Παγκόσμια ναυτιλία: Επιστροφή σε τροχιά ανάπτυξης

Αξιοσημείωτη ανάκαμψη κατέγραψε το 2025 η χρηματοδότηση της παγκόσμιας ναυτιλίας, επιβεβαιώνοντας ότι ο τραπεζικός κλάδος επανέρχεται δυναμικά σε έναν από τους πλέον στρατηγικούς τομείς της διεθνούς οικονομίας. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Petrofin Research για το 2025, οι 40 μεγαλύτερες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στη χρηματοδότηση της παγκόσμιας ναυτιλίας αύξησαν το συνολικό χαρτοφυλάκιό τους στα 300,6 δισ. δολάρια, σημειώνοντας άνοδο 6% σε σύγκριση με τα 283,6 δισ. δολάρια του 2024.

Πρόκειται για τη σημαντικότερη ενίσχυση των τελευταίων ετών, έπειτα από μια μακρά περίοδο περιορισμένης ανάπτυξης και αναδιάρθρωσης του τραπεζικού δανεισμού. Μεταξύ των 40 τραπεζών με το μεγαλύτερο ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο βρίσκονται και τέσσερις ελληνικές τράπεζες, (Εθνική, Eurobank, Πειραιώς και Alpha Bank) οι οποίες σημείωσαν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση μεταξύ όλων των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Το συνολικό χαρτοφυλάκιό τους αυξήθηκε κατά 37%, φθάνοντας τα 23,6 δισ. δολάρια από 18 δισ. δολάρια το προηγούμενο έτος.

Ως αποτέλεσμα, το μερίδιο της Ελλάδας στη διεθνή αγορά τραπεζικής χρηματοδότησης της ναυτιλίας ενισχύθηκε από 6,1% σε 7,8%, γεγονός που αποδίδεται στην αυξημένη ανταγωνιστικότητα των ελληνικών τραπεζών και στην ισχυρή παρουσία της ελληνόκτητης ναυτιλίας στις διεθνείς αγορές. Σημειώνεται ότι σε ξεχωριστή έρευνα την οποία έχουν δημοσιεύσει «ΤΑ ΝΕΑ» (Μάιος 2026) η Petrofin έχει αναφερθεί στη χρηματοδότηση της ελληνικής ναυτιλίας η οποία αυξήθηκε το 2025 κατά 11,5%, από 53,5 δισ. δολάρια στο τέλος του 2024 σε 59,7 δισ. δολάρια στο τέλος του 2025.

Να σημειωθεί επίσης ότι οι τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες που περιλαμβάνονται στα 40 τράπεζες με το μεγαλύτερο ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο βρίσκονται στις θέσεις 20 (Εθνική Τράπεζα) 21 (Eurobank), 22 (Τράπεζα Πειραιώς), 29 (Alpha Bank).

Ο δείκτης Petrofin Global Index, που αποτυπώνει την εξέλιξη της τραπεζικής χρηματοδότησης της ναυτιλίας από το 2008, αυξήθηκε από τις 61 μονάδες το 2024 στις 63 το 2025, πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2018.

Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αυξημένη εμπιστοσύνη των τραπεζών απέναντι στον ναυτιλιακό κλάδο, καθώς η βελτίωση των ναυλαγορών, η άνοδος των αξιών των πλοίων και οι ισχυρές ταμειακές ροές των ναυτιλιακών εταιρειών δημιούργησαν ευνοϊκότερο περιβάλλον για νέα χρηματοδότηση.

Η πρωτοκαθεδρία

Η Ευρώπη εξακολουθεί να διατηρεί την πρωτοκαθεδρία στη ναυτιλιακή χρηματοδότηση, συγκεντρώνοντας το 50,4% των συνολικών δανείων των κορυφαίων τραπεζών, με χαρτοφυλάκιο ύψους 151 δισ. δολαρίων.

Ωστόσο, ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος των τραπεζών της Ασίας και της Αυστραλίας, οι οποίες ανέκαμψαν μετά τη μικρή υποχώρηση του 2024. Η τράπεζα με το μεγαλύτερο ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο είναι η BNB Paribas με 21,4 δισ. δολ., ακολουθεί στη δεύτερη θέση η China Exim με 18,5 δισ. δολ. και στην τρίτη θέση βρίσκεται η kfW IPEX με 15,3 δισ. δολ.

Η Petrofin εκτιμά ότι το συνολικό ύψος των τραπεζικών δανείων προς τη ναυτιλία, συμπεριλαμβανομένων και των μικρότερων τοπικών τραπεζών, διαμορφώθηκε περίπου στα 425 δισ. δολάρια στο τέλος του 2025.

Εάν προστεθούν οι χρηματοδοτικές μισθώσεις (leasing), οι οργανισμοί εξαγωγικών πιστώσεων και οι εναλλακτικοί χρηματοδότες, η συνολική παγκόσμια αγορά ναυτιλιακής χρηματοδότησης προσεγγίζει τα 680 δισ. δολάρια. Παράλληλα, η συνολική αξία του παγκόσμιου στόλου και του βιβλίου παραγγελιών υπολογίζεται σε περίπου 2,17 τρισ. δολάρια, στοιχείο που υποδηλώνει ότι ο κλάδος δεν εμφανίζει υπερβολικό δανεισμό.

Καθοριστικό ρόλο στις εξελίξεις του 2025 διαδραμάτισαν και οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Οι αμερικανικές πολιτικές που στόχευσαν προσωρινά τα κινεζικά πλοία και τις χρηματοδοτήσεις μέσω κινεζικού leasing οδήγησαν αρκετούς πλοιοκτήτες στην αναζήτηση τραπεζικών δανείων για αναχρηματοδότηση των υποχρεώσεών τους. Ωστόσο, μετά τη χαλάρωση των σχεδιαζόμενων περιορισμών, η κινεζική αγορά leasing επανήλθε γρήγορα σε αναπτυξιακή τροχιά, διατηρώντας τον σημαντικό ρόλο της στη χρηματοδότηση νεότευκτων πλοίων.

Παράλληλα, η βιωσιμότητα παραμένει βασικός άξονας της τραπεζικής στρατηγικής. Οι τράπεζες που συμμετέχουν στις Poseidon Principles διαχειρίζονται χαρτοφυλάκια άνω των 200 δισ. δολαρίων και ενσωματώνουν πλέον συστηματικά περιβαλλοντικά κριτήρια στις χρηματοδοτήσεις τους. Για την περίοδο 2026-2027, η Petrofin προβλέπει συγκρατημένη αλλά σταθερή περαιτέρω αύξηση της τραπεζικής χρηματοδότησης, καθώς η ζήτηση για νέα πλοία παραμένει υψηλή και οι αξίες των πλοίων συνεχίζουν να ενισχύονται.