Δανιήλ Σίμκιν: «Θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα σύγχρονο έργο που να συνομιλεί με τον μύθο χωρίς να τον αντιγράφει»

Γεννήθηκαν πριν από τους θεούς του Ολύμπου. Αυτόχθονες από τη γη της Ίδης κλήθηκαν να προστατέψουν τον νεογέννητο Δία από τον πατέρα του Κρόνο, ώστε να μην τον καταβροχθίσει. Και με τον χορό και τον θόρυβο από τις χάλκινες ασπίδες τους κάλυψαν το κλάμα του βρέφους ώστε να μην το εντοπιστεί στο Ίδαιο Άντρο όπου το είχε κρύψει η Ρέα.

Είναι οι μυθικοί Κορύβαντες. Οι δαίμονες που «κατέβηκαν» από τις κορυφές του Ψηλορείτη την Παρασκευή και το Σάββατο  της περασμένης εβδομάδας για να γιορτάσουν την πρώτη δεκαετία ζωής του αρχαιολογικού μουσείου της Ελεύθερνας, ως πρωταγωνιστές της παράστασης «Coyrbantes» που φέρει την υπογραφή του χορογράφου Αντρέι Καϊντανόβσκι και δημιουργήθηκε μετά από ανάθεση του μουσείου και του διευθυντή του, καθηγητή, Νίκου Σταμπολίδη στο Studio Simkin.

Μια ανάσα μετά την παγκόσμια πρεμιέρα της παράστασης, που πραγματοποιήθηκε στον περιβάλλοντα χώρο του μουσείου, η ψυχή του εγχειρήματος, ο διεθνώς καταξιωμένος χορευτής Δανιήλ Σίμκιν, ο οποίος ερμήνευσε σε ειδικής κατασκευής σκηνή το νέο έργο μαζί με τους  Μαρία Κοτσέτκοβα,  Ρεμπέκα Χόρνερ και Τες Φέλκερ, μίλησε στα «ΝΕΑ».

Πώς γεννήθηκε η ιδέα για αυτή την παραγωγή;

Ήταν μια ανάθεση που ξεκίνησε από μια πολύ ιδιαίτερη γνωριμία. Γνωρίσαμε τον καθηγητή Νίκο Σταμπολίδη πριν από τρία χρόνια, μετά την παράσταση του «Δον Κιχώτη» στην Εθνική Λυρική Σκηνή (σ.σ. ο Δανιήλ Σίμκιν ερμήνευε τον Μπαζίλιο). Καθίσαμε στο ίδιο τραπέζι και αρχίσαμε να συζητάμε. Εκείνος μου είπε ότι ο χορός μου του θύμισε τον μύθο για την απαρχή του χορού στην αρχαία Ελλάδα, τον μύθο των Κορυβάντων.

Μου μίλησε για τους ανθρώπους που παρατηρούσαν τα γυμνά κλαδιά των δέντρων να λικνίζονται στον άνεμο τον χειμώνα και άρχισαν να μιμούνται αυτή την κίνηση, από την οποία γεννήθηκε ο χορός.  Ήταν μια αφήγηση που με συγκίνησε βαθιά και αποτέλεσε την αφετηρία όλων όσων ακολούθησαν. Από εκείνη τη συνάντηση γεννήθηκε μια φιλία και, λίγο αργότερα, η πρόταση να δημιουργήσουμε ένα έργο για την Ελεύθερνα.

 Τι σας προσέλκυσε περισσότερο σε αυτή την πρόταση;

Αυτό που με ενδιέφερε περισσότερο ήταν η δυνατότητα να δημιουργήσω ένα έργο ειδικά για έναν συγκεκριμένο τόπο. Έχω μεγάλο πάθος για τις site–specific παραγωγές, διότι επιτρέπουν στον χώρο, στην ιστορία και στη μνήμη του να γίνουν μέρος της ίδιας της δημιουργίας.

Συνήθως ο χορός παρουσιάζεται πάνω σε μια σκηνή, μέσα σε ένα ουδέτερο περιβάλλον. Εδώ συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο. Ο αρχαιολογικός χώρος, το μουσείο, το τοπίο, το φυσικό φως, ακόμη και το φεγγάρι, ήταν στοιχεία που συνδιαμόρφωναν την παράσταση. Όλα αυτά δεν μπορούν να ελεγχθούν, όμως είναι ακριβώς ό,τι κάνει μια ζωντανή παράσταση μοναδική.

Επισκεφθήκατε την Ελεύθερνα πριν ξεκινήσει η δημιουργική διαδικασία;

Βεβαίως. Ήρθαμε τον Φεβρουάριο και ξεναγηθήκαμε τόσο στον αρχαιολογικό χώρο όσο και στο μουσείο. Ήταν απαραίτητο να γνωρίσουμε τον τόπο πριν αρχίσουμε να δουλεύουμε.

Ταυτόχρονα γνωρίζαμε πολύ καλά ότι δεν είμαστε Έλληνες. Γι’ αυτό έπρεπε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί. Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στον φόρο τιμής και στην οικειοποίηση ενός πολιτισμού. Δεν θέλαμε να μιμηθούμε την ελληνική παράδοση ούτε να αναπαραστήσουμε αρχαίους χορούς. Θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα ειλικρινές σύγχρονο έργο, που να συνομιλεί με τον μύθο χωρίς να τον αντιγράφει.

Με ποιον τρόπο μεταφράστηκε ο μύθος των Κορυβάντων στη χορογραφία;

Δεν μας ενδιέφερε μια κυριολεκτική αναπαράσταση. Δεν θα βλέπατε τέσσερις άνδρες να χτυπούν ασπίδες πάνω στη σκηνή. Αυτό θα ήταν μια αναπαράσταση του μύθου, όχι μια νέα δημιουργία.

Εκείνο που αναζητήσαμε ήταν το βαθύτερο στοιχείο του. Για μένα αυτό είναι ο ρυθμός. Ο ρυθμός είναι κάτι που ενώνει τους ανθρώπους ανεξάρτητα από την εποχή ή την καταγωγή τους. Οι Κορύβαντες βρίσκονταν σε κατάσταση έκστασης μέσα από τον ρυθμό και τον χορό. Αυτό το στοιχείο προσπαθήσαμε να μεταφέρουμε στη σημερινή εποχή.

Όταν φτάνεις σε αυτό το επίπεδο, δεν μιλάς πια για εθνική ταυτότητα ούτε για φολκλόρ. Μιλάς για κάτι βαθύτερο, για αυτό που μπορεί ακόμη και σήμερα να μας συνδέσει ως ανθρώπους.

Πώς βιώσατε την παράσταση στην Ελεύθερνα;

Ήταν μια μοναδική εμπειρία γιατί όλα λειτουργούσαν ως ένα ενιαίο σύνολο. Δεν υπήρχε η συνηθισμένη απόσταση ανάμεσα στους καλλιτέχνες και στο κοινό. Δεν υπήρχαν παρασκήνια. Οι θεατές μπορούσαν να μας βλέπουν καθώς προετοιμαζόμασταν, ενώ κι εμείς βρισκόμασταν ήδη μέσα στον χώρο όταν εκείνοι έπαιρναν τις θέσεις τους.

Αυτό δημιουργούσε μια αίσθηση κοινής εμπειρίας. Δεν υπήρχε ο διαχωρισμός που υπάρχει συνήθως στο θέατρο. Ήμασταν όλοι μέρος του ίδιου γεγονότος.

 Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ένας θεατής που ίσως δεν γνωρίζει τον μύθο των Κορυβάντων;

Δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζει τον μύθο. Αυτό που εύχομαι είναι να φύγει διαφορετικός από ό,τι ήταν όταν ήρθε. Δεν έχει σημασία με ποιον τρόπο θα συμβεί αυτό. Ίσως αλλάξει ο τρόπος που βλέπει τον χορό. Ίσως τον αγγίξει μια εικόνα ή μια κίνηση. Αν όμως φύγει έχοντας δεχθεί κάτι από αυτό που προσφέραμε, τότε αισθάνομαι ότι η παράσταση πέτυχε τον σκοπό της. Για μένα κάθε παράσταση είναι μια πράξη προσφοράς. Αν αυτή η προσφορά βρει ανταπόκριση, τότε έχω πετύχει αυτό που ήθελα.