Η ώρα της κρίσης για τον προϋπολογισμό της Βρετανίας

Τη δύσκολη ισορροπία να προσφέρει περισσότερη στήριξη στα νοικοκυριά εν μέσω μεγάλης ακρίβειας από το ράλι των τιμών της ενέργειας, να εκπληρώσει δεσμεύσεις για αμυντικές δαπάνες και να εφαρμόσει τις υποσχέσεις του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος για τη φορολογία και την υιοθέτηση πιο αυστηρών δημοσιονομικών πολιτικών καλείται να πετύχει η βρετανική κυβέρνηση.

Ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι ετοιμάζεται να παρουσιάσει αύριο Τετάρτη 28 Οκτωβρίου τον πολυαναμενόμενο προϋπολογισμό της Βρετανίας για το 2027, την ώρα που καραδοκούν οι αγορές με τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων της χώρας να ξεπερνούν το 5%. Πρόκειται για μεγάλη πρόκληση για τον Χίλι και το νέο πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ, αφού στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν οι διεθνείς επενδυτές είχαν βάλει στο στόχαστρο της χώρα λόγω φόβων για τη δημοσιονομική της προσαρμογή.

Οι προκλήσεις

Η προκάτοχος του Χίλι στη θέση του υπουργού Οικονομικών, Ρέιτσελ Ριβς, είχε θέσει δύο βασικούς κανόνες για το νέο προϋπολογισμό τους οποίους η νέα ηγεσία δεσμεύτηκε να τηρήσει.

Η Ριβς είχε υποσχεθεί ότι δεν θα υπάρξει νέος δανεισμός για τη χρηματοδότηση των τρεχουσών δημόσιων δαπανών έως το τέλος της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου.

Επίσης είχε υποσχεθεί να πετύχει να μειώσει το χρέος το οποίο στα τέλη Σεπτεμβρίου ανερχόταν στο 94% του ΑΕΠ και διαμορφωνόταν σε περίπου 3 τρις στερλίνες, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία του Ηνωμένου Βασιλείου (ONS).

Τον περασμένο Μάρτιο, το Γραφείο Ευθύνης Προϋπολογισμού της χώρας (OBR) υπολόγισε ότι ο πρώτος κανόνας θα τηρούνταν με ένα περιθώριο -ή «μαξιλάρι»- 24 δις στερλινών. Ωστόσο, το περιθώριο αυτό αναμένεται να έχει συρρικνωθεί.

Οι αναλυτές εκφράζουν διαφορετικές εκτιμήσεις ως προς το μέγεθος αυτής της μείωσης. Η KPMG εκτιμά ότι το μαξιλάρι της κυβέρνησης ενδέχεται να έχει μειωθεί στα 12 δισ. στερλίνες ενώ το Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών (Institute for Fiscal Studies) εκτιμά ότι το ποσό αυτό θα μπορούσε να ανέρχεται στα 20 δισ. στερλίνες, σύμφωνα με το BBC.

Τα μέτρα

Στελέχη τραπεζών είχαν δηλώσει στο BBC ότι ανέμεναν από τον Χίλι να αυξήσει τη φορολογία στο χρηματοπιστωτικό κλάδο.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Times του Λονδίνου, οι κολοσσοί του ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως η Amazon και το eBay, αναμενόταν να επιφορτιστούν με την ευθύνη είσπραξης των φόρων που οφείλουν οι έμποροι οι οποίοι χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες τους.

Οι συνταξιούχοι με χαμηλά εισοδήματα αναμενόταν να προστατευτούν από τον φόρο εισοδήματος μέσω νέου αφορολόγητου ορίου. Η κυβέρνηση είχε ήδη δεσμευτεί να μην φορολογεί άτομα των οποίων το μοναδικό εισόδημα προέρχεται από σύνταξη του κράτους.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου ο Χίλι είχε επίσης δηλώσει στο BBC ότι ο κατάλληλος χρόνος και χώρος για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους βενζίνης και ντίζελ είναι ο προϋπολογισμός του 2027, χωρίς ωστόσο να δώσει διευκρινίσεις σχετικά με το αν το πάγωμα στο φόρο υγρών καυσίμων θα λάμβανε παράταση.

Υπήρχαν επίσης προσδοκίες ότι ο Χίλι σχεδίαζε να λάβει μέτρα στήριξης για συγκεκριμένα νοικοκυριά που πλήττονται από την ακρίβεια.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη

Ο Χίλι είχε δεσμευτεί να αξιοποιήσει τον προϋπολογισμό της Τετάρτης ώστε να επιστρατεύσει τη δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης για την ενίσχυση της ασφάλειας και της ευημερίας της Βρετανίας απέναντι στους κινδύνους που απορρέουν από την επιταχυνόμενη παγκόσμια τεχνολογική κούρσα.

Εν μέσω των προετοιμασιών για τον πρώτο του προϋπολογισμό, ο υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι η κυβέρνηση του Άντι Μπέρναμ θα διαθέσει εκατοντάδες εκατομμύρια στερλίνες για την ανάπτυξη μιας «διακριτά βρετανικής» προσέγγισης στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία θα αξιοποιεί τα οφέλη αυτής της τεχνολογίας αιχμής, μετέδιδε ο Γκάρντιαν.