«Καμπανάκι» του ΔΝΤ για το χρέος των ΗΠΑ – Η στρατηγική Τραμπ και Μπέσεντ για την ανάπτυξη

Την ανάγκη για δραστική μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος των ΗΠΑ υπογράμμισε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, καλώντας τον υπουργό Οικονομικών της χώρας, Σκοτ Μπέσεντ, να προχωρήσει σε πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα. Όπως προειδοποίησε, η στρατηγική της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να βασίζεται κυρίως στην οικονομική ανάπτυξη για τον περιορισμό του δημόσιου χρέους δεν επαρκεί από μόνη της.

Μιλώντας σε πάνελ στο πλαίσιο της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ, η Γκεοργκίεβα τόνισε ότι, παρά τη συμβολή της ανάπτυξης, απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής ισορροπίας.

«Η ανάπτυξη φυσικά βοηθάει, αλλά δεν μπορεί να αποδώσει αρκούντως γρήγορα τις απαραίτητες προσαρμογές. Κάποια δημοσιονομικά μέτρα θα είναι απαραίτητα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ αναγνώρισε ότι ο Σκοτ Μπέσεντ αντιλαμβάνεται πως το ομοσπονδιακό έλλειμμα και το συνολικό δημόσιο χρέος έχουν φτάσει σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, εξέφρασε επιφυλάξεις για την υπερβολική εξάρτηση της αμερικανικής οικονομικής πολιτικής από τη διατήρηση ισχυρών ρυθμών ανάπτυξης.

Η στρατηγική Τραμπ και Μπέσεντ για την ανάπτυξη

Από την πλευρά τους, ο Σκοτ Μπέσεντ και στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ θεωρούν ότι η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη αποτελεί βασικό εργαλείο για τη βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών.

Στην ανάπτυξη αυτή αναμένεται να συμβάλουν οι μεγάλες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, η επιστροφή παραγωγικών δραστηριοτήτων στις ΗΠΑ και οι φορολογικές ελαφρύνσεις.

Τον περασμένο μήνα, ο Μπέσεντ είχε υποστηρίξει ότι η ανάπτυξη με ρυθμό 3% μπορεί να βοηθήσει τις ΗΠΑ να ξεπεράσουν τις δημοσιονομικές δυσκολίες. Σύμφωνα με τη συλλογιστική της αμερικανικής κυβέρνησης, η διατήρηση της ανάπτυξης πάνω από αυτό το επίπεδο, σε συνδυασμό με τον περιορισμό των κρατικών δαπανών, θα μπορούσε να μειώσει τον λόγο του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ.

Η προσέγγιση αυτή, ωστόσο, προκαλεί προβληματισμό στο ΔΝΤ, καθώς η αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας δεν εξασφαλίζει από μόνη της ότι τα ελλείμματα θα περιοριστούν με την απαιτούμενη ταχύτητα.

Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπερνά τα 40 τρισ. δολάρια

Η δημοσιονομική εικόνα των ΗΠΑ παραμένει ιδιαίτερα πιεσμένη, καθώς το ομοσπονδιακό χρέος έχει ξεπεράσει το 100% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό δημόσιο χρέος υπερβαίνει τα 40 τρισ. δολάρια.

Το δημοσιονομικό έλλειμμα για το οικονομικό έτος που ολοκληρώθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 6% του ΑΕΠ, έναντι 5,8% το 2025.

Ο Μπεν Στάιλ, ανώτερος ερευνητής στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (Council on Foreign Relations), προειδοποίησε για την ταχύτητα συσσώρευσης του χρέους, επισημαίνοντας ότι έλλειμμα της τάξης του 6% του ΑΕΠ συνεπάγεται αύξηση του χρέους κατά περίπου 7 δισ. δολάρια ημερησίως.

Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες του αμερικανικού Δημοσίου επηρεάζουν και τις αγορές ομολόγων.

Πιέσεις στην αγορά ομολόγων και υψηλότερο κόστος δανεισμού

Οι αποδόσεις των αμερικανικών δεκαετών ομολόγων δέχονται ανοδικές πιέσεις, καθώς οι επενδυτές αξιολογούν τους κινδύνους που συνδέονται με το αυξανόμενο δημόσιο χρέος, το ενεργειακό κόστος και τις μεγάλες επενδυτικές ανάγκες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο δημοσίευμα, οι αποδόσεις των δεκαετών τίτλων διαμορφώνονται κοντά στο 5,2%, στα υψηλότερα επίπεδα από το 2002. Οι υψηλότερες αποδόσεις μεταφράζονται σε ακριβότερο δανεισμό για το αμερικανικό Δημόσιο, αυξάνοντας παράλληλα το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.

Πρόβλεψη για χρέος στο 142% του ΑΕΠ έως το 2031

Στην τελευταία έκθεση για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές, το ΔΝΤ προβλέπει ότι η αμερικανική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,3% τόσο το 2026 όσο και το 2027. Παράλληλα, το ακαθάριστο δημόσιο χρέος των ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 142% του ΑΕΠ έως το 2031.

Η Γκεοργκίεβα κάλεσε τις κυβερνήσεις να καταρτίσουν αξιόπιστα μεσοπρόθεσμα σχέδια για τον περιορισμό των δημοσιονομικών ελλειμμάτων, προειδοποιώντας ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος πλησιάζει το 100% του παγκόσμιου ΑΕΠ πριν από το τέλος της δεκαετίας.

Το μήνυμα του ΔΝΤ προς την Ουάσιγκτον είναι ότι η ανάπτυξη μπορεί να συμβάλει στη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, αλλά δεν υποκαθιστά την ανάγκη για συγκεκριμένα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής.