Εισφορά Αλληλεγγύης: Kρίνεται το χαράτσι σε 440.000 συνταξιούχους

Μεθαύριο, Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026, θα διεξαχθεί η κρίσιμη πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον τρόπο υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με πιθανές αλλαγές στην αρχιτεκτονική της το 2027, αναλόγως της δικαστικής απόφασης. Ως γνωστόν, η κυβέρνηση δεν έλαβε κανένα μέτρο για να αρθεί η μεγάλη αδικία με τη διπλή φορολόγηση λόγω ΕΑΣ, προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων.

Το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει αν θα υπολογίζεται η εισφορά στη διαφορά σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ. Σε περίπτωση που κριθεί δικαστικά ότι ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ παραβιάζει συνταγματικές αρχές, τότε η εισφορά αλληλεγγύης θα πρέπει να επιβάλλεται με αναλογικότερο σύστημα και να μειωθεί για 440.000 συνταξιούχους. Παράλληλα θα ανοίξει και νέο κύμα αναδρομικών προσφυγών για τους συνταξιούχους από τις διαφορές κρατήσεων που καταβάλλουν σήμερα.

Τρόπος υπολογισμού

Επισημαίνεται ότι το κρίσιμο σημείο δεν είναι αυτή καθεαυτή η διατήρηση της ΕΑΣ, αλλά ο τρόπος υπολογισμού της. Σήμερα, από 1ης Ιανουαρίου 2026, η κράτηση επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, με οκτώ κλιμάκια συντελεστών από 3% έως 14%.Το επίμαχο είναι ότι όταν ο συνταξιούχος ξεπεράσει το κατώφλι, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο. Αυτό ακριβώς το σημείο αμφισβητεί ο συνταξιούχος που προσέφυγε στη Δικαιοσύνη. Οπως περιγράφεται στην επίσημη πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αντικείμενο της πρότυπης δίκης είναι το εάν είναι συνταγματικά συμβατό να εφαρμόζεται ενιαίος συντελεστής στο σύνολο της σύνταξης, αντί να εξαιρείται ένα βασικό ποσό και η εισφορά να υπολογίζεται στο υπερβάλλον τμήμα.

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες προερχόμενες από έγκυρους νομικούς, κινείται υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού, ώστε η εισφορά να επιβάλλεται μόνο στο ποσό πάνω από το όριο. Η εισήγηση, πάντως, δεν αποτελεί απόφαση και τον τελικό λόγο έχει η Ολομέλεια.

Τι ισχύει

Σήμερα, ως γνωστόν η ΕΑΣ υπολογίζεται και καταλαμβάνει όλο το ποσό της σύνταξης, που σημαίνει ότι ένας συνταξιούχος με 2.000 ευρώ σύνταξη, πληρώνει την εισφορά της κλίμακας με 6% σε όλο το ποσό, ενώ σύμφωνα με την προσφυγή που δικάζεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο θα έπρεπε να έχει εισφορά μόνο στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ, δηλαδή στα 532 ευρώ.

Ως γνωστόν, η μνημονιακή ΕΑΣ θεσπίστηκε το 2010 και μέχρι τώρα έχει επιβαρύνει με 10 δισ. ευρώ τους 440.000 περίπου συνταξιούχους με συντάξεις άνω των 1.468 ευρώ, στους οποίους και επιβάλλεται.

Αυτή τη θέση, να επιβάλλεται δηλαδή η ΕΑΣ με αναλογικό σύστημα και με απαλλασσόμενα ποσά όπως ισχύει με τις φορολογικές κλίμακες, έχει υποστηρίξει ο Συνήγορος του Πολίτη με σχετικό πόρισμά του προς το υπουργείο Εργασίας, πλην όμως οι προτάσεις του δεν υιοθετήθηκαν.

Οι συνταξιούχοι που αδικούνται περισσότερο από τον σημερινό υπολογισμό της ΕΑΣ είναι όσοι λαμβάνουν συντάξεις από 1.784 ευρώ ως 2.080 ευρώ, καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6% από 3%, καθώς και όσοι λαμβάνουν υψηλές συντάξεις, άνω των 2.500-3.000 ευρώ μεικτά. Σε αυτές τις συντάξεις που τις λαμβάνουν περίπου 10.000 συνταξιούχοι οι κρατήσεις ισοδυναμούν με μια εθνική σύνταξη των 446 ευρώ. Επισημαίνεται ότι η ΕΑΣ, µαζί µε πόρους από άλλες πηγές χρηµατοδοτεί το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), δηλαδή τον «κουµπαρά» για την Αλληλεγγύη των Γενεών. Μέχρι το τέλος του 2026, στο ΑΚΑΓΕ εκτιµάται ότι θα έχουν σωρευθεί πάνω από 23 δισ. ευρώ, τα οποία θα χρησιµοποιηθούν µελλοντικά, όταν θα κορυφωθούν οι συνέπειες της δηµογραφικής γήρανσης του πληθυσµού, ώστε να µπορούν να πληρώνονται απρόσκοπτα οι συντάξεις.

Δύο αδικίες

Είναι γεγονός ότι το σημερινό σύστημα συντηρεί και διαιωνίζει δύο σημαντικές αδικίες για όσους συνταξιούχους υποχρεούνται στην καταβολή τής ΕΑΣ:

1. Τη διπλή φορολόγηση των συνταξιούχων που πληρώνουν εισφορά υπέρ ΕΑΣ: Για την κατηγορία αυτή δεν τηρείται το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ (ετήσιο εισόδημα), όπως ισχύει για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες, αφού αυτοί επιβαρύνονται με παρακράτηση λόγω ΕΑΣ από το πρώτο ευρώ. Δηλαδή ο e-ΕΦΚΑ παρακρατεί την εισφορά υπέρ ΕΑΣ «στην πηγή», υπολογίζοντάς την στο αρχικό μεικτό ποσό της σύνταξης. Σε δεύτερο στάδιο υπολογίζει την εισφορά υπέρ υγείας (6%) και στο τελευταίο στάδιο επιβάλλεται ο φόρος. Ετσι, για το ίδιο ποσό οι υπόχρεοι σε ΕΑΣ έχουν διπλή επιβάρυνση γιατί σ’ αυτούς δεν ισχύει η προοδευτική κλίμακα.

2. Προκύπτει επίσης λανθασμένη τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων της ΕΑΣ: Σε αρκετές περιπτώσεις, συνταξιούχοι με υψηλότερη σύνταξη λαμβάνουν λιγότερα από συνταξιούχους με χαμηλότερη σύνταξη μετά την παρακράτηση της εισφοράς αλληλεγγύης.

Επομένως, αν δεν αλλάξουν άμεσα και νομοθετικά, δηλαδή δεσμευτικά και για όλους τους θιγόμενους οι συντελεστές και δεν γίνεται η παρακράτηση «επάνω στο κλιμάκιο», η αδικία αυτή θα διαιωνίζεται και θα μονιμοποιηθεί μετά την τιμαριθμοποίηση στα κλιμάκια της εισφοράς.