«Εξοικονομώ»: 2,7 δισ. ευρώ στην αγορά ως το 2029

Νέα προγράμματα «Εξοικονομώ» και ενεργειακής αναβάθμισης   προετοιμάζει και θα «ρίξει» στην αγορά εντός φθινοπώρου το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επιδιώκοντας να μειώσει την ενεργειακή εξάρτηση των νοικοκυριών που βιώνουν εδώ και μήνες τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Το συνολικό ύψος των προγραμμάτων που θα πέσουν στην αγορά σταδιακά έως το 2029 φτάνει συνολικά τα 2,7 δισ. ευρώ (2,1 δισ. Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και 600 εκατ. ρήτρα διαφυγής) και  αναμένεται να κατευθυνθούν σε δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, αντικατάστασης συστημάτων θέρμανσης και αλλαγής θερμοσιφώνων αλλά και μικρές επιχειρήσεις και δημόσια κτίρια.

Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα προγράμματα, εδώ η παρέμβαση είναι περισσότερο ολοκληρωμένη και μπορεί να συνδυάζει ηλιακό θερμοσίφωνα, αντλία θερμότητας και φωτοβολταϊκό σύστημα με δυνατότητα αποθήκευσης.

Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μοντέλο στο οποίο ο καταναλωτής δεν περιορίζεται μόνο στην εξοικονόμηση, αλλά θα αποκτά τη δυνατότητα να παράγει και να αποθηκεύει μέρος της ενέργειας που χρειάζεται. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με τον ευρύτερο στόχο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης.

Η σύνδεση της εξοικονόμησης ενέργειας με την αυτοπαραγωγή, την αποθήκευση και την αυτοκατανάλωση, καθώς και τις απλούστερες διαδικασίες ένταξης και υλοποίησης αποτελούν προτεραιότητες του υπουργείου Ενέργειας και σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου η επόμενη γενιά προγραμμάτων προετοιμάζεται.

Στήριξη των ευάλωτων

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στη στήριξη των ευάλωτων καταναλωτών και στην κατεύθυνση αυτή εντάσσονται οι παρεμβάσεις του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Οπως ήδη έχει ανακοινωθεί το μεγαλύτερο μέρος των πόρων προορίζονται για ενεργειακές αναβαθμίσεις κατοικιών και αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων, ενώ ο σχεδιασμός περιλαμβάνει και τη δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 νοικοκυριά, τη δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης και ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 780.000 δικαιούχους ετησίως, ενώ προβλέπεται και η δημιουργία ενιαίων σημείων εξυπηρέτησης στα οποία ευάλωτα νοικοκυριά καθώς και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις θα μπορούν να λαμβάνουν ενημέρωση και καθοδήγηση για τις δυνατότητες ενεργειακής αναβάθμισης που υπάρχουν και τις διαδικασίες που θα πρέπει να ακολουθήσουν για να ενταχθούν σε κάποιο πρόγραμμα.

Ρήτρα διαφυγής

Παράλληλα θα υπάρξει και ξεχωριστό πρόγραμμα μέσω της ρήτρας διαφυγής που θα προβλέπει χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και παραγωγής ζεστού νερού. Το πρόγραμμα θα αφορά συνολικά περίπου 100.000 δικαιούχους, εκ των οποίων οι 32.000 θα χρηματοδοτηθούν για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας και οι περίπου 68.000 για ηλιακό θερμοσίφωνα. Για την αγορά αντλίας θερμότητας θα προβλέπεται επιδότηση 50%, η οποία ανεβαίνει στο 55% για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Αντίστοιχη κλίμακα προβλέπεται και για τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, με κάλυψη 50% του κόστους αγοράς και 55% για τις ευάλωτες κατηγορίες καταναλωτών.

Η επιλογή του υπουργείου να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στις δύο συγκεκριμένες τεχνολογίες συνδέεται με τη δυνατότητά τους να προσφέρουν άμεση και μετρήσιμη μείωση της κατανάλωσης καθώς η αντλία θερμότητας μπορεί να αντικαταστήσει σημαντικά λιγότερο αποδοτικά συστήματα θέρμανσης, ενώ ο ηλιακός θερμοσίφωνας να περιορίσει σημαντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ζεστό νερό.

Επίσης έχει προβλεφθεί και ιδιαίτερη γραμμή χρηματοδότησης για τις περιοχές που βρίσκονται σε ενεργειακή μετάβαση και στις οποίες η απολιγνιτοποίηση δημιουργεί αυξημένες ανάγκες για τα νοικοκυριά και για τις τοπικές οικονομίες. Για τις περιπτώσεις αυτές μέσω της ρήτρας διαφυγής προβλέπεται κονδύλι περίπου 50 εκατ. ευρώ το οποίο αφορά περί τους 10.000 δικαιούχους.

Πλέον η επόμενη φάση που αναμένεται να ξετυλιχθεί τους επόμενους μήνες θα έχει στον πυρήνα του σχεδιασμού της τη μείωση της γραφειοκρατίας, την απλούστευση των διαδικασιών και την ταχύτερη ολοκλήρωση των παρεμβάσεων, με διατήρηση όμως των αναγκαίων ελέγχων ενώ στο επίκεντρο θα παραμείνουν η αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, η αλλαγή θερμοσιφώνων σε ηλιακούς καθώς και οι παρεμβάσεις στο κέλυφος των κτιρίων που θα βοηθήσουν στη μείωση των ενεργειακών απωλειών και την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών αλλά και η αυτοπαραγωγή και κατανάλωση ενέργειας από τα νοικοκυριά.