Παγκόσμια Τράπεζα: Στο 4,5% η ανάπτυξη Ανατολικής Ασίας και Ειρηνικού – «Καμπανάκι» για την εξάρτηση από το AI

Η Παγκόσμια Τράπεζα αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στην Ανατολική Ασία και τον Ειρηνικό, καθώς οι εξαγωγές που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη δίνουν σημαντική ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα. Την ίδια ώρα, όμως, προειδοποιεί ότι η αυξανόμενη εξάρτηση της περιοχής από την έκρηξη του AI την καθιστά ευάλωτη σε μια πιθανή απότομη επιβράδυνση των παγκόσμιων επενδύσεων στον κλάδο της τεχνολογίας.

Η περιοχή της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού περιλαμβάνει 23 οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, το Βιετνάμ, η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας, που δημοσιεύθηκε την Τρίτη, η οικονομία της περιοχής αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 4,5% το 2026, πρόβλεψη αυξημένη κατά 0,3 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με την εκτίμηση του Απριλίου. Για το 2027 προβλέπεται επιβράδυνση στο 4,4% και για το 2028 στο 4,3%.

Το Βιετνάμ καταγράφει τη μεγαλύτερη αναβάθμιση πρόβλεψης μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της περιοχής, με την εκτίμηση για την ανάπτυξή του να αυξάνεται κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα, στο 7,4%.

Το AI στηρίζει τις εξαγωγές

Η ισχυρή επίδοση της περιοχής, ωστόσο, στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη μεταποίηση και τις εξαγωγές προϊόντων που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη.

Η αύξηση του εμπορίου, εάν εξαιρεθούν τα προϊόντα που σχετίζονται με το AI, ήταν «ασθενής ή αρνητική», επισημαίνει η Παγκόσμια Τράπεζα. Τα προϊόντα αυτά αντιπροσώπευαν πάνω από το μισό της αύξησης των εξαγωγών στις περισσότερες οικονομίες της περιοχής, ενώ το ποσοστό ξεπερνούσε το 70% στη Μαλαισία, τις Φιλιππίνες, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ.

Η Κίνα, η Ινδονησία, η Μαλαισία, οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ εξήγαγαν προϊόντα που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη συνολικής αξίας 1,4 τρισ. δολαρίων κατά το 12μηνο έως τον Απρίλιο.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Νότιας Κορέας. Οι εξαγωγές της αυξήθηκαν κατά 83,5% τον Σεπτέμβριο, φτάνοντας σε επίπεδο-ρεκόρ τα 120,9 δισ. δολάρια, με τα chips να αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ των συνολικών εξαγωγών.

Η εξάρτηση από τους ημιαγωγούς αποτυπώνεται και στο χρηματιστήριο της χώρας. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, οι δύο μεγαλύτεροι κατασκευαστές chips, Samsung και SK Hynix, αντιστοιχούσαν στα τέλη Απριλίου στο 43% της συνολικής αξίας του δείκτη Kospi.

Ο φόβος για «φούσκα» στο AI

Ο βασικός κίνδυνος για την περιοχή βρίσκεται, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, στην πλευρά των επενδύσεων.

Οι κεφαλαιουχικές δαπάνες που συνδέονται με το AI έχουν φτάσει περίπου στο 6% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, επίπεδο αντίστοιχο με την κορύφωση των επενδύσεων στην τεχνολογία της πληροφορικής το 2000, λίγο πριν από το σκάσιμο της dot-com φούσκας.

Η σημερινή επενδυτική άνοδος, επισημαίνει η Τράπεζα, έχει κινηθεί ταχύτερα από τους προηγούμενους κύκλους και εξακολουθεί να επιταχύνεται.

Ανάλογες προειδοποιήσεις έχει διατυπώσει και η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), η οποία στην ετήσια οικονομική έκθεσή της τον Ιούνιο σημείωσε ότι το μέγεθος και η ταχύτητα της ανόδου παρουσιάζουν ομοιότητες με την υπερβολή της εποχής των dot-com τη δεκαετία του 1990, αλλά και με άλλες περιόδους έντονης κερδοσκοπίας.

Τα 2,9 τρισ. δολάρια των επενδύσεων

Ένα ακόμη στοιχείο που προβληματίζει είναι ο τρόπος χρηματοδότησης της έκρηξης του AI.

Από τα 2,9 τρισ. δολάρια σε επενδύσεις που έχουν προγραμματιστεί για την τεχνητή νοημοσύνη την περίοδο 2025-2028, περίπου 800 δισ. δολάρια αναμένεται να προέλθουν από την αγορά ιδιωτικής πίστης (private credit).

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, το ποσοστό των δανείων που συνδέονται με το AI στην αγορά private credit αυξήθηκε στο 34% το 2025, από μέσο όρο 18% την προηγούμενη πενταετία.

Η αγορά αυτή έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με απομειώσεις αξιών, εκροές κεφαλαίων και αθετήσεις πληρωμών, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι οι αγορές private credit είναι «λιγότερο ορατές» και δεν έχουν δοκιμαστεί σε μια σοβαρή οικονομική ύφεση.

Τι θα συμβεί αν επιβραδύνει η αμερικανική οικονομία

Η άνοδος του AI, η οποία έχει ενισχυθεί από την άφθονη ρευστότητα, θα μπορούσε να επιβραδυνθεί καθώς οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες γίνονται αυστηρότερες.

Μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν αρχίσει να αυξάνουν εκ νέου τα επιτόκια, για πρώτη φορά από το 2023. Η Federal Reserve αύξησε τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από τρία χρόνια, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη μίας αύξησης μέσα στο 2026.

Η Παγκόσμια Τράπεζα σημειώνει πάντως ότι μια διόρθωση στις επενδύσεις του AI δεν θα σήμαινε κατ’ ανάγκη το τέλος του ανοδικού κύκλου. Ωστόσο, εκτιμά ότι οι επενδύσεις έχουν ενδεχομένως κινηθεί ταχύτερα από την πραγματική ζήτηση.

Μια επιβράδυνση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα της αμερικανικής ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα αφαιρούσε περίπου 0,6 ποσοστιαία μονάδα από την ανάπτυξη των αναδυόμενων οικονομιών, ενώ η επίπτωση στις επενδύσεις θα ήταν περίπου διπλάσια.

Για την Ανατολική Ασία, ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος, λόγω της κομβικής θέσης της περιοχής στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού του AI.

Η έκθεση των τραπεζών

Σημαντική είναι και η έκθεση του τραπεζικού συστήματος στις εξελίξεις.

Οι υποχρεώσεις των τραπεζών σε ξένο νόμισμα εμφανίζονται ιδιαίτερα υψηλές σε ορισμένες οικονομίες. Στη Μαλαισία αντιστοιχούν στο 29,2% του ΑΕΠ και στις Φιλιππίνες στο 20,7%.

Την ίδια ώρα, η Ταϊβάν αναθεώρησε πρόσφατα προς τα πάνω την πρόβλεψη για την ανάπτυξή της το 2026, στο 11% από 9,6%, λόγω της ισχυρής ζήτησης για προϊόντα τεχνολογίας και AI.

Ωστόσο, οι αρχές της χώρας έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι, εάν ο κλάδος υψηλής τεχνολογίας αντιμετωπίσει προβλήματα, οι επιπτώσεις στην οικονομία μπορεί να είναι μεγαλύτερες από τις αρχικά αναμενόμενες.

Με πληροφορίες από CNBC