Το μεγάλο στοίχημα των Στενών του Ορμούζ

Περισσότερα από 1.500 εμπορικά πλοία βρίσκονται παγιδευμένα εδώ και τρεις μήνες στον Περσικό Κόλπο μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν και η διαχείρισή τους θα αποτελέσει μια από τις βασικές προκλήσεις, όταν και εάν θα υπάρξει τελικά συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ.

Οι πρώτες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι η κίνηση αυτή μπορεί να αποκατασταθεί μόνο στο μισό από τα κανονικά επίπεδα μέσα στον πρώτο μήνα μετά την εξεύρεση κάποιας κοινά αποδεκτής λύσης από όλες τις πλευρές. Άλλες εκτιμήσεις ανέφεραν ότι θα χρειαστούν τέσσερις με επτά εβδομάδες ημέρες μέχρι να αποκατασταθεί η ομαλή ροή της ναυτιλίας κι αυτό εάν δεν υπάρξουν άλλα παρατράγουδα. Τις εκτιμήσεις αυτές έκαναν στους Τάιμς της Νέας Υόρκης στελέχη ναυτιλιακών καθώς και εταιρειών που ειδικεύονται στην παροχή πληροφοριών για θέματα του κλάδου.

Ο διευθύνων σύμβουλος της ναυτιλιακής Wallenius Wilhelmsen που ειδικεύεται στις μεταφορές οχημάτων και στην εφοδιαστική (logistics), Λάσε Κριστόφερσεν, εκτιμά θα χρειαστούν τουλάχιστον 30 έως 45 ημέρες μέχρι οι ναυτιλιακές ροές στην περιοχή να επιστρέψουν στο φυσιολογικό, ακόμη και εάν πάνε όλα βάση συγκεκριμένου σχεδίου.

Στελέχη της εταιρείας παροχής δεδομένων για τη ναυτιλία, της Kpler, θεωρούν ότι ακόμη και αν μπορεί να θεσπιστεί μια ομαλή διαδικασία για τη διέλευση των πλοίων, η κυκλοφορία πιθανότατα θα ανακάμψει μόνο στο 40 ή 50% των κανονικών επιπέδων σε διάστημα τριών έως τεσσάρων εβδομάδων, σύμφωνα πάντα με την αμερικανική εφημερίδα. Οι αναλυτές θεωρούν επίσης ότι το πιο πιθανό σενάριο δεν είναι ότι θα υπάρξει άμεσα πλήρη απελευθέρωση των Στενών του Ορμούζ, αλλά ότι τα πλοία θα μπορούν να κινούνται μέσα σε αυτά με περιορισμούς. Θα έχουν περιορισμένες διαδρομές, υψηλότερο κόστος ασφάλισης έναντι του κινδύνου πολέμου και μεγαλύτερους χρόνους αναμονής, ανέφεραν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης.

Η στάση του Ιράν

Όλα αυτά την ώρα που το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν δήλωνε χθες Δευτέρα ότι η Τεχεράνη εισπράττει τέλη για «υπηρεσίες πλοήγησης», όπως τις χαρακτήρισε, σε πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, αλλά δεν επιβάλλει διόδια. «Οι υπηρεσίες που παρέχονται – υπηρεσίες πλοήγησης εκτός από τα μέτρα που είναι απαραίτητα για την προστασία του περιβάλλοντος του Στενού του Ορμούζ, του Περσικού Κόλπου και της Θάλασσας του Ομάν – απαιτούν την είσπραξη ορισμένων τελών», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπακάι. Πρόσθεσε ότι το Ιράν «δεν επιδιώκει να εισπράττει διόδια».

Την περασμένη εβδομάδα, το Ιράν δημοσίευσε χάρτη με τον οποίο διεκδικεί τον έλεγχο σε τμήμα των Στενών του Ορμούζ το οποίο εκτείνεται βαθιά στα χωρικά ύδατα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν. Αυτό έκανε πέντε χώρες του Περσικού Κόλπου να προειδοποιήσουν επίσημα τις ναυτιλιακές εταιρείες μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Ναυτιλίας (IMO) να μην συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του Ιράν.

Σε ανάρτηση στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης X, η Αρχή των Στενών του Περσικού Κόλπου του Ιράν (Persian Gulf Strait Authority – PGSA) όρισε τη ζώνη διαχείρισής της ως εκτεινόμενη από το Kuh-e Mobarak στο Ιράν έως νότια της Φουτζέιρα στα ΗΑΕ στην ανατολική είσοδο του στενού, και από το τέλος του νησιού Κέσμ στο Ιράν έως το Umm al-Quwain στα ΗΑΕ στη δυτική είσοδό του. Η ζώνη καλύπτει ύδατα που τα ΗΑΕ και το Ομάν θεωρούν ως δικά τους. Όλα τα πλοία που διέρχονται από την καθορισμένη περιοχή καλούνταν να λάβουν προηγουμένως άδεια από την PGSA.

Το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ απέστειλαν κοινή επιστολή στον ΙΜΟ, καλώντας τα πλοία να μην εμπλέκονται με την PGSA ή να διέρχονται από την πλωτή οδό χρησιμοποιώντας την καθορισμένη διαδρομή του Ιράν.