Η κρίσιμη περιοχή της Κάσου για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Σε ετοιμότητα πολεμικά πλοία της Τουρκίας

Σε νέα φάση έντασης εισέρχεται η αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκίας για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς η Άγκυρα κλιμακώνει τις αντιδράσεις της, περνώντας από τις αναφορές περί ανάγκης ενημέρωσης των τουρκικών αρχών σε ευθείες αξιώσεις για προηγούμενη έγκριση των ερευνών από την Τουρκία.

Η ανταποκρίτρια του MEGA στην Κωνσταντινούπολη Μαρία Ζαχαράκη ανέφερε τουρκική πλευρά αντέδρασε μέσα σε λίγες ώρες από την έκδοση της ελληνικής NAVTEX, εκδίδοντας αντι-NAVTEX και στη συνέχεια ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, με την οποία αμφισβητεί τη νομιμότητα των ναυτικών οδηγιών Ελλάδας και Κύπρου.

Τραβάει το «σχοινί» η Άγκυρα: «Περιπολία» UAV πάνω από την περιοχή που θα ποντιστεί το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου

Παράλληλα, επαναφέρει τον ισχυρισμό ότι τμήμα της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και υποστηρίζει ότι οι εργασίες δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς τη συγκατάθεση της Άγκυρας.

Η μετατόπιση αυτή στη διατύπωση της τουρκικής διπλωματίας θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πλέον δεν γίνεται λόγος μόνο για ενημέρωση, αλλά για ανάγκη εξασφάλισης άδειας από την Τουρκία. Πρόκειται για μια θέση που συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της Άγκυρας να δημιουργήσει τετελεσμένα ως προς τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

H Τουρκία ενδέχεται να μην σταματήσει μόνο σε αυτές τις λεκτικές διπλωματικές κινήσεις που έχει κάνει μέχρι στιγμής, αλλά ενδεχομένως, μάλιστα υπήρξε και διαρροή χθες, ενδεχομένως να ενεργήσει και στο πεδίο.

Το ενδεχόμενο τουρκικής παρουσίας στην περιοχή των ερευνών

Το ενδιαφέρον πλέον μεταφέρεται και στο πεδίο, καθώς δεν αποκλείεται η Τουρκία να επιχειρήσει να συνοδεύσει τις διπλωματικές αντιδράσεις της με κινήσεις στη θαλάσσια περιοχή όπου θα πραγματοποιηθούν οι έρευνες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώθηκαν στον αέρα του MEGA για τις εξελίξεις, ένα από τα ενδεχόμενα που εξετάζονται είναι η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην ευρύτερη περιοχή, αρχικά σε απόσταση από το γαλλικό ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo, με σκοπό την παρακολούθηση των κινήσεών του.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην προσέγγιση του γαλλικού πλοίου στην περιοχή της Κάσου, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να αποτελέσει το κρίσιμο σημείο για την αντίδραση της Άγκυρας. Στην ίδια περιοχή έχει καταγραφεί και δραστηριότητα τουρκικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους, το οποίο επιτηρεί τις εξελίξεις.

Το ενδεχόμενο μιας τέτοιας κίνησης συνδέεται και με την επιθυμία της τουρκικής κυβέρνησης να εμφανιστεί συνεπής στις δημόσιες τοποθετήσεις της για την περιοχή και να μην αφήσει αναπάντητη την έναρξη των ερευνών.

Το παρασκήνιο με τη γαλλική πλευρά και η λέξη «συγκατάθεση»

Μια ιδιαίτερη διάσταση στην τουρκική ανακοίνωση αφορά τη διατύπωση ότι δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η διαδικασία εξασφάλισης της συγκατάθεσης της Τουρκίας. Η συγκεκριμένη αναφορά αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές μεταξύ της γαλλικής πλευράς και της Άγκυρας, χωρίς ωστόσο να είναι γνωστό σε ποιο στάδιο βρίσκονται ή ποιοι ακριβώς συμμετέχουν σε αυτές.

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταφέρθηκαν στο πλαίσιο της τηλεοπτικής συζήτησης, η γαλλική εταιρεία ή το ερευνητικό πλοίο ενδέχεται να έχει ήδη προχωρήσει σε ενημέρωση της τουρκικής πλευράς. Η ελληνική κυβέρνηση, από την πλευρά της, δεν προτίθεται να απευθυνθεί στην Άγκυρα για την αδειοδότηση των ερευνών, καθώς κάτι τέτοιο θα μπορούσε να εκληφθεί ως αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας στην περιοχή.

Στο πλαίσιο αυτό, οι σχετικές επαφές ενδέχεται να πραγματοποιούνται μέσω της γαλλικής πλευράς, είτε σε επίπεδο εταιρείας είτε μέσω διπλωματικών διαύλων μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας.

Ωστόσο, παραμένει ασαφές εάν μια απλή ενημέρωση θα ήταν αρκετή για να ικανοποιήσει την Τουρκία. Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα ζητήσει η σχετική γνωστοποίηση να γίνεται μέσω διπλωματικών διαύλων και όχι μόνο μέσω της έκδοσης ναυτικών οδηγιών ή απευθείας επικοινωνίας με την εταιρεία που εκτελεί τις εργασίες.

Η προηγούμενη εμπειρία της Κάσου και ο στόχος της Άγκυρας

Σημείο αναφοράς για τις εξελίξεις αποτελεί η προηγούμενη υπόθεση της Κάσου, το 2024, όταν οι εργασίες του ιταλικού ερευνητικού πλοίου Ievoli Relume βρέθηκαν στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής έντασης.

Τότε, έπειτα από ημέρες, η τουρκική πλευρά είχε υποστηρίξει ότι έλαβε τη γνωστοποίηση που επιθυμούσε και ότι, για τον λόγο αυτό, επέτρεψε τη συνέχιση των εργασιών.

Η σημερινή υπόθεση παρουσιάζει ομοιότητες ως προς τη διπλωματική διαχείριση, ωστόσο το βασικό ζητούμενο για την Άγκυρα παραμένει η δημιουργία εντυπώσεων ότι η Ελλάδα ή τρίτες χώρες αναγνωρίζουν την ύπαρξη τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην επίμαχη περιοχή και, κατά συνέπεια, την ανάγκη εξασφάλισης της τουρκικής συγκατάθεσης.

Με αυτόν τον τρόπο, η Τουρκία επιδιώκει να παρουσιάσει στο εσωτερικό της ότι οι διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο γίνονται αποδεκτές στην πράξη από άλλες χώρες, ακόμη και αν δεν υπάρχει επίσημη αναγνώρισή τους.

Παράλληλα, το ζήτημα έχει αποκτήσει και εσωτερική πολιτική διάσταση στην Τουρκία, καθώς έχει αποτελέσει αντικείμενο κριτικής από την αντιπολίτευση προς την κυβέρνηση για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνίσει εάν η Άγκυρα θα περιοριστεί στις διπλωματικές αντιδράσεις ή εάν θα επιχειρήσει να μεταφέρει την πίεση και στη θαλάσσια περιοχή των ερευνών. Καθοριστικό σημείο θα είναι η προσέγγιση του γαλλικού ερευνητικού πλοίου στην Κάσο, όπου θα φανεί εάν η τουρκική πλευρά θα επιλέξει να παρέμβει και με φυσική παρουσία.