Κουπόνια και διατακτικές σίτισης: Πότε είναι αφορολόγητα – Τι ισχύει για δωροεπιταγές και παροχές σε είδος

Η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων δεν περνά πλέον μόνο μέσα από τις αυξήσεις μισθών. Όλο και περισσότερες επιχειρήσεις στρέφονται στις διατακτικές και τις κάρτες σίτισης, αξιοποιώντας ένα εργαλείο που αφενός στηρίζει την αγοραστική δύναμη των εργαζομένων και αφετέρου λειτουργεί ως κίνητρο για την προσέλκυση και τη διατήρηση προσωπικού. Αν και η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου στη συγκεκριμένη παροχή, η χρήση της διευρύνεται σταθερά, καθώς το αυξημένο κόστος ζωής και οι υψηλές τιμές των τροφίμων εξακολουθούν να ασκούν ισχυρές πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, περίπου ένας στους τέσσερις εργαζομένους στη χώρα λαμβάνει σήμερα παροχή σίτισης μέσω διατακτικών ή κάρτας, είτε σε σταθερή είτε σε περιστασιακή βάση. Παράλληλα, η πλειονότητα όσων επωφελούνται από τη συγκεκριμένη παροχή τη λαμβάνει επί σειρά ετών, γεγονός που δείχνει ότι η πρακτική έχει πλέον αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά στην ελληνική αγορά εργασίας.

Αύξηση στα 10 ευρώ

Με πρόσφατη επιστολή τους προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι κοινωνικοί εταίροι ζητούν να αυξηθεί το ημερήσιο αφορολόγητο όριο για τις διατακτικές σίτισης από τα 6 στα 10 ευρώ, ώστε, όπως υποστηρίζουν, να ανταποκρίνεται καλύτερα στο αυξημένο κόστος διατροφής.

Οι διατακτικές σίτισης που χορηγούνται από τον εργοδότη έχουν ειδική φορολογική μεταχείριση. Η αξία τους απαλλάσσεται από τον φόρο εισοδήματος έως το ποσό των 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα, το οποίο σε ετήσια βάση μπορεί να φτάσει περίπου τα 1.400 ευρώ. Εάν η αξία της διατακτικής υπερβαίνει τα 6 ευρώ ημερησίως, το επιπλέον ποσό αντιμετωπίζεται φορολογικά ως παροχή σε είδος προς τον εργαζόμενο και φορολογείται ως εισόδημα από μισθωτή εργασία.

Δωροεπιταγές και κουπόνια

Διαφορετικό καθεστώς ισχύει για τις δωροεπιταγές και τα κουπόνια αγορών που χορηγεί μια επιχείρηση στο προσωπικό της. Αυτά θεωρούνται, κατά κανόνα, παροχές σε είδος. Όταν η συνολική αξία των παροχών σε είδος μέσα στο έτος δεν υπερβαίνει τα 300 ευρώ, δεν προκύπτει φορολογική επιβάρυνση. Πάνω από το συγκεκριμένο όριο εφαρμόζονται οι κανόνες φορολόγησης των παροχών σε είδος.

Τι ισχύει με τον ΦΠΑ

Ξεχωριστοί κανόνες ισχύουν για τον ΦΠΑ, με τα κουπόνια να διακρίνονται σε συγκεκριμένου και πολλαπλών σκοπών. Η διάκριση αυτή καθορίζει ουσιαστικά πότε γεννιέται η υποχρέωση απόδοσης του ΦΠΑ.

Στα κουπόνια συγκεκριμένου σκοπού είναι γνωστά ήδη από την έκδοσή τους τόσο ο τόπος φορολόγησης όσο και ο συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμοστεί. Έτσι, ο φόρος αποδίδεται κατά την έκδοση ή τη μεταβίβαση του κουπονιού. Για παράδειγμα ένα κουπόνι για αγορά ρούχων ή υποδημάτων από συγκεκριμένη αλυσίδα στην Ελλάδα, εφόσον τα προϊόντα για τα οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί υπάγονται στον ίδιο συντελεστή ΦΠΑ.

Στα κουπόνια πολλαπλών σκοπών, αντίθετα, κατά τον χρόνο έκδοσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ο τόπος φορολόγησης ή ο συντελεστής ΦΠΑ. Στην περίπτωση αυτή, ο φόρος δεν αποδίδεται όταν εκδίδεται το κουπόνι, αλλά όταν αυτό εξαργυρώνεται. Τέτοιο παράδειγμα είναι μια δωροεπιταγή σούπερ μάρκετ με την οποία μπορούν να αγοραστούν προϊόντα που υπάγονται σε διαφορετικούς συντελεστές ΦΠΑ