Εκλογικό θρίλερ στο Ισραήλ: Κανένας συνασπισμός δεν συγκεντρώνει πλειοψηφία – Ενισχυμένοι οι Άραβες

Το κόμμα Λικούντ του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου αναδεικνύεται πρώτο σε ψήφους στις εκλογές της Τρίτης (27/10) στο Ισραήλ, ωστόσο το μπλοκ των κομμάτων που αντιτίθενται στον πρωθυπουργό, εμφανίζεται να συγκεντρώνει περισσότερες έδρες, χωρίς κανένα από τα δύο στρατόπεδα να εξασφαλίζει τις απαραίτητες 61 έδρες για τον σχηματισμό κυβέρνησης, σύμφωνα με τα exit polls των τηλεοπτικών δικτύων Channel 13 και Channel 12.

Ρυθμιστές οι Άραβες

Οι προβλέψεις καταγράφουν μια εκλογική αναμέτρηση χωρίς σαφή νικητή, παρά το γεγονός ότι το Λικούντ καταλαμβάνει την πρώτη θέση ως μεμονωμένο κόμμα.

Την ίδια ώρα, τα αραβικά κόμματα καταγράφουν ιστορικά υψηλές επιδόσεις, ενισχύοντας την κοινοβουλευτική τους παρουσία.

Σύμφωνα με αναλυτές, τα προβλεπόμενα αποτελέσματα δείχνουν ότι θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να σχηματίσει κυβέρνηση. Ωστόσο, ούτε ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ, φαίνεται να διαθέτει εύκολη διαδρομή προς την εξουσία.

Καθοριστικό ρόλο στο ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης ενδέχεται να διαδραματίσουν τα αραβικά κόμματα, τα οποία, σύμφωνα με τις προβολές, θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν αριθμό-ρεκόρ 17 ή 18 εδρών.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στην αυξημένη συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ, πολλοί από τους οποίους αυτοπροσδιορίζονται ως Παλαιστίνιοι πολίτες του Ισραήλ.

Το πιθανότερο σενάριο είναι ένας παρατεταμένος κύκλος διαβουλεύσεων, με πολλές εναλλακτικές στο τραπέζι, αλλά χωρίς εύκολες λύσεις.

Θα μπορούσε ο Άιζενκοτ να σχηματίσει κυβέρνηση μειοψηφίας, με τη στήριξη των αραβικών κομμάτων;

Θα μπορούσε ο Νετανιάχου να πείσει τον πολιτικό του αντίπαλο να υπαναχωρήσει από τις προεκλογικές δεσμεύσεις του και να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας, με τη σύμπραξη κεντρώων και δεξιών κομμάτων; Ή μήπως κάποιος από τους δύο θα καταφέρει να προσελκύσει στο δικό του στρατόπεδο ένα κόμμα από τον αντίπαλο συνασπισμό;

Όλα αυτά τα ενδεχόμενα συζητούνται ήδη από πολιτικούς αναλυτές στο Ισραήλ.

Ένα, ωστόσο, φαίνεται να προκύπτει από τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις: για να σχηματιστεί βιώσιμη κυβέρνηση, κάποια πολιτική δύναμη ενδέχεται να χρειαστεί να αναθεωρήσει τις προεκλογικές δεσμεύσεις της.

Τα αραβικά κόμματα διεκδικούν αριθμό-ρεκόρ εδρών και αποκτούν ρυθμιστικό ρόλο

Η αυξημένη συμμετοχή των Αράβων πολιτών του Ισραήλ στις εκλογές φαίνεται να μεταφράζεται σε σημαντικά εκλογικά κέρδη για τα αραβικά κόμματα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η Ενωμένη Αραβική Λίστα (Ra’am) και η Κοινή Λίστα, συμμαχία τριών μικρότερων κομμάτων, ενδέχεται να εξασφαλίσουν συνολικά έως και 19 έδρες στην Κνεσέτ, αριθμό που θα αποτελούσε ιστορικό ρεκόρ.

Τα μεγάλα ισραηλινά κόμματα εμφανίζονται παραδοσιακά απρόθυμα να εντάξουν αραβικά κόμματα στους κυβερνητικούς συνασπισμούς τους. Ωστόσο, εάν επιβεβαιωθεί η μικρή διαφορά μεταξύ των δύο βασικών πολιτικών μπλοκ, τόσο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Άιζενκοτ, θα δυσκολευτούν να αγνοήσουν τον ρόλο τους στις μετεκλογικές διαπραγματεύσεις.

Η συμμετοχή των Αράβων ψηφοφόρων ήταν παραδοσιακά χαμηλότερη από εκείνη των Εβραίων Ισραηλινών. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η επιθυμία πολιτικής αλλαγής και απομάκρυνσης του Νετανιάχου φαίνεται να κινητοποίησε μεγαλύτερο αριθμό Αράβων πολιτών.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, αντιλαμβανόμενος τη σημασία της συμμετοχής τους, προειδοποίησε την ημέρα των εκλογών για προσπάθεια των Αράβων ψηφοφόρων να «κλέψουν τις εκλογές».

Μέχρι σήμερα, ο Άιζενκοτ έχει δηλώσει ότι τα αραβικά κόμματα δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει για τη συμμετοχή τους σε κυβερνητικό συνασπισμό.

Οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί, ωστόσο, ενδέχεται να τον αναγκάσουν να επανεξετάσει τη στάση του, είτε εξασφαλίζοντας την εξωτερική στήριξή τους για μια κυβέρνηση μειοψηφίας είτε εντάσσοντας την Ra’am επισήμως στην κυβέρνηση.

Υπάρχει, άλλωστε, προηγούμενο: μετά τις εκλογές του 2021, η Ra’am συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό υπό τον Ναφτάλι Μπένετ και τον Γιαΐρ Λαπίντ. Η κυβέρνηση εκείνη παρέμεινε στην εξουσία για περίπου έναν χρόνο, προτού καταρρεύσει. Η νέα εκλογική αναμέτρηση ενδέχεται, επομένως, να αναδείξει τα αραβικά κόμματα σε καθοριστικό παράγοντα για τον σχηματισμό της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης.

«Ο λαός έδιωξε τον Νετανιάχου»

Τα exit polls που είδαν το φως της δημοσιότητας καταδεικνύουν την «παντελή έλλειψη εμπιστοσύνης στον Νετανιάχου και την κυβέρνησή του», σύμφωνα με τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του μπλοκ της αντιπολίτευσης.

Από την πλευρά του, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης στην Κνεσέτ, ο Γιαϊρ Λαπίντ μίλησε για «συντριπτική ήττα» του κυβερνητικού συνασπισμού, προεξοφλώντας ότι ο λαός «έδιωξε τον Νετανιάχου».

Τι δείχνουν τα exit polls για τις έδρες

Σύμφωνα με το exit poll του Channel 13, το Λικούντ αναμένεται να εξασφαλίσει 25 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ το κεντρώο αντιπολιτευόμενο κόμμα Yashar, με επικεφαλής τον Γκάντι Αϊζενκότ, προβλέπεται να λάβει 23 έδρες.

Το μπλοκ των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσει συνολικά 53 έδρες, έναντι 50 εδρών για το δεξιό και θρησκευτικό μπλοκ που στηρίζει τον πρωθυπουργό.

Παράλληλα, τα αραβικά κόμματα, τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου, προβλέπεται να εξασφαλίσουν συνολικά 17 έδρες, αριθμό-ρεκόρ σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση.

Το exit poll του Channel 12 δίνει ελαφρώς διαφορετική εικόνα ως προς την κατανομή των εδρών. Ειδικότερα, προβλέπει 24 έδρες για το Λικούντ και 22 για το Yashar του Αϊζενκότ. Το μπλοκ των εβραϊκών κομμάτων που αντιτίθενται στον πρωθυπουργό εκτιμάται ότι θα συγκεντρώσει 52 έδρες, έναντι 50 εδρών για τα κόμματα που τον στηρίζουν.

Στην περίπτωση αυτή, τα αραβικά κόμματα προβλέπεται να καταλάβουν συνολικά 18 έδρες, επίσης αριθμό-ρεκόρ.

Νετανιάχου και Αϊζενκότ αναμένεται να διεκδικήσουν την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης

Η απουσία ξεκάθαρου νικητή επιβεβαιώνει τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, οι οποίες προέβλεπαν μια αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση χωρίς αυτοδυναμία.

Το αποτέλεσμα αναμένεται να οδηγήσει σε δύσκολες διαπραγματεύσεις μεταξύ των πολιτικών κομμάτων τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, καθώς οι επικεφαλής τους θα επιχειρήσουν να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη κοινοβουλευτική στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Στο επίκεντρο των διεργασιών αναμένεται να βρεθεί και η στάση των αραβικών κομμάτων, τα οποία παραδοσιακά δεν συμμετέχουν σε κυβερνητικούς συνασπισμούς, αν και η στήριξή τους θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστική για τη διαμόρφωση κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας.

Τόσο ο Μπενιαμίν Νετανιάχου όσο και ο Γκάντι Αϊζενκότ ενδέχεται να διεκδικήσουν την πρώτη ευκαιρία σχηματισμού κυβέρνησης από τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ. Ο πρώτος μπορεί να επικαλεστεί το γεγονός ότι το Λικούντ είναι το μεγαλύτερο κόμμα, ενώ ο δεύτερος ότι το αντιπολιτευόμενο μπλοκ συγκεντρώνει συνολικά περισσότερες έδρες.

Μετά την οριστικοποίηση των αποτελεσμάτων και τις διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των κομμάτων που θα εισέλθουν στην Κνεσέτ, ο πρόεδρος θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε εκείνον που θα κρίνει ότι έχει τις περισσότερες πιθανότητες να την εξασφαλίσει.

Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εκλογών

Παρά τις διαβουλεύσεις που αναμένεται να ακολουθήσουν, δεν αποκλείεται κανένα από τα δύο στρατόπεδα να μην καταφέρει να συγκεντρώσει την απαραίτητη στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το Ισραήλ θα μπορούσε να οδηγηθεί ξανά στις κάλπες, με τον Νετανιάχου να παραμένει στη θέση του υπηρεσιακού πρωθυπουργού μέχρι να ξεκαθαρίσει το πολιτικό τοπίο.

Ένα τέτοιο σενάριο θα θύμιζε την περίοδο 2019-2022, όταν η χώρα οδηγήθηκε σε πέντε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις, καθώς τα πολιτικά κόμματα αδυνατούσαν να συμφωνήσουν στον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης.

Σε εξέλιξη η καταμέτρηση των ψήφων

Την ίδια ώρα, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή έχει ξεκινήσει την καταμέτρηση των ψήφων και αναμένεται να ανακοινώνει σταδιακά τα επίσημα αποτελέσματα.

Οι εκτιμήσεις των exit polls ενδέχεται να διαφοροποιηθούν καθώς θα ενσωματώνονται τα πραγματικά εκλογικά δεδομένα, ενώ η τελική κατανομή των εδρών θα καθορίσει τις δυνατότητες των πολιτικών αρχηγών να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό.

Σύμφωνα με το exit poll του Channel 13, στην τρίτη θέση βρίσκεται το αντιπολιτευόμενο κόμμα B’Yachad, υπό τον πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ, με 14 έδρες, ενώ η αραβική συμμαχία Joint List προβλέπεται να εξασφαλίσει 10 έδρες.

Αντίθετα, δύο μικρότερα κόμματα, το μη ευθυγραμμισμένο Reservists και το δεξιό People of Israel, εκτιμάται ότι δεν θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το εκλογικό όριο του 3,25% που απαιτείται για την είσοδο στην Κνεσέτ.