της παρέλασης, ο ρώσος πρόεδρος έκανε μόνο μια σύντομη αναφορά στον πόλεμο, απευθυνόμενους στους ρώσους στρατιώτες που «αντιστέκονται σε μια επιθετική δύναμη εξοπλισμένη και υποστηριζόμενη από ολόκληρο το μπλοκ του ΝΑΤΟ. Και παρ’ όλα αυτά – είπε – οι ήρωές μας προελαύνουν: η νίκη θα είναι δική μας». Μιλώντας ωστόσο αργότερα, μετά τη συνάντηση που είχε με τον σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο – τον μοναδικό ευρωπαίο ηγέτη που μετέβη φέτος στη Μόσχα, αν και δεν παρέστη στην παρέλαση –, ο ρώσος πρόεδρος επέλεξε έναν διαφορετικό τόνο.

«Κοντά στο τέλος»

Καταρχήν, εξέφρασε την εκτίμηση πως η σύγκρουση στην Ουκρανία «φτάνει στο τέλος». Κι έπειτα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας επαναπροσέγγισης με την Ευρώπη. Οι «Financial Times» είχαν γράψει την Πέμπτη πως οι ηγέτες της ΕΕ προετοιμάζονται για ενδεχόμενες συνομιλίες. Ερωτηθείς αν είναι πρόθυμος, ο Πούτιν είπε πως «δεν αρνήθηκε ποτέ» διαπραγματεύσεις με την ΕΕ. Εξέφρασε μάλιστα και προτίμηση για τον ρόλο του διαπραγματευτή: «Θα προτιμούσα τον πρώην γερμανό καγκελάριο Σρέντερ. Διαφορετικά, ας επιλέξουν εκείνοι έναν ηγέτη που εμπιστεύονται». Για τις μέχρι τώρα προσπάθειες της Ουάσιγκτον δήλωσε «ευγνώμων», προσθέτοντας ότι το ζήτημα «αφορά μόνο τη Ρωσία και την Ουκρανία».

Στη Γερμανία, η δήλωση του Πούτιν δεν προκάλεσε έκπληξη σε κανέναν: ο 82χρονος Σρέντερ, που υπήρξε καγκελάριος από το 1998 έως το 2005, παραμένει εδώ και δύο δεκαετίες πιστός υποστηρικτής του Κρεμλίνου. Κυβερνητικές πηγές, σε κάθε περίπτωση, επεσήμαναν πως η προοπτική διαπραγματεύσεων δεν είναι αξιόπιστη, καθώς η Ρωσία δεν έχει μεταβάλει τους (μαξιμαλιστικούς) όρους της. Αν ο Πούτιν μιλούσε σοβαρά, πρόσθεσαν, θα έπρεπε πρώτα να παρατείνει την τριήμερη εκεχειρία.