- Advertisement -
Η είδηση για την προσχώρηση του επικεφαλής του μητροπολιτικού δήμου της Σμύρνης Τζεμίλ Τουγκάι στο κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (Adalet ve Kalkınma Partisi – ΑΚΡ) και η παραλαβή της κομματικής του ροζέτας από τον ίδιο τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν εξέπληξε τους επαΐοντες.
Η άρνηση του Τουγκάι να ακολουθήσει την πλειονότητα των στελεχών του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (Cumhuriyet Halk Partisi – CHP) στο «Νέο Κόμμα» (Yeni Parti – ΥP) του Οζγκιούρ Οζέλ ήταν δηλωτική των προθέσεών του.
Η υπόθεση Τουγκάι εξελίχθηκε σε πολιτική ήττα του προέδρου του YP. O τελευταίος είχε δεχθεί οξεία κριτική για την απόφασή του να τον ορίσει υποψήφιο του CHP κατά τις τελευταίες δημοτικές εκλογές στη θέση τού μέχρι τότε εκλεγμένου δημάρχου Τουντς Σογιέρ. Σημειωτέον ότι ο τελευταίος βρίσκεται προφυλακισμένος με κατηγορίες διαφθοράς για την περίοδο της θητείας του.
Η απώλεια του δήμου της Σμύρνης για την αντιπολίτευση επιβεβαίωσε ότι η κυνική κυβερνητική τακτική «του μαστιγίου και καρότου» εξακολουθεί να παράγει καρπούς. Η προφυλάκιση δεκάδων δημάρχων και η αυτομόληση λιγοτέρων δημάρχων ακυρώνει εν τοις πράγμασι τη μεγάλη πολιτική νίκη που είχε καταγάγει η αντιπολίτευση κατά τις δημοτικές εκλογές του Μαρτίου 2024.
Ο έλεγχος της Σμύρνης έχει μείζονα συμβολική σημασία. Εν αντιθέσει με τους μητροπολιτικούς δήμους Κωνσταντινουπόλεως και Άγκυρας, οι οποίοι είχαν περάσει στον έλεγχο των ισλαμιστών ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, ο μητροπολιτικός δήμος της Σμύρνης παρέμενε στα χέρια των κεμαλιστών.
Τούτο συνδεόταν και με τη δημογραφική και πολιτική ταυτότητα της Σμύρνης. Κατοικουμένη ως επί το πλείστον από απογόνους τούρκων προσφύγων από τα Βαλκάνια, οι οποίοι χαρακτηρίζονταν από ασθενή ισλαμική ταυτότητα και ισχυρά ταύτιση με τον Κεμάλ Ατατούρκ και τη μεταρρύθμισή του, η Σμύρνη παρέμεινε η πλέον κοσμική και δυτικοστραφής μεγαλούπολη της Τουρκίας, ιδίως από την εποχή που οι διωγμοί των μειονοτήτων και η εσωτερική μετανάστευση αλλοίωσαν τον κοσμοπολιτικό χαρακτήρα της Κωνσταντινουπόλεως.
Η Σμύρνη εμφανιζόταν ως το προπύργιο των κεμαλιστών, και ο θώκος του δημάρχου της παρέμεινε ένας από τους ελαχίστους, ο οποίος δεν πέρασε ποτέ στα χέρια των ισλαμιστών.
Ενδιαφέρον έχει και το πώς η ιστορική ελληνική παρουσία στη Σμύρνη εξακολουθεί να γίνεται αντικείμενο παραγωγής πολιτικών συμβολισμών με σκοπό την πολιτική αντιπαράθεση. Πολλοί Ισλαμιστές απέδιδαν την αποτυχία τους να επικρατήσουν πολιτικώς στην πόλη στον «άπιστο» χαρακτήρα της.
Ο όρος «Γκιαούρ Ιζμίρ» (Gâvur İzmir) ο οποίος αναφερόταν στη μέχρι το 1922 κυριαρχουμένη από το ελληνικό στοιχείο πόλη, επανήλθε, για να χαρακτηρίσει αυτήν τη φορά την κεμαλιστική πόλη, την αποκομμένη από κάθε ισλαμική παράδοση. Από την άλλη οι κεμαλιστές Σμυρνιοί επέστρεφαν τη «φιλοφρόνηση», συγκρίνοντας την «διά αυτομολήσεως κατάληψη» του δήμου της Σμύρνης με την ελληνική απόβαση στην πόλη τον Μάιο του 1919.
Σε ανάρτησή της στο X η δημοφιλής ηθοποιός Μπερνά Λατσίν προσπάθησε να ενθαρρύνει τους κεμαλιστές κατοίκους της πόλεως, σημειώνοντας ότι «η Σμύρνη υπέστη εισβολή και κατά το παρελθόν, μη φοβάσαι». Με τη φράση «μη φοβάσαι» αρχίζει, εξάλλου, και ο τουρκικός εθνικός ύμνος. Η σύλληψη της κ. Λατσίν μερικές ώρες μετά την ανάρτησή της έδειξε πάντως πόσο ευάλωτη είναι η κεμαλιστική μεσαία τάξη της Τουρκίας, τόσο ώστε να γίνεται πλέον αντικείμενο συγκρίσεως με τις μη μουσουλμανικές μειονότητες της χώρας.
Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και επικεφαλής του Προγράμματος Τουρκίας του ΕΛΙΑΜΕΠ
Comments are closed.