ΕΕ: «Κόβονται» οι ενεργειακές ενισχύσεις για επιχειρήσεις που βρίσκονται σε κρίση

Μια απόφαση με ευρύτερη σημασία για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), κρίνοντας ότι εταιρείες που χαρακτηρίζονται «προβληματικές» ή «σε κρίση» βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων δεν μπορούν να επωφελούνται από συγκεκριμένες ενισχύσεις που προβλέπονται για επιχειρήσεις με υψηλή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ή φυσικού αερίου.

Η απόφαση εκδόθηκε με αφορμή τη διαμάχη της Acciaierie d’Italia (ADI), του μεγαλύτερου χαλυβουργικού ομίλου της Ιταλίας, με τις ιταλικές αρχές.

Η υπόθεση ξεκίνησε το 2024, όταν οι αρμόδιες αρχές απέρριψαν τα αιτήματα της ADI να συμπεριληφθεί το 2025 στις επιχειρήσεις υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης που δικαιούνται οικονομικά πλεονεκτήματα.

Αιτία ήταν η οικονομική κατάσταση της εταιρείας. Η ADI είχε κηρυχθεί αφερέγγυα και είχε υπαχθεί στο ιταλικό καθεστώς έκτακτης διοίκησης. Με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις διάσωσης και αναδιάρθρωσης, θεωρήθηκε επομένως «επιχείρηση σε κρίση».

Η εταιρεία προσέφυγε κατά της απόφασης και η ιταλική διοικητική δικαιοσύνη απευθύνθηκε στο ΔΕΕ, ζητώντας να διευκρινιστεί εάν ο αποκλεισμός επιχειρήσεων που βρίσκονται σε καθεστώς έκτακτης διοίκησης από τις ενισχύσεις προς μεγάλους καταναλωτές ενέργειας είναι συμβατός με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες επιτρέπουν έναν τέτοιο αποκλεισμό. Υπενθύμισε ότι οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του κλίματος, της προστασίας του περιβάλλοντος και της ενέργειας προβλέπουν ότι οι συγκεκριμένες ενισχύσεις δεν πρέπει να χορηγούνται σε επιχειρήσεις που χαρακτηρίζονται «σε κρίση» βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου διάσωσης και αναδιάρθρωσης.

Το ΔΕΕ επισημαίνει ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υιοθετώντας τις συγκεκριμένες κατευθυντήριες γραμμές, έχει περιορίσει το δικό της περιθώριο διακριτικής ευχέρειας ως προς την αξιολόγηση της συμβατότητας των κρατικών ενισχύσεων. Η παρέκκλιση από τους κανόνες αυτούς θα μπορούσε να παραβιάσει βασικές αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου, όπως η ίση μεταχείριση και η προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η διευκρίνιση ότι μια εταιρεία που βρίσκεται σε καθεστώς έκτακτης διοίκησης μπορεί να θεωρηθεί «επιχείρηση σε κρίση», όταν για την υπαγωγή της στη συγκεκριμένη διαδικασία απαιτείται προηγουμένως να έχει διαπιστωθεί η αφερεγγυότητά της.

Η απόφαση του Λουξεμβούργου δεν κλείνει πάντως την υπόθεση της ADI. Το ΔΕΕ δίνει τη δεσμευτική ερμηνεία του ευρωπαϊκού δικαίου, αλλά εναπόκειται πλέον στο ιταλικό δικαστήριο να εξετάσει τα συγκεκριμένα δεδομένα και να εκδώσει την τελική απόφαση για τη χαλυβουργία.

Η ετυμηγορία αποτελεί ταυτόχρονα σημαντική κατεύθυνση για ανάλογες υποθέσεις σε ολόκληρη την ΕΕ, ξεκαθαρίζοντας ότι η ιδιότητα μιας επιχείρησης ως μεγάλου καταναλωτή ενέργειας δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει πρόσβαση σε κρατικές ενεργειακές ενισχύσεις.