Δημοσκοπικά θαύματα υπό έλεγχο από μια καταγγελία στο ΕΣΡ

Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο διεξαγωγής δημοσκόπησης θέτει καταγγελία που κατατέθηκε, χθες, στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, συνοδευόμενη από σειρά ψηφιακών τεκμηρίων. Η καταγγελία, που υπογράφεται από δικηγόρο, κάνει λόγο για «εξαπάτηση και παραπλάνηση ψηφοφόρων» από δημοσκόπηση για τον μήνα Σεπτέμβριο της εταιρείας Interview.

Το βασικό ζήτημα που τίθεται αφορά τη χρονική απόσταση ανάμεσα στην ημερομηνία που εμφανίζεται στην «ταυτότητα της έρευνας» και στον χρόνο κατά τον οποίο η δημοσκόπηση είχε ήδη διακινηθεί.

Στην ταυτότητα αναφέρεται ότι η έρευνα διεξήχθη από τις 23 έως τις 28 Σεπτεμβρίου 2026, με πανελλαδικό δείγμα 4.928 ατόμων (ένα πολύ μεγάλο δείγμα σε διάστημα 4-5 ημερών). Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκομίζονται, η έρευνα διακινήθηκε σε εφαρμογές κινητών τηλεφώνων ένα 24ωρο νωρίτερα από την ημερομηνία ολοκλήρωσής της. Μάλιστα, στα ψηφιακά τεκμήρια περιλαμβάνονται αποτελέσματα με ημερομηνία διακίνησης τις πρώτες ώρες της 28ης Σεπτεμβρίου.

Αναθέσεις

Ενα δεύτερο στοιχείο που επικαλείται η καταγγελία αφορά τη δημοσίευση της μέτρησης. Σύμφωνα με τα προσκομιζόμενα στοιχεία, η δημοσκόπηση εμφανίστηκε σε συγκεκριμένο ιστότοπο με αρχική ημερομηνία δημοσίευσης την 28η Σεπτεμβρίου και ώρα 21.30.

Για να διορθωθεί στη συνέχεια σε 29 Σεπτεμβρίου, ώρα 08.30. Οι καταγγέλλοντες υποστηρίζουν ότι το γεγονός ενισχύει την υπόθεσή τους πως είχε αρχίσει ήδη να διακινείται. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην καταγγελία και στις σχέσεις της εταιρείας με συγκεκριμένα μέσα ενημέρωσης και πρόσωπα, τα οποία συνδέονται με κυβερνητικά στελέχη κι έχουν λάβει αναθέσεις έργων από υπουργεία. Οι συγκεκριμένες αναφορές δεν αποτελούν, βέβαια, από μόνες τους διαπίστωση οποιασδήποτε παράβασης.

Ερχονται, ωστόσο, να υπογραμμίσουν την ανάγκη για αυστηρό έλεγχο. Διόλου τυχαία η καταγγελία έχει κοινοποιηθεί, μεταξύ άλλων, στην Προεδρία της Κυβέρνησης, τη Βουλή, τα κόμματα και άλλους φορείς, καθώς και στον Σύλλογο Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Ερευνας Αγοράς (ΣΕΔΕΑ). Επισημαίνω ότι η Interview έχει επιλέξει να μην είναι μέλος του συλλόγου.

Αναπάντητες απορίες

Ολοι συμφωνούν ότι η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στις ΑΠΕ, φτάνοντας για πρώτη φορά να εμφανίζεται οριακά εξαγωγική χώρα στην ενέργεια. Κι όμως, οι καταναλωτές μπαίνουν σε έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, γιατί ένα κρίσιμο κομμάτι, η αποθήκευση, παραμένει λυμένο μόνο στα χαρτιά. Το πρόβλημα είναι γνωστό.

Η παραγωγή από ΑΠΕ έχει μεγάλες διακυμάνσεις και, χωρίς επαρκείς μπαταρίες, η περίσσεια δεν αξιοποιείται. Αντί να αποθηκεύεται και να επιστρέφει στο σύστημα τις ώρες υψηλής ζήτησης, ένα μέρος της καταλήγει στη Βουλγαρία, όπου έχουν γίνει επενδύσεις σε αποθήκευση, και μπορεί να γυρίσει αργότερα στην ελληνική αγορά σε υψηλότερη τιμή. Να παράγουμε φθηνή «πράσινη» ενέργεια, να μην μπορούμε να την κρατήσουμε, να τη στέλνουμε έξω και να την ξαναγοράζουμε ακριβότερα, είναι, για να το θέσω κομψά, μια φοβερή παραδοξότητα.

Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, τεχνοκράτης και γνώστης του αντικειμένου, ο οποίος εξήγησε (μέσω Facebook) ότι οι μπαταρίες είναι πολύτιμες σε περιόδους υπερπαραγωγής και λιγότερο σε παρατεταμένη χαμηλή παραγωγή. Αυτό το καταλαβαίνει κι ο πιο ανειδίκευτος, αλλά δεν απαντά στην ουσία.

Το ζήτημα έχει πλέον και οικονομική διάσταση. Οι περικοπές στην παραγωγή ΑΠΕ, που συνδέονται με την ανεπάρκεια αποθήκευσης, πιέζουν τα οικονομικά των έργων και τα δάνεια που τα χρηματοδοτούν. Τίθεται έτσι το ερώτημα αν το τραπεζικό σύστημα κινδυνεύει με μια νέα γενιά μη εξυπηρετούμενων δανείων, μετά τις τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις των προηγούμενων ετών.

Αντιφάσεις

Η αγορά λέει ότι είναι έτοιμη να επενδύσει με ίδια κεφάλαια στην αποθήκευση, χωρίς κρατική επιδότηση. Κι όμως, όπως υποστηρίζουν παράγοντες του κλάδου, οι προτάσεις δεν βρίσκουν την ανταπόκριση που θα περίμενε κανείς από το υπουργείο. Το οποίο, την ίδια ώρα, θέτει στόχο αύξησης της αποθήκευσης έως το 2028. Πώς θα τον πετύχει, όταν δεν αφήνει να προχωρήσουν οι σχετικές επενδύσεις; Η απόσταση ανάμεσα στις εξαγγελίες και την πραγματικότητα παραμένει εντυπωσιακά μεγάλη.

Συνέχεια μέσω Βουκουρεστίου

Συνέχεια στην υπόθεση των δηλώσεων της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ έδωσαν οι «Financial Times», συνδέοντας ευθέως την επίμαχη συζήτηση που φέρεται να έγινε σε δείπνο στην Αθήνα με τις πολιτικές εξελίξεις στη Ρουμανία. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρέσβης των ΗΠΑ αναφέρθηκε στις τότε εξελίξεις στο Βουκουρέστι, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να επηρεάζει ακόμη και την πτώση κυβερνήσεων.

Όπως επισημαίνεται, λίγες ημέρες αργότερα η Γκίλφοϊλ συναντήθηκε στη Ρουμανία με στελέχη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, το οποίο αργότερα αποχώρησε από τον κυβερνητικό συνασπισμό, συμβάλλοντας στην πτώση της κυβέρνησης Μπολοζάν. Οι ίδιοι οι ρουμάνοι σοσιαλδημοκράτες απορρίπτουν οποιαδήποτε συνεννόηση, αλλά η υπόθεση έχει πλέον προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις. Σε ό,τι μας αφορά, θυμίζω ότι ο Παύλος Μαρινάκης δεν επιβεβαίωσε ούτε και διέψευσε το συμβάν, είπε μόνο ότι δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα «απειλής».