Κομισιόν: Πράσινο φως για πακέτο 5,3 δισ. ευρώ – Ποια προγράμματα θα ευνοηθούν

Ενα πακέτο 5,3 δισ. ευρώ (4,8 δισ. ευρώ + ΦΠΑ) για φθηνότερη ενέργεια, νέες κατοικίες και μεταφορές αρχίζει να ξεδιπλώνεται από φέτος, με δικαιούχους περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Η έγκριση του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα από την Κομισιόν ανοίγει τον δρόμο για 25 παρεμβάσεις, οι οποίες θα αναπτυχθούν σταδιακά έως το 2032. Στη λίστα βρίσκονται νέα προγράμματα «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες και 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις, 2.800 κοινωνικές κατοικίες, 280.000 αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες, αύξηση κατά 100 ευρώ του επιδόματος θέρμανσης, αλλά και κοινωνικό leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων με μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα.

Το πακέτο συμπληρώνουν επιδοτήσεις για πολύ μικρές επιχειρήσεις, ηλεκτρικά ταξί, νέα λεωφορεία και συρμούς του μετρό, με τις πρώτες δράσεις να ενεργοποιούνται εντός του 2026.

Τη σημασία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης υπογράμμισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, σημειώνοντας ότι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο προορίζεται να αποτελέσει έναν σημαντικό πυλώνα της οικονομίας, δίπλα στο ΕΣΠΑ, τις αγροτικές επιδοτήσεις και το νέο Ταμείο Ανταγωνιστικότητας. Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, χαρακτήρισε την έγκριση του ελληνικού σχεδίου «εθνική επιτυχία», επισημαίνοντας ότι είναι ένα από τα πρώτα και το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σε πόρους σχέδιο που έχει εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Εργα που ξεκινούν το 2026

Μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, εντός του 2026 δρομολογούνται οι ακόλουθες δράσεις:

• Κατασκευή κοινωνικών κατοικιών: «Τρέχουν» οι ενέργειες για να λάβουν άδειες και εγκρίσεις οι εγκαταστάσεις τριών πρώην στρατοπέδων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα με στόχο τη δημοσίευση δημόσιου διαγωνισμού για την κατασκευή περίπου 2.350 διαμερισμάτων. Τα διαμερίσματα θα διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναζήτηση δημόσιων κτιρίων που δύνανται να μετατραπούν σε κτίρια οικιστικής χρήσης με στόχο να προκύψουν επιπλέον περίπου 400 κοινωνικές κατοικίες. Ο συνολικός προϋπολογισμός του μέτρου αναμένεται να φτάσει τα 490 εκατ. ευρώ.
• Ενεργειακή αναβάθμιση 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων: Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα διατεθούν 395 εκατ. ευρώ.
• Κοινωνικό Leasing για τη μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων: Τα  ηλεκτρικά οχήματα θα διατίθενται σε ευάλωτα νοικοκυριά με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και πολύ χαμηλό μίσθωμα έως 150 ευρώ τον μήνα. Τα νοικοκυριά, επιδοτούμενα με έως 12.500 ευρώ (έως 14.000 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ) θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν μέσω μίσθωσης για 4 χρόνια ένα ηλεκτρικό όχημα το οποίο θα μπορούν να αποκτούν μετά την περίοδο της μίσθωσης. Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται στα 170 εκατ. ευρώ με στόχο τα 15.000 νοικοκυριά.
• Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, τα 101 στην Αθήνα και τα 110 στη Θεσσαλονίκη. Ο συνολικός προϋπολογισμός φτάνει τα 129 εκατ. ευρώ.
• Αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά: Προβλέπεται επιδότηση 20.000 ευρώ για την αλλαγή συμβατικού οχήματος ταξί με ηλεκτρικό, διαθέτοντας συνολικά μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα 68 εκατ. ευρώ. Το ύψος της επιδότησης για ταξί που είναι προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία ΕΔΧ ΤΑΞΙ, θα είναι αυξημένο στα 29.000 ευρώ.

Εργα που ξεκινούν το 2027

• Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ.
• Δημιουργία 13 one stop shops, ένα ανά Περιφέρεια, μέσω των οποίων θα παρέχονται πληροφορίες, ενημέρωση και συμβουλές σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση και τη μείωση του ενεργειακού κόστους.
• Δωρεάν έκδοση πιστοποιητικών ενεργειακής απόδοσης για περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά.
• Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
• Εκσυγχρονισμός  φοιτητικών εστιών, για συνολικά 15 κτίρια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Κομοτηνή, εξασφαλίζοντας σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης σε περίπου 5.600 φοιτητές.
• Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως που λαμβάνουν επίδομα θέρμανσης. Από το 2027 θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ τον χρόνο για την περίοδο 2027-2032, με στόχο να απορροφάται ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.
• Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία, με το μέτρο να προβλέπει 100% επιδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία.
• Αναβάθμιση 10 συρμών της Γραμμής 1 του μετρό, οι οποίοι είναι παλαιάς τεχνολογίας και πλέον παροπλισμένοι.
• Αναβάθμιση των σταθμών της Γραμμής 1 του μετρό της Αθήνας, εξυπηρετώντας την απρόσκοπτη χρήση τους από ΑμεΑ.
• Προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των Γραμμών 2 και 3 του μετρό Αθηνών.
• Ανάπτυξη υπηρεσιών μεταφορών κατά παραγγελία σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιφερειακούς δήμους. Θα εξυπηρετεί μετακινήσεις που γίνονται κυρίως από ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες και ανέργους.
• Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και ορεινές και νησιωτικές περιοχές.
• Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ με στόχο την ανεμπόδιστη χρήση τους από ΑμεΑ.
• Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις και εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις.
• Ανάπτυξη 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
• ΑΤΗΕΝS MOVE – Δημοτική Συγκοινωνία Δήμου Αθηναίων, μέτρο που δημιουργεί 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας.