Καταρρέει η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Η Τεχεράνη αναστέλλει τις δεσμεύσεις της και ο Χαμενεΐ απειλεί με «αξέχαστα μαθήματα»

Η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εισέρχεται σε ακόμη πιο επικίνδυνη φάση, καθώς η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι αναστέλλει την εφαρμογή όλων των δεσμεύσεών της που απορρέουν από το προσωρινό πλαίσιο συμφωνίας που είχε επιτευχθεί πριν από περίπου έναν μήνα με την Ουάσιγκτον.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ενώ οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί συνεχίζονται για έβδομη διαδοχική νύχτα, οι ιρανικές επιθέσεις επεκτείνονται στον Περσικό Κόλπο και οι διπλωματικές προσπάθειες δείχνουν να έχουν ουσιαστικά παγώσει.

Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, δήλωσε σε γραπτή ανακοίνωσή του που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα ότι οι επανειλημμένες παραβιάσεις εκ μέρους των ΗΠΑ του μνημονίου συνεργασίας που είχε υπογραφεί από τους προέδρους των δύο χωρών έδειξαν ότι η υπογραφή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ήταν «εντελώς χωρίς αξία και στερούμενη αξιοπιστίας».

Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη ανταλλάσσουν πλήγματα την τελευταία εβδομάδα, μετά την κατάρρευση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός στην οποία είχαν καταλήξει, αυξάνοντας τους φόβους για επιστροφή σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο.

Ο Χαμενεΐ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι το ιρανικό έθνος και το «μέτωπο της αντίστασης» έχουν «αξέχαστα μαθήματα» να τους δώσουν.

«Τώρα που ο Αμερικανός εχθρός επιδιώκει να υποδαυλίσει τον πόλεμο (…) πρέπει να ξέρει ότι το ιρανικό έθνος και το μέτωπο της αντίστασης έχουν να του δώσουν αξέχαστα μαθήματα» ανέφερε ο αγιατολάχ στο γραπτό μήνυμα που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβίασαν τις δεσμεύσεις τους, με αποτέλεσμα η Τεχεράνη να μην εφαρμόζει πλέον τη συμφωνία.

«Ήμασταν σε διαπραγματεύσεις. Δυστυχώς οι ίδιοι οι Αμερικανοί προχώρησαν σε επιθετικές ενέργειες, παραβιάζοντας τις υποχρεώσεις τους. Ως εκ τούτου έχουμε αναστείλει όλες τις δεσμεύσεις μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι η προτεραιότητα της χώρας είναι πλέον η άμυνα απέναντι στις αμερικανικές επιχειρήσεις.

Οι δηλώσεις αυτές θεωρούνται ακόμη ένα πλήγμα στις προσπάθειες διαμεσολάβησης που είχαν αναλάβει το τελευταίο διάστημα το Κατάρ και το Πακιστάν, με στόχο την επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ των δύο πλευρών.

Την ίδια ώρα, η στρατιωτική αντιπαράθεση όχι μόνο συνεχίζεται αλλά διευρύνεται.

Η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι πραγματοποίησε νέο κύμα επιδρομών εναντίον εγκαταστάσεων επιτήρησης, αποθηκών οπλισμού, στρατιωτικών υποδομών και ναυτικών στόχων στο νότιο Ιράν.

Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι επιθέσεις προκάλεσαν ζημιές σε σταθμούς ηλεκτροδότησης, εγκαταστάσεις αφαλάτωσης και κρίσιμες οδικές υποδομές στην επαρχία Χορμοζγκάν και στην περιοχή του Μπαντάρ Αμπάς, κοντά στα Στενά του Ορμούζ.

Η καταστροφή μονάδας αφαλάτωσης άφησε χωρίς νερό περίπου 10.000 κατοίκους, ενώ ζημιές καταγράφηκαν και στο στρατηγικής σημασίας νησί Κεσμ.

Παράλληλα, το Ιράν συνέχισε τις επιθέσεις εναντίον αμερικανικών συμμάχων στην περιοχή.

Το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι ιρανικά πλήγματα έπληξαν εγκαταστάσεις αφαλάτωσης και πετρελαϊκές υποδομές, προκαλώντας πυρκαγιές και τραυματισμούς εργαζομένων.

Συναγερμοί ή αναχαιτίσεις πυραύλων καταγράφηκαν επίσης στο Μπαχρέιν, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ, καθώς η ένταση εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.

Η Τεχεράνη έχει περιορίσει τη ναυσιπλοΐα, υποστηρίζοντας ότι το πέρασμα πρέπει να τελεί υπό τον έλεγχό της, ενώ η Ουάσιγκτον έχει επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, επιχειρώντας να περιορίσει τις εξαγωγές πετρελαίου της χώρας.

Η εξέλιξη αυτή διατηρεί σε υψηλό συναγερμό τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας διακίνησης αργού πετρελαίου διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.

Στο εσωτερικό του Ιράν, αναλυτές εκτιμούν ότι η αναστολή της συμφωνίας ενισχύει τη θέση των σκληροπυρηνικών κύκλων του καθεστώτος, οι οποίοι από την έναρξη της σύγκρουσης υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει πλέον περιθώριο διαπραγμάτευσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ζητούν στρατηγική μακράς σύγκρουσης.

Η στάση αυτή φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερη επιρροή όσο συνεχίζονται οι αμερικανικές επιδρομές και οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και κρίσιμες υποδομές.

Από την άλλη πλευρά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξανόμενες πιέσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και από συμμάχους της Ουάσιγκτον, προκειμένου να αποτραπεί η μετατροπή της κρίσης σε έναν παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται καθημερινά και τους διαύλους επικοινωνίας να έχουν ουσιαστικά διακοπεί, το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης μοιάζει, προς το παρόν, πιο μακρινό από ποτέ.