Μετά τη Σκύρο και την Ρόδο: Βάση drones και στη Λέσβο

Μια αθόρυβη αλλά δομική γεωστρατηγική ανατροπή συντελείται τους τελευταίους μήνες στο ανάγλυφο της εθνικής μας άμυνας στο Αρχιπέλαγος. Η είσοδος των προηγμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) τύπου V-BAT στις Ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις δεν αποτελεί απλώς μια προσθήκη στο οπλοστάσιο, αλλά την απαρχή ενός νέου, πυκνού δικτύου επιτήρησης που απλώνεται σταδιακά από τον Εβρο μέχρι το Καστελλόριζο και όχι μόνο, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες των «ΝΕΩΝ».

Μετά τη βάση υποστήριξης στο αεροδρόμιο των Μαριτσών στη Ρόδο, όλες οι ενδείξεις και οι επιχειρησιακές κινήσεις μαρτυρούν πως ο επόμενος κρίσιμος σταθμός για τη μόνιμη εγκατάσταση κλιμακίου V-BAT είναι η Λέσβος, θωρακίζοντας πλήρως την «καρδιά» του Ανατολικού Αιγαίου. Αυτά σε μια περίοδο που η Τουρκία συνεχίζει να απειλεί για την αμυντική θωράκιση των νησιών.

Παράλληλα με τις διαδοχικές δηλώσεις Φιντάν, ήρθε και ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, υποναύαρχος Ζεκί Ακτούρκ, που έβαλε και αυτός στα σκοπευτικά του το Καστελλόριζο, δηλώνοντας μεταξύ άλλων πως «οι πρωτοβουλίες για τη δημιουργία μιας de facto κατάστασης κατά παράβαση του αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος του Μεΐς (Καστελλόριζο), το οποίο βρίσκεται σε εξαιρετικά κοντινή απόσταση από τις τουρκικές ακτές, δεν συμβιβάζονται με τις διεθνείς υποχρεώσεις και δεν θα γίνουν αποδεκτές από τη χώρα μας».

Ασφαλείς πληροφορίες αναφέρονται στη δημιουργία νέας υποδομής στο νησί του Βορείου Αιγαίου και έρχονται μέσα από τις διαδικασίες που αναφέρονται στην κατασκευή στεγασμένου υποστέγου στην Παγανή Λέσβου. Το υπόστεγο αυτό προορίζεται για τη στάθμευση και προστασία των επίγειων τροχοφόρων οχημάτων υποστήριξης που συνοδεύουν το κλιμάκιο των drones V-BAT. Πρόκειται για μια κίνηση με τεράστια επιχειρησιακή αξία, καθώς αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα αεροχήματα αποκτούν πλέον πιο μόνιμες ρίζες και σταθερή υποδομή υποστήριξης στο νησί, ξεφεύγοντας από τον χαρακτήρα των προσωρινών μετασταθμεύσεων.

Η επιλογή της Λέσβου, σε συνδυασμό με τη βάση της Ρόδου, δεν είναι καθόλου τυχαία. Το V-BAT, ένα drone «τακτικού επιπέδου» (Group 3 UAS), διαθέτει το μοναδικό πλεονέκτημα να απογειώνεται και να προσγειώνεται κάθετα από μια ελάχιστη επιφάνεια μόλις πέντε τετραγωνικών μέτρων, χωρίς να έχει ανάγκη από αεροδιαδρόμους. Αυτό σημαίνει ότι μια μικρή ομάδα στρατιωτών μπορεί να το μεταφέρει με ένα όχημα τζιπ σε οποιοδήποτε απομονωμένο σημείο, σε δάση ή ακτές, και να το θέσει σε λειτουργία μέσα σε λίγα λεπτά. Εχοντας ως ορμητήρια τη Λέσβο και τη Ρόδο, ο Στρατός Ξηράς αποκτά τη δυνατότητα να ελέγχει σε πραγματικό χρόνο κάθε κίνηση στο θαλάσσιο στενό με την Τουρκία, μεταδίδοντας κρίσιμες πληροφορίες και εικόνα υψηλής ευκρίνειας απευθείας στα κέντρα επιχειρήσεων και στις μονάδες πυροβολικού των νησιών.

Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός πανίσχυρου στόλου που θα αριθμεί τουλάχιστον 20 με 24 μεμονωμένα αεροχήματα. Η αρχή έγινε με τα πρώτα τέσσερα drones που αποκτήθηκαν μέσω της δωρεών και δοκιμάστηκαν με απόλυτη επιτυχία στο νησιωτικό περιβάλλον. Η καταλυτική ώθηση δόθηκε με την έγκριση του μεγάλου εξοπλιστικού προγράμματος για την αγορά επιπλέον 10 ολοκληρωμένων συστημάτων από την αμερικανική κατασκευάστρια εταιρεία.

Αυτό το δίκτυο των 20+ drones θα μοιραστεί ανάμεσα στον Στρατό Ξηράς, για την άμυνα των συνόρων και των νησιών της ΑΣΔΕΝ, και στο Πολεμικό Ναυτικό, καθώς τα V-BAT μπορούν να επιχειρούν απευθείας από το κατάστρωμα των νέων ελληνικών φρεγατών Belharra. Παράλληλα, η στρατηγική συμφωνία της κατασκευάστριας εταιρείας με ελληνική, ανοίγει τον δρόμο ώστε η Ελλάδα να καταστεί περιφερειακός κόμβος παραγωγής, ενώ εξετάζεται και η μελλοντική ενσωμάτωση ελληνικών περιφερόμενων πυρομαχικών (drones-καμικάζι) στα V-BAT, μετατρέποντάς τα από μέσα επιτήρησης σε συστήματα κρούσης.

Με τη δημιουργία των κλιμακίων σε Ρόδο και Λέσβο, και την υφιστάμενη βάση στη Σκύρο, η Αθήνα στέλνει ένα σαφές μήνυμα αποτροπής. Η ικανότητα των V-BAT να πετούν για πάνω από 12 ώρες, να παραμένουν ανεπηρέαστα από εχθρικά αντίμετρα ηλεκτρονικού πολέμου και να επιχειρούν χωρίς την ανάγκη μεγάλων αεροπορικών βάσεων, δίνουν ένα ακόμα εφόδιο στο επιτελείο σε μια περίοδο που η Τουρκία αυξάνει τις μονάδες κρούσης στις ακτές του Αιγαίου.

Εμμεσες απειλές και από τον Φιντάν για το καλώδιο

Με προειδοποιήσεις και έμμεσες απειλές προς την Ελλάδα, ο Χακάν Φιντάν μπαίνει κι εκείνος στο κάδρο των δηλώσεων που συντηρούν ένα σκηνικό έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Μετά το θέμα του Καστελλόριζου, επέλεξε σε νέα παρέμβασή του, στο τουρκικό κανάλι NTV, να συντηρήσει μια ατμόσφαιρα σύγκρουσης, «φωτογραφίζοντας» το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με Κύπρο και Ισραήλ. Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, μιλώντας για το παρασκήνιο επαφών με την Αθήνα, ανέφερε ότι οι δύο πλευρές «κατέληξαν σε μια αμοιβαία συνεννόηση, η οποία

ξεκίνησε τον Μάιο του 2023».

Ωστόσο, η τουρκική πλευρά σπεύδει να θέσει τις δικές της κόκκινες γραμμές, συνδέοντας άμεσα την πορεία του έργου με τη στρατιωτική ισχύ της Αγκυρας, με τον Φιντάν να στέλνει ένα έμμεσο, αλλά σαφές τελεσίγραφο: «Οι ένοπλες δυνάμεις μας βρίσκονται σε εγρήγορση όσον αφορά αυτό το ζήτημα. Ναι, η διοίκηση ασφαλείας μας είναι σε κατάσταση υψηλής ετοιμότητας».

Η Τουρκία επιχειρεί να επιβάλλει ένα καθεστώς συνδιοίκησης στην περιοχή, καθιστώντας σαφές ότι θεωρεί οποιαδήποτε αυτόνομη κίνηση ως αιτία κλιμάκωσης. «Ελπίζουμε ότι κανείς εκεί δεν θα προβεί σε απερίσκεπτες ενέργειες», κατέληξε ο Φιντάν, θέτοντας ως όρο για τα «ήρεμα νερά» το πάγωμα των ελληνικών ενεργειακών σχεδιασμών.