Πυρκαγιές: Η νέα πλανητική απειλή – Στάχτη 1,5 δισ. στρέμματα, όσο η Γαλλία, η Ισπανία, και η Γερμανία μαζί

Το καλοκαίρι του 2026 έχει μία εικόνα: Δάση στις φλόγες, μαύρος καπνός, ουρανός γεμάτος στάχτη.

Από την αρχή της χρονιάς, οι πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 1,5 δισ. στρέμματα σε 80 χώρες, έκταση μεγαλύτερη από τη Γαλλία, την Ισπανία και τη Γερμανία μαζί.

Ευρώπη, Αφρική, Αμερική, Αυστραλία και Ασία βρίσκονται αντιμέτωπες με ακραία επεισόδια, καθώς οι ιστορικοί καύσωνες και η ξηρασία δημιουργούν συνθήκες εκρηκτικής ευφλεκτότητας.

Οι επιστήμονες μιλούν για πρωτοφανή ένταση πυρκαγιών στη σύγχρονη ανθρώπινη ιστορία, τόσο ως προς την κλίμακα όσο και ως προς τις εκπομπές.

Η κλιματική αλλαγή δεν προκαλεί όλες τις φωτιές, αλλά τις κάνει ταχύτερες, ισχυρότερες και πιο απρόβλεπτες.

Μόνο στην Ευρώπη έχουν καταστραφεί περισσότερα από 5,5 εκατ. στρέμματα.

Στον Καναδά, η φετινή περίοδος είναι η χειρότερη που έχει καταγραφεί, με 40 έως 60 εκατ. στρέμματα καμένης γης.

Οι οικονομικές απώλειες στην Ευρώπη εκτιμώνται μεταξύ 15,6 και 19,1 δισ. ευρώ.

Περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι άφησαν τα σπίτια τους σε Ισπανία και Γαλλία.

Ο τελικός απολογισμός των θυμάτων δεν έχει ακόμη γίνει γνωστός.

Η διάσταση της υγειονομικής κρίσης, όμως, είναι τεράστια: μελέτη του Lancet το 2024 υπολόγισε σε περισσότερους από 1,5 εκατ. θανάτους ετησίως τις απώλειες που συνδέονται με την εισπνοή τοξικών αερίων από πυρκαγιές τοπίου.

Η Ευρώπη στην πρώτη γραμμή

Στην Ελλάδα, μόνο στην Αττικοβοιωτία, έγιανν στάχτη σε λίγες μέρες 120.000 στρέμματα δάσους. Δύο άνθρωποι αποτεφρώθηκαν την Κυριακή 16 Αυγούστου στην ουρκαγιά στη Σαλαμίνα.

Η Γαλλία βιώνει μία ακραία χρονιά, ενώ πυρκαγιές και εκπομπές επικίνδυνων ρύπων πολύ πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα καταγράφονται σε Βρετανία, Γερμανία, Ολλανδία, Πολωνία και Νορβηγία.

Στην Ισπανία, πυρκαγιά στο Λος Γκαλάρδος επέφερε ζημιές σε περίπου 20 κτίρια μέσα σε 24 ώρες.

Στην Πορτογαλία, μεγάλη πυρκαγιά  έκαψε περισσότερα από 130.000 στρέμματα και επηρέασε 8.744 κτίρια.

Υπήρξαν ταυτόχρονα 11 μεγάλες πυρκαγιές στην Ευρώπη.

Στην Ελλάδα, χώρα συνηθισμένη στις πυρκαγιές, οι υπηρεσίες βρέθηκαν επίσης υπό μεγάλη πίεση. «Δεν έχει σημασία μόνο πού εκδηλώνονται οι φωτιές, αλλά και πόσο ακραίες γίνονται», επισημαίνει ο Mark Parrington του Copernicus.

Από τον Καναδά στην Αφρική

Στον Καναδά, το Οντάριο κατέγραψε μέσα σε μόλις 5 ημέρες τις υψηλότερες εκπομπές από πυρκαγιές από το 2003, με τον καπνό να προκαλεί εκτεταμένα προβλήματα στην ποιότητα του αέρα.

Στην Καλιφόρνια είχαν καταγραφεί πάνω από 4.000 πυρκαγιές έως τον Μάιο, με σχεδόν 250.000 στρέμματα να έχουν καεί.

Η Αφρική καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό πυρκαγιών: περισσότερες από 191.000, ενώ από τον Μάιο και μετά αντιπροσωπεύουν περίπου 46% όλων των πυρκαγιών παγκοσμίως.

Η φωτιά γίνεται παγκόσμια απειλή

Στην Αυστραλία έχουν καταγραφεί σχεδόν 21.000 πυρκαγιές έως τον Αύγουστο, με τουλάχιστον 5 νεκρούς.

Στην Ιαπωνία, η πυρκαγιά στην Ιβάτε ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη των τελευταίων 40 ετών, καίγοντας περίπου 8% της πόλης και οδηγώντας στην εκκένωση του ενός τρίτου του πληθυσμού.

Στη Νότια Κορέα, οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 42°C.

Στη Χιλή, οι πυρκαγιές του Ιανουαρίου σκότωσαν 21 ανθρώπους, κατέστρεψαν 450.000 στρέμματα και εκατοντάδες σπίτια.

Στην Ευρώπη, οι θερμοκρασίες έφτασαν τους 45°C. Και οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα χειρότερα μπορεί να μην έχουν έρθει.

«Περισσότερη ζέστη και ξηρασία σημαίνουν περισσότερες πυρκαγιές», τονίζουν επιστήμονες  Το Ηνωμένο Βασίλειο, προειδοποιούν, δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένο για πυρκαγιές γαλλικού ή ισπανικού τύπου.

Η νέα πραγματικότητα είναι ήδη εδώ: περισσότερη ζέστη, μεγαλύτερη ξηρασία, ισχυρότερες φωτιές και ταυτόχρονα πολλαπλά μέτωπα που δοκιμάζουν τα όρια των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο να σβήσουμε τις φωτιές, αλλά να προσαρμοστούμε σε έναν πλανήτη που γίνεται ολοένα πιο θερμός, ξηρός και εύφλεκτος.