Ντομινίκ Μολ στα «ΝΕΑ»: «Δεν μπορείς να παριστάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις τι συμβαίνει γύρω σου»

Είναι Δεκέμβριος 2018 και το Παρίσι φλέγεται από τις κινητοποιήσεις των «Κίτρινων Γιλέκων». Οταν ένας 20χρονος διαδηλωτής τραυματίζεται βαριά από βολή αστυνομικού κοντά στα Ηλύσια Πεδία, η αξιωματικός της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων της γαλλικής αστυνομίας, Στεφανί Μπετράν, αναλαμβάνει την υπόθεση αποφασισμένη να εντοπίσει ποιος ευθύνεται για τον βαρύτατο τραυματισμό του νεαρού.

Αυτός είναι ο κόσμος του «Φακέλου 137» (Dossier 137), της τελευταίας ταινίας του Ντομινίκ Μολ, η οποία από την περασμένη Πέμπτη προβάλλεται στις αίθουσες. Μετά την πολύ μεγάλη επιτυχία του «Η Νύχτα της 12ης», ο έμπειρος γαλλογερμανός σκηνοθέτης συνεχίζει την εμβάθυνση μέσα στις αστυνομικές δομές και τα τρωτά του συστήματος, αναζητώντας ιστορίες με ενδιαφέρον. Μαζί με τον σταθερό συνεργάτη του, Γκιλ Μαρσάν, ο Μολ κατάφερε να αποκτήσει πρόσβαση στη διαβόητη και απρόσιτη Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της γαλλικής αστυνομίας και η σχετική έρευνα που ακολούθησε έδωσε τον σπόρο για τη δημιουργία μιας ταινίας που αποτυπώνει με αλήθεια την καθημερινότητα ενός νευραλγικού τμήματος της αστυνομίας, που αναλαμβάνει να ερευνήσει υποθέσεις αστυνομικής βίας ή διαφθοράς.

Η εμπειρία που γίνεται Τέχνη

«Οταν κάποιος είναι αναγκασμένος να περάσει όχι απλώς κάποιες ώρες αλλά μέρες ολόκληρες σε αστυνομικά τμήματα κάνοντας επίπονες έρευνες σε φακέλους και αρχεία για ένα θέμα, μπορεί να κερδίσει πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε», είπε στα «ΝΕΑ» ο Μολ στο Παρίσι, αναφερόμενος στο ενδελεχές σκάλισμα των αρχείων της υπόθεσης που αποφάσισε να κινηματογραφήσει. «Μπορείς να βρεις ιδέες για μυθοπλασία που υπό διαφορετικές συνθήκες δεν θα περνούσαν καν από το μυαλό σου». Η κοινωνική συνεύρεση, η επικοινωνία, είναι για τον σκηνοθέτη το Α και το Ω.

«Αν σήμερα ξεκινούσα από την αρχή» είπε, «στοχεύοντας να γίνω σκηνοθέτης, θα έδινα τεράστια σημασία σε αυτό το θέμα· θα ήταν η απόλυτη προτεραιότητά μου. Επαφή με τον κόσμο σημαίνει εμπειρία και η εμπειρία μπορεί να μετουσιωθεί σε Τέχνη». Για τον Μολ ακόμα και μια ανεξερεύνητη υπόθεση εγκλήματος, μια αστυνομική υπόθεση της οποίας η λύση είναι καταδικασμένη να παραμείνει για πάντα στη σκιά, άλυτη, σκοτεινή, μυστηριώδης, μπορεί να σε βάλει σε σκέψεις, όπως συνέβη στην περίπτωση της ταινίας «Η Νύχτα της 12ης», που τον έφερε για πρώτη φορά σε επαφή με τον κόσμο της αστυνομίας.

Γνωστός από παράξενα, «λοξά» ψυχολογικά θρίλερ όπως τα «Χάρι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου» (2000), «Lemming» (2005) και «Μόνο αυτοί είδαν τον δολοφόνο» (2019), καθώς και από τη μίνι σειρά «Eden» (2019) – που γυρίστηκε στην Ελλάδα – ο Μολ, ένας πολύ ευχάριστος άνθρωπος, ομιλητικός και με μπάσα φωνή, κάποια στιγμή ένιωσε την ανάγκη να αλλάξει το στυλ του μιλώντας πιο ευθύβολα και πιο στακάτα για τα θέματα που απασχολούν όχι μόνο τον ίδιο αλλά την πλειονότητα του κόσμου. «Νομίζω ότι αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι όσο περνούν τα χρόνια ο κόσμος πηγαίνει κατά διαόλου» είπε γελώντας ο Μολ όταν του ανέφερα αυτή την αλλαγή πορείας του.

«Οχι ότι δεν υπήρχαν πάντα προβλήματα· σαφώς και υπήρχαν. Οταν το 1999 γύρισα τον “Χάρι”, η πτώση του Τείχους του Βερολίνου ήταν ακόμα νωπή στη μνήμη, η Ιστορία άλλαζε, το μέλλον της δημοκρατίας φαινόταν αβέβαιο, το νέο μιλένιουμ ερχόταν – όλα αυτά. Εκείνη την εποχή ήμουν λιγότερο ανήσυχος για το πού όδευε ο κόσμος. Και νομίζω όλοι μας έτσι αισθανόμασταν. Αλλαξαν όμως οι καιροί και σήμερα το βρίσκω δύσκολο να παριστάνω ότι τα πραγματικά προβλήματα του κόσμου δεν με απασχολούν.

Δεν μπορείς να παριστάνεις ότι δεν καταλαβαίνεις τι συμβαίνει γύρω σου. Είναι μια αναγκαιότητα, όσο και επιθυμία να χτίζω αυτού του είδους τη θεματολογία στις ταινίες μου». Οσο διαφορετικό και αν είναι το νυν στυλ κινηματογράφησης του Μολ συγκρινόμενο με τις παλαιότερες ταινίες του, ο στόχος του δεν έχει αλλάξει. «Ανέκαθεν με ενδιέφερε αυτό που συμβαίνει στην επιφάνεια αλλά και αυτό που συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια» είπε.

«Αυτό που διαβάζεις στο πρόσωπο ενός ανθρώπου και αυτό που ο άνθρωπος σκέφτεται.  Νομίζω ότι το στοιχείο αυτό είναι παρόν στον “Φάκελο 137” διότι στη Στεφανί, την αστυνομικό που υποδύεται η Λεά Ντρουκέρ, δεν επιτρέπεται να δείξει τι συμβαίνει μέσα της και αυτό δημιουργεί μια ένταση. Διαβάζεις το πρόσωπό της αλλά δεν μπορείς να κατασταλάξεις στο πώς νιώθει μέσα της. Μπορείς να έχεις μια αίσθηση του πώς περίπου νιώθει όταν εργάζεται, αλλά το ενδιαφέρον είναι όταν δείχνει πραγματικά τα συναισθήματά της εκτός εργασίας, είτε απέναντι στη μητέρα της είτε απέναντι στον πρώην σύζυγο και το παιδί της». (Να σημειωθεί ότι ο ρόλος της Στεφανί υπήρξε ένας από τους καλύτερους της Ντρουκέρ η οποία κέρδισε για αυτόν ένα δεύτερο βραβείο Σεζάρ).

Θετικά σχόλια από αστυνομικούς

Παρά το «καυτό» θέμα με το οποίο η ταινία καταπιάνεται, στη Γαλλία δεν υπήρξαν αρνητικές αντιδράσεις από την αστυνομία· αντιθέτως, ο Μολ αναφέρθηκε στα θετικά σχόλια που πήρε από αστυνομικούς. «Μόνο στα κοινωνικά δίκτυα ο “Φάκελος 137” προκάλεσε κάποιες αντιδράσεις αλλά εκεί το περιμένεις. Την κατηγόρησαν ως αριστερό σκουπίδι χωρίς να την έχουν καν δει».

Ο Moλ αναφέρθηκε επίσης στο πόσο «ανησυχητικά είναι τα πράγματα σήμερα μετά τα όσα συνέβησαν στη Μινεάπολη και άλλες πόλεις της Αμερικής με τα δολοφονικά χτυπήματα του ICE με τις ευλογίες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Στον “Φάκελο 137” ο αστυνομικός που έχει βιντεοσκοπηθεί να κλωτσάει τον διαδηλωτή στο πρόσωπο, ισχυρίζεται ότι προσπάθησε να αμυνθεί, κάτι εντελώς αδιανόητο αφού η σκηνή είναι καταγεγραμμένη! Ειλικρινά δεν μπορείς να ξέρεις πλέον τι να περιμένεις, δημιουργείται μια νέα, πλαστή πραγματικότητα που διαστρεβλώνει την πραγματικότητα και σε αυτό συμβάλλει η απλοϊκή αντιμετώπιση μιας μεγάλης μερίδας των Media για τα οποία όλα είναι ή άσπρα ή μαύρα. Το βρίσκω εντελώς τρομακτικό. Και πολύ φοβάμαι ότι αυτή η κατάσταση έχει μέλλον μπροστά της, παρότι κατά βάθος είμαι αφελής και αισιόδοξος με το να πιστεύω ότι κάποια στιγμή όλο αυτό το σύστημα θα καταρρεύσει».