Ευρωπαϊκή Ενωση: Στις ελληνικές καλένδες η ενεργοποίηση του άρθρου 42.7

Ενώ τους τελευταίους μήνες το άρθρο 42.7 της Ευρωπαϊκής Ενωσης είχε επιστρέψει στο επίκεντρο ως πιθανή απάντηση στις αυξανόμενες ανησυχίες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, η συζήτηση για την επέκταση και ουσιαστική ενεργοποίησή του φαίνεται να χάνει δυναμική.

Παρά τη ρητορική περί ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης και τη δημόσια συζήτηση που άνοιξε μετά τις νέες υβριδικές απειλές και την αβεβαιότητα γύρω από τις αμερικανικές δεσμεύσεις στο ΝΑΤΟ, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δείχνουν να απομακρύνονται – τουλάχιστον προς το παρόν – από την προοπτική να δώσουν στο άρθρο πιο σαφή και επιχειρησιακό χαρακτήρα. Καθοριστικό θεωρείται το γεγονός ότι η Ιρλανδία, η οποία αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ από τον Ιούλιο, δεν περιλαμβάνει το θέμα στις βασικές της προτεραιότητες.

Η υπουργός Εξωτερικών και Αμυνας της χώρας Ελεν ΜακΕντι, άφησε σαφώς να εννοηθεί πως το Δουβλίνο δεν σκοπεύει να προωθήσει ενεργά τη συζήτηση, σημειώνοντας ότι η κατεύθυνση και ο τρόπος διατύπωσης κάποιων θέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο ξεπερνούν όσα η ιρλανδική κοινή γνώμη θα θεωρούσε αποδεκτά.

Τι προβλέπει

Το άρθρο 42.7 προβλέπει ότι τα κράτη-μέλη οφείλουν να προσφέρουν βοήθεια και συνδρομή σε κράτος που δέχεται ένοπλη επίθεση. Αν και συχνά περιγράφεται ως το «ευρωπαϊκό άρθρο 5», σε αντίθεση με το ΝΑΤΟ δεν συνοδεύεται από ενιαίο στρατιωτικό σχεδιασμό ή μόνιμους μηχανισμούς συντονισμού. Αυτός ακριβώς ο επιχειρησιακός περιορισμός βρέθηκε στο επίκεντρο της πρόσφατης άσκησης επί χάρτου υπό την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας, χωρίς όμως, όπως επισημαίνουν οι «Financial Times», να ακολουθήσουν δημόσια συμπεράσματα ή συγκεκριμένες αποφάσεις, ενώ η προηγούμενη πομπώδης ρητορική των ηγετών της ΕΕ έχει υποχωρήσει.

Αναλυτές εκτιμούν ωστόσο ότι η μετατόπιση αυτή δεν σημαίνει πως η συζήτηση έχει κλείσει οριστικά, αλλά αποτυπώνει τη δυσκολία της ΕΕ να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για μεγαλύτερη αμυντική συνοχή και σε κάποιες εθνικές ευαισθησίες, με αποτέλεσμα η επέκταση του άρθρου 42.7 να μπαίνει προς το παρόν σε δεύτερο πλάνο.