ΕΛΑΣ: Γιατί ο Τσίπρας επιλέγει τη «δεύτερη κάλπη»

Ο Αλέξης Τσίπρας επανέλαβε, μιλώντας στο in.gr, τη θέση ότι η δεύτερη εκλογική αναμέτρηση θα είναι η «κάλπη της ανατροπής». Κατά την εκτίμησή του, η ΝΔ μπορεί να διατηρήσει την πρωτιά στην πρώτη κάλπη αλλά θα τη χάσει στη δεύτερη, με την ΕΛΑΣ να διεκδικεί τότε την πρώτη θέση.

Το επιχείρημα είναι ότι ένα 70% των πολιτών λέει σήμερα ότι θέλει αλλαγή κυβέρνησης, και αυτό το κριτήριο, κατά τον ίδιο, θα υπερισχύσει στη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση εφόσον η πρώτη δεν καταλήξει σε αυτοδυναμία.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ διατυπώνει αυτή την εκτίμηση, καθώς είναι πάγια θέση του τουλάχιστον από τον Ιούνιο. Στο 7ο ΟΤ Forum, στις 12 Ιουνίου, είχε δηλώσει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «ξέρει πολύ καλά ότι θα χάσει» στη δεύτερη κάλπη και ότι η ΕΛΑΣ θα «δώσει μάχη να χάσει και στην πρώτη», χαρακτηρίζοντας την επόμενη αναμέτρηση «αμφίρροπη». Στην ίδια ομιλία θεμελίωσε το επιχείρημα ιστορικά, υποστηρίζοντας ότι η ενότητα του προοδευτικού χώρου δεν προέκυψε ποτέ από συνεννοήσεις με άλλα κόμματα, αλλά «στην κάλπη του ΣΥΡΙΖΑ» το 2012, το 2015 και το 2019.

Τι αποκαλύπτουν οι μετρήσεις

Το δημοσκοπικό υπόβαθρο δικαιολογεί εν μέρει, αλλά δεν επιβεβαιώνει αυτόματα, το σενάριο. Οι μετρήσεις Ιουλίου δείχνουν σταθερή αλλά διψήφια διαφορά ΝΔ – ΕΛΑΣ. Η GPO κατέγραψε τη ΝΔ στο 25,7% έναντι της ΕΛΑΣ στο 14,5%, να «παγιώνεται» στη δεύτερη θέση. Η Metron Analysis στις αρχές Ιουλίου έδωσε στη ΝΔ 30,4% έναντι ενός 17,1% για το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, δηλαδή μια διαφορά 13,3 μονάδων, ενώ σημείωνε ότι το δεύτερο αντλεί ψηφοφόρους κυρίως από πρώην ψηφοφόρους ΣΥΡΙΖΑ (54%) και από τη δεξαμενή της αποχής (17%). Παρομοίως, η Interview έδωσε στη ΝΔ 26,8% και στην ΕΛΑΣ 15,8%, διαφορά 11 μονάδων. Καμία από τις εταιρείες δεν καταγράφει, δηλαδή, σενάριο πρωτιάς Τσίπρα στην πρώτη κάλπη. Το ζητούμενο είναι η δεύτερη.

Το ίδιο ισχύει και για το επιχείρημα περί «70% θέλει αλλαγή». Η Metron Analysis το επιβεβαιώνει εν μέρει, με διαφορετική διατύπωση, καθώς τον Ιούνιο κατέγραψε 60% να ζητά πολιτική αλλαγή έναντι σταθερότητας, ενώ παράλληλα ο Μητσοτάκης παρέμενε ο δημοφιλέστερος πολιτικός αρχηγός (36%) και ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός (29%). Η πλειοψηφική επιθυμία αλλαγής αποτυπώνεται πάντως σε όλες τις μετρήσεις, αλλά χωρίς σαφή αναγωγή σε συγκεκριμένη πολιτική επιλογή. Ενδεικτικά, η GPO σημείωνε ότι η φθορά της κυβέρνησης «δεν οδηγεί αυτόματα σε ενίσχυση» κάποιου συγκεκριμένου κόμματος, με το 38,7% να μην εμπιστεύεται κανένα από τα τρία μεγάλα κόμματα. Αντίθετα, όσοι απαντούν υπέρ της «σταθερότητας» συσπειρώνονται σαφώς περισσότερο στη ΝΔ.

Ο πραγματικός στόχος της ΕΛΑΣ

Ο κύριος λόγος της εξήγησης της θέσης Τσίπρα βρίσκεται στη στρατηγική ανάγνωση του επιτελείου του, το οποίο εκτιμά ότι η ΝΔ δύσκολα θα πλησιάσει στις επόμενες εκλογές ακόμα και το ποσοστό των ευρωεκλογών (28%). Ο πραγματικός στόχος που περιγράφεται δεν είναι νίκη στην πρώτη κάλπη, αλλά μια σχετικά μικρή διαφορά από τη ΝΔ, ώστε να δημιουργηθεί η αίσθηση «στρατηγικής ήττας» του κυβερνώντος κόμματος και να ενεργοποιηθεί συσπείρωση προοδευτικών και αριστερών ψηφοφόρων στη δεύτερη αναμέτρηση. Το ίδιο δημοσίευμα σημειώνει ότι στο επιτελείο θεωρούν σχεδόν δεδομένο ότι θα χρειαστεί δεύτερη κάλπη και για να καταλήξει στους συσχετισμούς που θα επιτρέψουν τον σχηματισμό κυβέρνησης συνεργασίας, αφού κανείς δεν θα δεσμευτεί νωρίτερα.

Η επιμονή στη μη δέσμευση σε προειλημμένες συνεργασίες συνδέεται και με την εμπειρία του 2023. Ο Τσίπρας θυμίζει ότι νομοθέτησε ο ίδιος την απλή αναλογική το 2016 «κόντρα στο πολιτικό του συμφέρον», περιμένοντας στήριξη που δεν ήρθε, και υποστηρίζει πλέον ότι «ένα κόμμα δεν γεννιέται για να συνεργαστεί με άλλα κόμματα». Ούτε όμως και τα άλλα κόμματα υπάρχουν για να το στηρίξουν.