Κολυδάς για φωτιές: Η μάχη κερδίζεται πριν από τη πρώτη φλόγα – Πόσο σημαντική είναι η δασική διαχείριση

Κάθε μεγάλη πυρκαγιά έχει δύο ημερομηνίες. Η πρώτη είναι εκείνη που βλέπουμε στις ειδήσεις, όταν υψώνονται οι καπνοί και οι φλόγες απειλούν οικισμούς. Η δεύτερη, και σημαντικότερη, βρίσκεται χρόνια πίσω: όταν το δάσος μένει χωρίς διαχείριση, η καύσιμη ύλη συσσωρεύεται, οι δασικοί δρόμοι εγκαταλείπονται, οι αντιπυρικές ζώνες δεν συντηρούνται και η ανθρώπινη παρουσία επεκτείνεται μέσα στο φυσικό περιβάλλον χωρίς τον απαραίτητο σχεδιασμό.

Διαβάστε επίσης: Πύρινος εφιάλτης στη Δυτική Αττική: Μάχη για να σωθούν οικισμοί – Φλόγες μέσα στην Αγία Σκέπη Βιλίων

Οι πρόσφατες πυρκαγιές στη Δυτική Αττική και στη ζώνη από τη Νότια Βοιωτία έως το Πόρτο Γερμενό δεν αποτελούν ένα ακόμη ατυχές περιστατικό. Αποκαλύπτουν τις αδυναμίες ενός μοντέλου που για δεκαετίες έδινε προτεραιότητα στην καταστολή και όχι στην πρόληψη. Όσο αποτελεσματική κι αν είναι η επέμβαση της Πυροσβεστικής, καμία υπηρεσία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει εύκολα μια πυρκαγιά όταν το ίδιο το τοπίο έχει μετατραπεί σε τεράστια αποθήκη καύσιμης ύλης.

Οι μετεωρολογικες συνθήκες ασφαλώς παίζουν καθοριστικό ρόλο. Οι θυελλώδεις άνεμοι επιταχύνουν τη διάδοση της φωτιάς, μεταφέρουν καύτρες εκατοντάδες μέτρα μπροστά από το κύριο μέτωπο και δημιουργούν συνεχώς νέες εστίες. Όμως ο άνεμος δεν δημιουργεί το πρόβλημα· απλώς αποκαλύπτει πόσο ευάλωτο έχει γίνει ένα εγκαταλελειμμένο δασικό οικοσύστημα.

Η ουσία βρίσκεται στη διαχείριση του δάσους. Ένα υγιές δάσος δεν είναι ένα δάσος που αφήνεται στην τύχη του. Χρειάζεται συνεχείς καθαρισμούς, αραίωση της υπερβολικής βλάστησης, απομάκρυνση νεκρών δέντρων, συντήρηση δασικών δρόμων, λειτουργικές υδροληψίες, ελεγχόμενη βόσκηση όπου ενδείκνυται και διαρκή παρακολούθηση. Αυτές οι εργασίες δεν γίνονται λίγες εβδομάδες πριν από το καλοκαίρι· αποτελούν μόνιμη υποχρέωση όλου του έτους.

Το ίδιο ισχύει και για τη ζώνη μίξης δάσους και κατοικίας. Η ύπαρξη οικισμών μέσα ή δίπλα σε πευκοδάση απαιτεί ειδικό σχεδιασμό, ασφαλείς οδούς διαφυγής, ζώνες πυροπροστασίας και αυστηρούς κανόνες διαχείρισης της βλάστησης. Δεν είναι δίκαιο να μεταφέρεται όλη η ευθύνη στον πολίτη, όταν επί δεκαετίες η Πολιτεία επέτρεπε ή ανεχόταν αυτή την ανάπτυξη χωρίς να δημιουργεί τις αναγκαίες υποδομές.

Η διεθνής εμπειρία είναι σαφής: τα κράτη που επενδύουν συστηματικά στη δασική διαχείριση περιορίζουν σημαντικά την ένταση και τις επιπτώσεις των μεγάλων πυρκαγιών. Αντίθετα, όταν η πρόληψη υποχωρεί και η χρηματοδότηση κατευθύνεται κυρίως στην καταστολή, οι φωτιές γίνονται ολοένα πιο δύσκολες και πιο καταστροφικές.

Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι πόσα αεροσκάφη απογειώθηκαν όταν ξέσπασε η πυρκαγιά. Είναι τι έγινε από τον Νοέμβριο μέχρι τον Μάιο. Πόσα στρέμματα δάσους διαχειρίστηκαν, πόσοι δασικοί δρόμοι παρέμειναν πραγματικά λειτουργικοί.

Οι φωτιές του καλοκαιριού δεν είναι μόνο δοκιμασία της Πολιτικής Προστασίας. Είναι ο καθρέφτης της δασικής πολιτικής που εφαρμόστηκε τους προηγούμενους μήνες. Αν θέλουμε να περιορίσουμε τις επόμενες καταστροφές, πρέπει να μεταφέρουμε το κέντρο βάρους από την καταστολή στην πρόληψη και από την αντίδραση στη διαρκή διαχείριση του δασικού πλούτου. Εκεί κερδίζεται ή χάνεται η μάχη με τις πυρκαγιές, πολύ πριν εμφανιστεί η πρώτη φλόγα.Το Αυγουστιατικο μελτέμι , όπως εδώ και χιλιάδες χρόνια σε αυτό τον τόπο θα συνεχίσει την φυσική παρουσια του. Εμείς όμως θα πρέπει να αλλάξουμε δράσεις και πολιτικές διαχείρισης δίνοντας ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στην πρόληψη.. Λιγότερα