ΠΑΣΟΚ- ΕΛΑΣ: Το αδιέξοδο ενός κεντροαριστερού – Δύο πολιτικές δυνάμεις που διεκδικούν ένα μέρος του ίδιου ακροατηρίου

Να δανειστούμε τον τίτλο του βιβλίου του Χριστόφορου Κάσδαγλη «Το γαμώτο ενός αριστερού» και να τον προσαρμόσουμε στο σήμερα και στα δεδομένα ενός κεντροαριστερού.

Το «γαμώτο» της εν λόγω πολιτικής κατηγορίας δείχνει να μην έχει τέλος. Σε λιγότερο από έναν μήνα οι πολιτικές δυνάμεις θα ανέβουν προς την 90ή – φέτος – ΔΕΘ για τις καθιερωμένες συνεντεύξεις Τύπου, τις παρουσιάσεις των προγραμμάτων τους και των πολιτικών τους σχεδίων. Οι νέες δημοσκοπήσεις που θα μετρήσουν τις πρώτες διαθέσεις των Ελλήνων μετά το καλοκαίρι, όπως όλα δείχνουν, δεν θα έχουν μεταβληθεί σημαντικά και ραγδαία, και θα διατηρούν τη Νέα Δημοκρατία όχι απλώς ως πρώτη δύναμη αλλά και με μεγάλη διαφορά από τον δεύτερο.

Εδώ έρχεται το πρώτο θέμα για το «γαμώτο ενός κεντροαριστερού». Ο δεύτερος στη δημοσκοπική κατάταξη δεν είναι ένας. Είναι δύο κεντροαριστερές δυνάμεις. Τουλάχιστον δημοσκοπικά η πρώτη και θεσμικά η επόμενη διεκδικούν ένα μέρος του ίδιου ακροατηρίου. Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα – παρότι ακόμα δεν έχει συγκροτήσει στην ολότητά της χαρακτηριστικά πολιτικού κόμματος – και το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη που αποτελεί σήμερα την αξιωματική αντιπολίτευση στη χώρα.

Η διείσδυση του Μητσοτάκη

Το «γαμώτο» δεν έχει απλώς σχέση με το γεγονός των δημοσκοπικών επιδόσεων προς το παρόν, αλλά και με κάτι ακόμα σημαντικότερο: πως η αλίευση στην κεντροαριστερή δεξαμενή δεν είναι επαρκής σε αυτή τη φάση. Στον δρόμο για τις κάλπες, εκείνο το μέρος των εκλογέων που και κεντροαριστεροί δηλώνουν, και δεν ξαναπήγαν να ψηφίσουν από το 2019, ούτε τώρα καταγράφει αυτή την πρόθεση. Κάτι που συχνά και σωστά λέει ο Παύλος Γερουλάνος. Κι εδώ έρχεται ένα πολύ ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της σημερινής πολιτικής στιγμής.

Κατά κανόνα, μεταπολιτευτικά, οι πολιτικοί επιστήμονες κατέγραφαν για μεγάλες περιόδους ως πιο ηγεμονική τη δύναμη του συνολικού αριστερού και κεντροαριστερού τόξου στην Ελλάδα. Αυτό φαίνεται να έχει τροποποιηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει καταφέρει κάτι πετυχημένο για τη δική του παράταξη, το οποίο δεν φαίνεται να μπορεί ακόμα να ανατρέψει η αντίπαλη προοδευτική όχθη. Με την παλιά στρατηγική της τριγωνοποίησης έχει καταφέρει να εισβάλει σε ένα μέρος του πάλαι κεντρώου κοινού και να το ‘χει κάνει δικό του, πείθοντάς το όχι μόνον ως προς το δίλημμα «σταθερότητα ή χάος» αλλά και ως προς τη δική του επάρκεια. Κάτι το οποίο φαίνεται και στην καταλληλότητα και τη δημοφιλία των πολιτικών αρχηγών.

Ζήτημα διακυβέρνησης

Το «γαμώτο του κεντροαριστερού» πολλαπλασιάζεται επίσης βλέποντας πως το λεγόμενο μισό δικομματικό σύστημα καταγράφεται σταθερά. Το θέμα αφορά όχι μόνο το Κέντρο της εκλογικής γεωγραφίας αλλά και τον άξονα Αριστερά – Δεξιά. Και εδώ πάμε σε κάτι ενδιαφέρον επίσης. Μπορεί δεξιά της ΝΔ να συγκροτούνται πόλοι και αρκετά αξιόμαχοι, ο πυρήνας όμως της λαϊκής δεξιάς παράταξης συγκρατείται προς το παρόν στα όρια του γαλάζιου κόμματος. Αναλυτές βέβαια επιφυλάσσονται αν η μεταβλητή ενός κόμματος του Αντώνη Σαμαρά θα μπορούσε όχι απλώς να υποδεχθεί μια κεντροδεξιά διαμαρτυρία, αλλά και να επιφέρει βαθύτερο ρήγμα. Με τα τωρινά δεδομένα, η ΝΔ σε όλες τις μετρήσεις και τουλάχιστον στην εκτίμηση ψήφου φτάνει στο 28 με 30. Αντέχει να θέσει ζήτημα διακυβέρνησης. Οι απέναντι; Στα κεντροαριστερά το πρόβλημα δεν είναι αν θα υπάρξει ένας απλός πόλος διαμαρτυρίας, αλλά αν θα προκύψει εκ νέου κόμμα διακυβέρνησης.

Κυβερνητικό σχέδιο έχει σήμερα το ΠΑΣΟΚ, όπως και θεσμική μνήμη. Σχέδιο εκπονεί και η ΕΛΑΣ, και με πιο νωπή την πολιτική εξουσία διά του αρχηγού της. Και στελέχη θα τολμούσε κάποιος να πει πως έχουν και οι δύο χώροι. Κι όμως, κανείς τους δεν πλησιάζει τη ΝΔ σε τούτη τη φάση. Το ΠΑΣΟΚ δεν κατάφερε να εκταμιεύσει το ξεχαρβάλωμα του ΣΥΡΙΖΑ. Η ΕΛΑΣ θεαματικά εισήλθε στο σκηνικό, αλλά σήμερα δεν έχει φτιάξει παραπάνω ρεύμα. Η Χαριλάου Τρικούπη δεν έχει μαζέψει το μέρος της βάσης της που πιθανώς θα είναι ευάλωτο σε διλήμματα διακυβέρνησης της χώρας. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι ο νέος και άφθαρτος και μια μερίδα αναλυτών εντοπίζει το «ταβάνι» του σε συγκεκριμένες επιδόσεις στις δημοσκοπήσεις. Ακόμη και στο παράτολμο σενάριο που κάποιος αθροιστικά θα έβλεπε τους δύο χώρους να μπορούν να δημιουργήσουν μια νέα δυναμική, ανταγωνιστική του Μητσοτάκη, το θερινό μπρα ντε φερ Ανδρουλάκη – Τσίπρα δεν επιτρέπει τα σενάρια αυτά.

Σενάρια διεξόδου

Το κεντροαριστερό «γαμώτο» είναι εδώ. Και τι δεν έχει γραφτεί για τη λύση του. Από ένα σενάριο για νέο Επινέ α λα Γαλλία μέχρι αλλαγή ηγεσίας εν κινήσει στα κόμματα του χώρου. Προς το παρόν το ΠΑΣΟΚ διευρύνει την γκάμα του με μεταγραφές και περιοδείες και η ΕΛΑΣ ετοιμάζεται για την 90ή ΔΕΘ για να δείξει πως μπορεί, το είπε και ο Τσίπρας στο in.gr. Ο δεύτερος όχι τυχαία μιλάει όλο και πυκνότερα για τη δεύτερη κάλπη, ευελπιστώντας πως θα έχει ως τότε μετατρέψει το κόμμα του στη μοναδική απάντηση. Ο Ανδρουλάκης, πάλι, ποντάρει στη μακρά πείρα του κόμματός του και τον αναβιωμένο του μηχανισμό (που ο ίδιος ξέρει απέξω). Το Μέγαρο Μαξίμου θα ήθελε να θέσει στο ίδιο κάδρο τους δύο και να τους χτυπά ως έναν. Ισως να είναι ο μόνος φορέας που εργάζεται για τη σύγκλισή τους. Ενα ακόμη «γαμώτο».