ΔΕΘ: Ποιοι κερδίζουν, πόσα και πότε

Σταδιακά και με ορίζοντα το 2030 ξεδιπλώνεται το πακέτο της ΔΕΘ, με τον δημοσιονομικό λογαριασμό να ανεβαίνει από τα 605 εκατ. ευρώ το 2026 στα 2,2 δισ. ευρώ το 2027 και να φτάνει τα 3,6 δισ. ευρώ σε ετήσια βάση έως το τέλος της δεκαετίας. Στο πακέτο χώρεσαν φοροελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις για ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες, συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, μισθωτούς στον ιδιωτικό τομέα, δημοσίους υπαλλήλους, ιδιοκτήτες ακινήτων.

Τον οδικό χάρτη των μέτρων παρουσίασαν, χθες, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης και οι υφυπουργοί Θάνος Πετραλιάς και Δημήτρης Μαρκόπουλος. Εξειδικεύοντας τις εξαγγελίες της ΔΕΘ, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έβαλε κάτω από την ίδια «ομπρέλα» τρεις βασικούς άξονες οικονομικής πολιτικής: τη μείωση του δημόσιου χρέους, την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους και τη στήριξη του εισοδήματος, της οικογένειας, της εργασίας και της παραγωγικής οικονομίας.

Ο πήχης για το 2030 τοποθετείται ψηλά. Στόχος είναι το ΑΕΠ να ξεπεράσει τα 310 δισ. ευρώ, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης να φτάσει τα 1.800 ευρώ και οι επενδύσεις να υπερβούν το 20% του ΑΕΠ. Παράλληλα, συνεχίζεται η στρατηγική ταχείας αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους. Από περίπου 137% του ΑΕΠ το 2026, ο στόχος είναι να υποχωρήσει κάτω από το 120% το 2029 και κάτω από το 110% το 2031, δημιουργώντας μεγαλύτερα περιθώρια για την οικονομία τα επόμενα χρόνια.

^{Ελεύθεροι επαγγελματίες}

Στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβάλουν το 2027, οι συνεπείς ελεύθεροι επαγγελματίες, θα δουν το τεκμαρτό εισόδημα να «κουρεύεται», καθώς καταργούνται οι προσαυξήσεις που συνδέονται με τον τζίρο και τη μισθοδοσία προσωπικού. Συγκεκριμένα, όσοι πληρούν τα κριτήρια φορολογικής συνέπειας απαλλάσσονται από την προσαύξηση ίση με το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και από την προσαύξηση 5% επί της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο κύκλο εργασιών του ΚΑΔ. Για να εξασφαλίσουν την απαλλαγή θα πρέπει να έχουν διαβιβάσει τα στοιχεία τους στο myDATA, να έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS, να μην έχουν δεχθεί πρόστιμα από φορολογικές ή εργασιακές Αρχές την τελευταία πενταετία και να έχουν υποβάλει εμπρόθεσμα τις δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος.

Η παρέμβαση αφορά περίπου 156.000 ατομικές επιχειρήσεις, από τις οποίες 24.000 επιβαρύνονται σήμερα με προσαύξηση άνω των 2.000 ευρώ και 3.000 με άνω των 10.000 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ το πρώτο έτος, ενώ το μέσο φορολογικό όφελος για τους επαγγελματίες φτάνει τα 1.100 ευρώ. Παράλληλα:

• Μειώνεται κατά 50% το τεκμήριο σε  μικρούς οικισμούς έως 2.000 (από 1.500), εξαιρουμένων όσων βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) και ειδικά για την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.200 (από 1.700) κατοίκους.
• Από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου μειώνεται από 55% σε 50%.
• Οι τρίτεκνοι ελεύθεροι επαγγελματίες θα επωφεληθούν από τον μηδενισμό του φόρου έως τα 20.000 ευρώ.

^{Εκμεταλλευτές ταξί}  

Για εκμεταλλευτές ταξί το τεκμήριο μειώνεται αναλόγως του ποσοστού ιδιοκτησίας επί του οχήματος (έτσι εάν κάποιος έχει 50% ποσοστό συνιδιοκτησίας, τότε το τεκμήριο μειώνεται 50%). Επιπλέον εξαιρούνται των τεκμηρίων ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί (συνήθως λόγω θανάτου γονέα).

Παραδείγματα:

• Καφέ με 5 εργαζόμενους: Το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται από 27.244 σε 16.744 ευρώ και ο φόρος από 4.783 σε 2.249 ευρώ. Οφελος 2.534 ευρώ.
• Κατάστημα υποδημάτων με 2 εργαζόμενους: Το τεκμαρτό εισόδημα πέφτει από 18.552 σε 12.880 ευρώ και ο φόρος από 2.610 σε 1.476 ευρώ. Οφελος 1.134 ευρώ.
• Λογιστής χωρίς εργαζόμενους: Το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται από 19.820 σε 16.744 ευρώ και ο φόρος από 2.864 σε 2.249 ευρώ. Οφελος 615 ευρώ.

^{Επιχειρήσεις}

Σε τροχιά κατάργησης μπαίνει από το 2027 το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, αρχικά στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, ενώ στην Αττική θα μειωθεί κατά 50% το 2028 και θα μηδενιστεί το 2029. Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2028 αρχίζει η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, ώστε από 80% σήμερα να περιοριστεί τελικά στο 50% το 2033.

Από την 1η Ιανουαρίου 2027 το κόστος κτήσης ή κατασκευής, συμπεριλαμβανομένου και του κόστους βελτίωσης, ανανέωσης και ανακατασκευής μηχανημάτων και εξοπλισμού (εκτός Η/Υ και λογισμικού που αποσβένεται σε 5 έτη), θα αποσβένεται σε 6 έτη (αντί για 10 έτη). Δημιουργούνται δύο νέα προγράμματα στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με χρήση ποσού 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που αναμένεται να μοχλεύσουν πόρους 5 δισ. ευρώ.

^{Μισθωτοί ιδιωτικού τομέα}

Ο κατώτατος μισθός αναμένεται να αυξηθεί σε 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με τις τριετίες) έως το 2028 από 920 ευρώ σήμερα, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028. Η συνολική αύξηση από το 2021 που ο κατώτατος ανέρχονταν στα 650 ευρώ φτάνει το 54%.  Παράλληλα, από την 1η Απριλίου μειώνονται κατά 0,5% οι ασφαλιστικές εισφορές εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, με δημοσιονομικό κόστος 163 εκατ. ευρώ για το 2027 και 218 εκατ. ευρώ για το 2028. Με τη νέα μείωση οι συνολικές ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα από το 2019 θα έχουν μειωθεί κατά 5,9 μονάδες.

Παραδείγματα

Με αύξηση του κατώτατου κατά 40 ευρώ τον Απρίλιο 2027 και άλλα 40 ευρώ τον Ιανουάριο 2028 και μείωση εισφορών κατά 0,5% το όφελος για τους εργαζόμενους διαμορφώνεται ως εξής:

• 23 ετών, χωρίς τριετίες: καθαρός μισθός από 797 σε 836 ευρώ το 2027 και 871 ευρώ το 2028. Ετήσιο όφελος: 414 ευρώ το 2027 και 1.040 ευρώ το 2028.
• 34 ετών, τρεις τριετίες: από 959 σε 999 ευρώ και 1.035 ευρώ αντίστοιχα. Οφελος: 420 ευρώ το 2027 και 1.055 ευρώ το 2028.
• 45 ετών, τρία παιδιά, μεικτά 2.000 ευρώ: καθαρά από 1.621 σε 1.743 ευρώ. Οφελος: 1.673 ευρώ το 2027.
• 40 ετών, ένα παιδί, μεικτά 3.000 ευρώ: καθαρά από 2.109 σε 2.119 ευρώ από τον Απρίλιο 2027.

^{Τρίτεκνοι}

Από το φορολογικό έτος 2027 μηδενίζεται ο συντελεστής φόρου για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ. Το αφορολόγητο αυξάνεται από 14.364 σε 25.364 ευρώ, με το μέγιστο όφελος να φτάνει τα 1.800 ευρώ. Το μέτρο αφορά 86.927 τρίτεκνους, εκ των οποίων 33.894 ελεύθεροι επαγγελματίες. Οι μισθωτοί θα δουν την ελάφρυνση από 1/1/2027 και οι επαγγελματίες στις δηλώσεις του 2028.

Παραδείγματα

• Μισθωτός με εισόδημα 20.000 ευρώ μηδενίζει φόρο 620 ευρώ, ενώ στα 30.000 ευρώ ο φόρος μειώνεται από 2.820 σε 1.020 ευρώ (όφελος 1.800 ευρώ).
• Ελεύθερος επαγγελματίας με εισόδημα 15.000 ευρώ μηδενίζει φόρο 1.350 ευρώ.

^{Αγρότες}

Φορολογική ανάσα για 47.091 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες φέρνει ο μηδενισμός του φόρου για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ. Η νέα ρύθμιση εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027) και αφορά αγρότες που αποκτούν πάνω από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα.

Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ, ενώ το μέγιστο όφελος φτάνει τα 2.900 ευρώ. Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε 87 εκατ. ευρώ το πρώτο έτος και 56 εκατ. ευρώ από το 2028.

Παραδείγματα

• Αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 15.000 ευρώ απαλλάσσεται από φόρο 1.183 ευρώ.
• Αγρότης με δύο παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ γλιτώνει φόρο 1.540 ευρώ.
• Για αγρότη με εισόδημα 30.000 ευρώ ο φόρος μειώνεται  από 5.083 σε 2.183 ευρώ, με το όφελος να φτάνει τα 2.900 ευρώ.

 ^{Κουμπαράς για νέα γενιά}

Τον Ιανουάριο του 2027 σχεδιάζεται να ενεργοποιηθεί ο νέος επενδυτικός «κουμπαράς» για παιδιά, με στόχο την ενίσχυση της αποταμίευσης και τη δημιουργία ενός πρώτου κεφαλαίου για τη νέα γενιά. Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν λογαριασμό κατά τα δύο πρώτα χρόνια ζωής του παιδιού, χωρίς εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια. Το κράτος θα καταβάλλει ποσό ίσο με την ετήσια εισφορά του γονέα, έως 1.200 ευρώ αρχικά, με το όριο να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Τα κεφάλαια θα επενδύονται σε εγκεκριμένα προϊόντα, με διαφορετικά επίπεδα κινδύνου, ενώ τόκοι, μερίσματα και υπεραξίες θα είναι αφορολόγητα. Ανάληψη θα επιτρέπεται κατά κανόνα μετά τα 18. Οπως σημείωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, τα χρήματα αυτά δεν θα μένουν απλώς στην άκρη. Θα επενδύονται. Θα δουλεύουν. Θα μεγαλώνουν μαζί με το παιδί. «Δεν χρειάζεται να βάζουν σε αυτόν τον λογαριασμό χρήματα μόνο οι γονείς… Μπορούν να βάλουν χρήματα και ο παππούς και η γιαγιά, ο νονός, ένας συγγενής, ένας οικογενειακός φίλος».

^{Ιδιοκτήτες ακινήτων}

Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα, και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Εξαιρείται η Αττική, πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Η απαλλαγή ισχύει για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ και αφορά επιπλέον 131 οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες. Συνολικά, το μέτρο καλύπτει 12.855 οικισμούς, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος 86 εκατ. ευρώ.

^{Αγοραστές κατοικιών  από τρίτες χώρες}

Ο φόρος μεταβίβασης για αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών αυξάνεται από 3% σε 15% (15,45% με την εισφορά υπέρ δήμων) από την 1^η Ιουλίου 2027. Η ρύθμιση δεν αφορά επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα και εξαιρεί όσους ανήκουν στις κατηγορίες που δικαιούνται απαλλαγή πρώτης κατοικίας.