Διέξοδος σωτηρίας για δασικά ακίνητα: Οδηγός με 10+5 ερωτήσεις και απαντήσεις

Διέξοδο για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, που διαπιστώνουν ότι το ακίνητό τους έχει αποτυπωθεί λανθασμένα ως δασικό, δίνει η δυνατότητα διόρθωσης του δασικού χάρτη, ακόμη και στην περίπτωση που αυτός έχει μερικώς ή ολικώς κυρωθεί και οι ενδιαφερόμενοι δεν έχουν υποβάλει εγκαίρως αντίρρηση.

«ΤΑ ΝΕΑ», με τη βοήθεια της τοπογράφου-πολεοδόμου μηχανικού, Γραμματής Μπακλατσή, παρουσιάζουν μέσα από 10+5 ερωτήσεις-απαντήσεις όλες τις πληροφορίες που πρέπει να έχουν υπόψη τους οι ενδιαφερόμενοι ιδιοκτήτες προκειμένου να διασφαλίσουν και να σώσουν την περιουσία τους.

Μπορεί να διορθωθεί ένας ήδη κυρωμένος δασικός χάρτης;

Ναι. Κι αυτό διότι η κύρωση του δασικού χάρτη δεν σημαίνει ότι ένα αποδεδειγμένο λάθος δεν μπορεί πλέον να διορθωθεί. Ετσι, με βάση τα ισχύοντα, προβλέπεται ρητά η δυνατότητα αναμόρφωσης ακόμη και μερικώς ή ολικώς κυρωμένου δασικού χάρτη για τη διόρθωση προδήλων σφαλμάτων. Πλέον, οι ιδιοκτήτες που διαπίστωσαν το λάθος μετά την κύρωση ή δεν είχαν υποβάλει εγκαίρως αντίρρηση μπορούν να ζητήσουν τη διοικητική διόρθωσή του, εφόσον πρόκειται πράγματι για πρόδηλο και τεκμηριωμένο σφάλμα.

Ποιοι ιδιοκτήτες μπορούν να υποβάλουν αίτηση;

Αίτηση μπορούν να υποβάλουν όσοι ιδιοκτήτες  διαπιστώνουν ότι η έκτασή τους έχει αποτυπωθεί λανθασμένα στον δασικό χάρτη – ακόμη και αν ο χάρτης έχει ήδη κυρωθεί. Η δυνατότητα αφορά και όσους αντιλήφθηκαν το πρόβλημα καθυστερημένα ή δεν είχαν υποβάλει εμπρόθεσμα αντίρρηση. Βασική προϋπόθεση είναι το αίτημα να αφορά πρόδηλο και τεκμηριωμένο σφάλμα, και όχι απλώς διαφωνία του ιδιοκτήτη με τον δασικό χαρακτηρισμό.

Πού υποβάλλεται η αίτηση διόρθωσης;

Η αίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια Διεύθυνση Δασών, η οποία εξετάζει το αίτημα και τα στοιχεία που το συνοδεύουν. Για τις περιπτώσεις προδήλων σφαλμάτων που δεν συνδέονται με διοικητική πράξη, η Διεύθυνση Δασών συντάσσει θετική ή αρνητική εισήγηση και ο φάκελος ακολουθεί την προβλεπόμενη διοικητική διαδικασία προς τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος για έγκριση.

Τι δικαιολογητικά κι άλλα (τεχνικά) στοιχεία χρειάζονται;

Ο φάκελος πρέπει να είναι πλήρης και τεχνικά τεκμηριωμένος. Στα βασικά στοιχεία περιλαμβάνονται η αίτηση, ο τίτλος ιδιοκτησίας, το Ε9, στοιχεία ταυτοποίησης, οι συντεταγμένες της έκτασης σε ΕΓΣΑ ’87 και τυχόν διοικητικές πράξεις που αφορούν το ακίνητο.

Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο τεκμηρίωσης μπορεί να αποτελέσει το τοπογραφικό διάγραμμα με την αποτύπωση της υφιστάμενης βλάστησης και των δέντρων, καθώς και φωτοερμηνεία αεροφωτογραφιών, ιδίως όταν το σφάλμα αφορά τη μορφή ή τον χαρακτήρα της έκτασης. Σημείωση: Το αίτημα πρέπει να προσδιορίζει με ακρίβεια το επίμαχο τμήμα και να εξηγεί ποιο είναι το λάθος και γιατί πρέπει να διορθωθεί.

Γιατί είναι καθοριστικά το τοπογραφικό και η φωτοερμηνεία;

Το τοπογραφικό διάγραμμα προσδιορίζει με ακρίβεια την έκταση και το τμήμα για το οποίο ζητείται η διόρθωση, με συντεταγμένες και σαφές ψηφιακό πολύγωνο.

Η φωτοερμηνεία αεροφωτογραφιών είναι καθοριστικό στοιχείο τεχνικής τεκμηρίωσης, όταν το σφάλμα αφορά τη μορφή και τον χαρακτήρα της έκτασης. Μέσα από τη διαχρονική εξέταση των αεροφωτογραφιών μπορεί να αναδειχθεί η πραγματική εικόνα της έκτασης και να τεκμηριωθεί ότι αποδόθηκε λανθασμένα ως δασική.

Απαιτείται να καταβληθεί κάποιο παράβολο;

Οχι. Η αίτηση διόρθωσης προδήλου σφάλματος υποβάλλεται χωρίς παράβολο, σε αντίθεση με τη διαδικασία των αντιρρήσεων. Ωστόσο, μπορεί να υπάρξει κόστος για την τεχνική προετοιμασία του φακέλου, όπως η τοπογραφική αποτύπωση, τα γεωχωρικά αρχεία, η τεχνική έκθεση ή άλλη αναγκαία τεκμηρίωση.

Ποιος εξετάζει και ποιος εγκρίνει το αίτημα;

Το αίτημα εξετάζεται αρχικά από την αρμόδια Διεύθυνση Δασών, η οποία ελέγχει τον φάκελο και συντάσσει θετική ή αρνητική εισήγηση. Για τις περιπτώσεις προδήλων σφαλμάτων χωρίς διοικητική πράξη, ο φάκελος προωθείται ιεραρχικά στη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος, η οποία εγκρίνει ή απορρίπτει την προτεινόμενη αναμόρφωση.

Πότε διορθώνεται ο χάρτης και «ξεμπλοκάρει» το ακίνητο;

Η υποβολή της αίτησης δεν αλλάζει αυτόματα τον δασικό χάρτη. Εφόσον το αίτημα εγκριθεί, αναμορφώνεται το συγκεκριμένο τμήμα, και ακολουθεί η έκδοση νέας απόφασης κύρωσης, η οποία δημοσιεύεται σε ΦΕΚ. Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αίρεται το εμπόδιο του λανθασμένου δασικού χαρακτηρισμού, εφόσον βέβαια δεν υπάρχουν άλλα ιδιοκτησιακά, πολεοδομικά ή κτηματολογικά ζητήματα.

Τι γίνεται αν το αίτημα δεν αποτελεί πρόδηλο σφάλμα;

Δεν αρκεί η απλή διαφωνία του ιδιοκτήτη με τον δασικό χαρακτηρισμό. Η διαδικασία αφορά εμφανή και τεκμηριωμένα λάθη και δεν αποτελεί νέα δυνατότητα υποβολής αντίρρησης ή γενικής επανεξέτασης του χαρακτήρα μιας έκτασης. Επομένως, αν απαιτείται ουσιαστικά νέα φωτοερμηνευτική κρίση μιας αμφισβητούμενης περίπτωσης, το αίτημα δεν μπορεί να γίνει δεκτό απλώς ως πρόδηλο σφάλμα.

Τι πρέπει να αποδείξει ο ιδιοκτήτης για να γίνει δεκτή η διόρθωση;

Ο ιδιοκτήτης πρέπει να αποδείξει πως πρόκειται για συγκεκριμένο και τεκμηριωμένο σφάλμα του δασικού χάρτη και όχι απλώς για διαφωνία με τον χαρακτηρισμό της έκτασης. Στο αίτημα πρέπει να εξηγείται με σαφήνεια ποιο είναι το λάθος, πού εντοπίζεται και σε ποια από τις προβλεπόμενες κατηγορίες προδήλων σφαλμάτων εμπίπτει.

Ποια λάθη μπορούν να διορθωθούν;

Η νομοθεσία προβλέπει οκτώ βασικές κατηγορίες προδήλων σφαλμάτων στους δασικούς χάρτες:

Αυτές είναι:

• Λάθη στα χαρτογραφικά υπόβαθρα.
• Λανθασμένη τοποθέτηση των οριογραμμών.
• Παράλειψη ή λάθος απεικόνιση της μορφής ή του χαρακτήρα μιας έκτασης.
• Λάθη ή παραλείψεις στις εγγραφές των στοιχείων του χάρτη.
• Σφάλματα από την επεξεργασία εικόνων.
• Λανθασμένη συμπερίληψη πεδινών χορτολιβαδικών, βραχωδών ή πετρωδών εκτάσεων.
• Λανθασμένη συμπερίληψη ιδιωτικών χορτολιβαδικών, βραχωδών ή πετρωδών εκτάσεων.
• Λανθασμένη αποτύπωση τεχνητών δασικών φυτειών ως φυσικών δασών ή δασικών εκτάσεων.

Μπορεί να διορθωθεί μόνο ένα τμήμα του ακινήτου;

Ναι. Η διόρθωση μπορεί να αφορά μόνο το συγκεκριμένο τμήμα όπου εντοπίζεται το σφάλμα και όχι υποχρεωτικά ολόκληρη την ιδιοκτησία. Το επίμαχο τμήμα πρέπει να προσδιορίζεται με ακρίβεια, με συντεταγμένες και ψηφιακό πολύγωνο. Μάλιστα, αν κατά τον έλεγχο διαπιστωθεί ότι το ίδιο λάθος επηρεάζει και ευρύτερη ή όμορη έκταση, η υπηρεσιακή εισήγηση μπορεί να συμπεριλάβει και το ευρύτερο πολύγωνο.

Τι γίνεται όταν υπάρχει παλιά διοικητική πράξη;

Αν υπάρχει παραχωρητήριο, πράξη χαρακτηρισμού, απόφαση άρσης αναδάσωσης ή άλλη διοικητική πράξη που δεν αποτυπώθηκε σωστά στον δασικό χάρτη, μπορεί να ζητηθεί η αναμόρφωσή του ώστε να ενσωματωθεί η πράξη. Πρόκειται για διαφορετική περίπτωση από τα πρόδηλα σφάλματα, όπου η διόρθωση βασίζεται στο ίδιο το εμφανές λάθος της χαρτογράφησης και όχι σε προϋπάρχουσα διοικητική πράξη.

Μπορεί η διόρθωση να βοηθήσει σε μεταβίβαση ή οικοδομική άδεια;

Ναι. Εφόσον εγκριθεί η διόρθωση  αίρεται το συγκεκριμένο εμπόδιο που προκαλούσε ο λανθασμένος δασικός χαρακτηρισμός. Ο ιδιοκτήτης μπορεί στη συνέχεια να προχωρήσει σε μεταβίβαση ή να εξετάσει την έκδοση οικοδομικής άδειας, εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες ιδιοκτησιακές, κτηματολογικές, πολεοδομικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις.

Τι πρέπει να προσέξει ο ιδιοκτήτης πριν υποβάλει την αίτηση;

Πριν από την υποβολή, πρέπει να ελεγχθεί αν το πρόβλημα αποτελεί πράγματι πρόδηλο σφάλμα και να προσδιοριστεί με ακρίβεια το τμήμα που ζητείται να διορθωθεί. Ενας σωστά οργανωμένος και τεκμηριωμένος φάκελος βοηθά τη Δασική Υπηρεσία να εντοπίσει και να αξιολογήσει το συγκεκριμένο λάθος.