- Advertisement -

Ο ζωγράφος, ο συνθέτης και μια παράσταση – Ο Δημήτρης Μαραγγόπουλος στα «ΝΕΑ»

Ο ζωγράφος, ο συνθέτης και μια παράσταση – Ο Δημήτρης Μαραγγόπουλος στα «ΝΕΑ»
1

- Advertisement -

Ενα υπόγειο στο Κουκάκι, μια φτωχική και ανθρώπινη Αθήνα του ’30, μια σιωπηλή και σχεδόν αόρατη μητέρα, ένας πατέρας υπερβολικός και έντονος.

Αυτές ήταν οι πρώτες αναμνήσεις που αναδύθηκαν μέσα από ένα ηχογραφημένο κείμενο – μαρτυρία του ζωγράφου Κώστα Τσόκλη.

Ακολούθησαν στιγμές από το σχολείο, αργότερα η βιοπάλη με την κατασκευή πανό για τα σινεμά της Αθήνας, τα χρόνια της Κατοχής και των εμφύλιων συρράξεων.

Τα αρχικά βιώματα από τη μακρά και πλούσια ζωή του εικαστικού, όπως ξετυλίχθηκαν σε μια πρωτοπρόσωπη αφήγηση που άκουσε ο συνθέτης και ομότιμος καθηγητής Σύνθεσης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Δημήτρης Μαραγκόπουλος, αποτέλεσαν την έμπνευση για την πρωτότυπη μουσική σύνθεση του πολυδιάστατου ηχητικού δρωμένου – ντοκουμέντου «Costas Tsoclis: Διαδρομές ή ένας ανέφικτος στόχος», που παρουσιάζεται σε λίγες ημέρες στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Η αφετηρία αυτής της συνεργασίας βρίσκεται στη «συνάντηση» του Δημήτρη Μαραγκόπουλου με το μεγάλης διάστασης έργο «Δευτέρα παρουσία», το οποίο ο Τσόκλης παραχώρησε για συγκεκριμένο διάστημα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και εκτέθηκε στο φουαγέ της αίθουσας Αλεξάνδρα Τριάντη. «Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η απλή γνωριμία μαζί του εξελίχθηκε σε μια συναρπαστική επικοινωνία και την αμοιβαία επιθυμία συνεργασίας», περιγράφει ο συνθέτης.

Η εξιστόρηση

H ηχογραφημένη αφήγηση του Κώστα Τσόκλη έμελλε να αποτελέσει τον πυρήνα της μουσικής σύνθεσης. Η διαδρομή δεν σταματούσε στα δύσκολα παιδικά και νεανικά χρόνια. H εξιστόρηση συνεχίστηκε με τα χρόνια της Καλών Τεχνών. Ακολούθησαν οι πρώτες εκθέσεις, τα πρώτα ταξίδια στο εξωτερικό και σιγά σιγά ήρθε η απογείωση: Βερολίνο, Παρίσι, Ρώμη, Νέα Υόρκη, δράσεις, εκθέσεις, διεθνής αναγνώριση.

Όλος αυτός ο πλούτος χωρούσε σε μια αναπόληση που διήρκεσε λιγότερο από μία ώρα, προκαλώντας τον θαυμασμό του συνθέτη για τον τρόπο με τον οποίο ο 96χρονος καλλιτέχνης απέδωσε τα βιώματά του: «Αλήθεια, πόση συμπύκνωση και ενέργεια έκρυβαν όλα μαζί! Ήταν σαν ένας πυρηνικός αντιδραστήρας. Τα διάβαζε, όμως, με μια μοναδική διαχείριση των σημασιών και των συναισθημάτων, χωρίς καμία υπερβολή ή καμία θεατρική ερμηνεία. Ηταν όλα προστατευμένα από την επιφανειακή ακρόαση και επικοινωνία, τόσο χαρακτηριστική της ευτέλειας πολλών σύγχρονων κοινωνικών δικτύων».

Η επιλογή της μορφής του «ηχητικού δρωμένου – ντοκουμέντου», αντί μιας κλασικής συναυλίας ή ενός ντοκιμαντέρ, δεν ήταν εξαρχής δεδομένη, αλλά αποκαλύφθηκε στην πορεία. «Αυτό προέκυψε αφού ολοκληρώθηκε η εργασία», εξηγεί ο συνθέτης. «Η διαίσθηση με οδήγησε στη σκέψη ότι το ηχογραφημένο κείμενο, με αυτόν τον μη φορτισμένο τρόπο ανάγνωσης, ήταν έτοιμο να δεχθεί τη ζωογόνο ενέργεια της μουσικής. Οχι σαν επένδυση ή συνοδεία, αλλά σαν έναν καταλύτη που θα απελευθέρωνε την κρυμμένη του ενέργεια και θα του έδινε μια τετραδιάστατη υπόσταση».

Κάτω από την επιφάνεια

Στην πράξη, η «κρυπτογραφική» ματιά, όπως τη χαρακτηρίζει ο Δημήτρης Μαραγκόπουλος, πάνω στην αφήγηση του Τσόκλη λειτούργησε για τον συνθέτη σαν μια κατάδυση κάτω από την επιφάνεια των γεγονότων: «Αυτή ακριβώς η ανάγνωσή του και, φυσικά, το ίδιο το κείμενο μου δημιούργησαν την εσωτερική ανάγκη να λειτουργήσω ως αποκρυπτογράφος. Πήγα κάτω από τα γεγονότα, στο βάθος τους, διακριτικά, κάτω από τα συναισθήματα και τις τόσο σημαντικές σκέψεις του συγκεκριμένου δημιουργού για την τέχνη – τη δική του τέχνη, αλλά και της εποχής του. Στην αρχή υπήρξε φυσικά το αποτύπωμα, συγκινησιακό και νοητικό, που δημιουργούνταν σε μένα ακούγοντας την αφήγηση, αλλά από ένα σημείο και μετά, ευτυχώς, αποδείχθηκε ότι βρισκόμουν στην ίδια συχνότητα με εκείνον, συντονιζόμενος απόλυτα, όπως έδειξε το τελικό αποτέλεσμα της συλλειτουργίας του κειμένου με τη μουσική. Κι αυτή ήταν μια μοναδική εμπειρία!».

Η πρωτότυπη μουσική σύνθεση αποτελεί ένα ταξίδι μέσα από τον λόγο, την εικόνα και τη μουσική. Τα μεγάλα κινήματα της τέχνης και οι αναφορές στα σημαντικότερα έργα των οκτώ περιόδων της δημιουργικής πορείας του ζωγράφου συνθέτουν μια διαδρομή μέσα από την οποία ξετυλίγεται η αγωνιώδης πλευρά του 20ού και των πρώτων δεκαετιών του 21ου αιώνα.

«Η μουσική δεν περιγράφει την αλληλουχία των τεχνοτροπιών των οκτώ δημιουργικών περιόδων του. Διαπλέκεται οργανικά με τα εσωτερικά και εξωτερικά γεγονότα, ψυχικά και πραγματικά», εξηγεί ο Δ. Μαραγκόπουλος. «Ταξίδεψα μαζί του πάνω σε ένα είδος μαγικού χαλιού, από τα πρώτα παιδικά και νεανικά χρόνια μέχρι τη μεγάλη έξοδο από την Ελλάδα και τη μεγάλη επιστροφή. Ήταν μια κομβική υπαρξιακή επιλογή, μια αληθινή Οδύσσεια και ο ίδιος ένας γνήσιος Οδυσσέας, με την Τήνο να αποτελεί τη δική του Ιθάκη».

- Post Down -

Comments are closed.