Γροιλανδία: Αμερικανική εταιρεία ετοιμάζει γεωτρήσεις χωρίς άδεια – Η «σκιά» του Τραμπ και τα 13 δισ. βαρέλια πετρελαίου

Μακριά από τη δημόσια προσοχή και χωρίς την απαραίτητη άδεια των τοπικών Αρχών, συνεχίζονται οι προετοιμασίες για μια αμφιλεγόμενη επιχείρηση αναζήτησης υδρογονανθράκων στην ανατολική Γροιλανδία. Η αμερικανική Greenland Energy, στην οποία συμμετέχουν πρόσωπα με σχέσεις με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει να αρχίσει γεωτρήσεις κατά τη χειμερινή περίοδο 2026-2027, σε συνεργασία με τη βρετανική εταιρεία 80 Mile.

Η σχεδιαζόμενη επιχείρηση αφορά την περιοχή Jameson Land, μια απομονωμένη έκταση αρκτικής τούνδρας με εξαιρετικά ευαίσθητο οικοσύστημα. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε δύο γεωτρήσεις βάθους 3.500 μέτρων, αλλά η εταιρεία ανακοίνωσε ότι στην πρώτη φάση θα περιοριστεί σε ένα από τα δύο επιλεγμένα σημεία.

Η Greenland Energy υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται να αρχίσει γεώτρηση χωρίς άδεια. Παραδέχεται, ωστόσο, ότι οι τεχνικές και εφοδιαστικές προετοιμασίες εξελίσσονται καθημερινά, παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση της Γροιλανδίας δεν έχει δώσει ακόμη το πράσινο φως. Κατά την εταιρεία, οι επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας στην Αρκτική απαιτούν μήνες προεργασίας και οποιαδήποτε καθυστέρηση θα μπορούσε να οδηγήσει στην απώλεια της εξαιρετικά περιορισμένης περιόδου κατά την οποία επιτρέπουν οι συνθήκες την εκτέλεση εργασιών.

Οι παλιές άδειες

Η υπόθεση περιπλέκεται από το ιδιαίτερο καθεστώς των αδειών. Η κυβέρνηση του Νουούκ σταμάτησε το 2021 να εκδίδει νέες άδειες έρευνας για πετρέλαιο και φυσικό αέριο, έπειτα από σχεδόν πενήντα χρόνια προσπαθειών που δεν απέφεραν εμπορικά αξιοποιήσιμα αποτελέσματα. Η επιλογή παρουσιάστηκε και ως μέρος της νέας περιβαλλοντικής πολιτικής της Γροιλανδίας.

Η βρετανική 80 Mile διατηρεί, ωστόσο, τρεις παλαιότερες άδειες για την περιοχή Jameson Land. Τις απέκτησε το 2015, όταν απορρόφησε την White Flame Energy, την αρχική κάτοχο των δικαιωμάτων. Οι άδειες παραμένουν σε ισχύ, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει χωρίς συμπληρωματικές εγκρίσεις για τις συγκεκριμένες εργασίες και τις περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις.

Μελέτη της συμβουλευτικής εταιρείας Sproule ERCE εκτιμά ότι η λεκάνη της ανατολικής Γροιλανδίας ενδέχεται να περιέχει έως και 13 δισ. βαρέλια ανακτήσιμου πετρελαίου. Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση δυνητικών πόρων και όχι για βεβαιωμένα, εμπορικά εκμεταλλεύσιμα αποθέματα. Οι ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, η απουσία εκτεταμένων υποδομών και το υψηλό κόστος εξόρυξης μπορούν να περιορίσουν δραστικά την οικονομική αξία ακόμη και μιας σημαντικής ανακάλυψης.

Τριακόσια κοντέινερ

Η Greenland Energy έχει συμφωνήσει να χρηματοδοτήσει το σύνολο του κόστους της πρώτης φάσης. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών προβλέπεται να αποκτήσει ποσοστό 70% στο σχετικό έργο της 80 Mile. Παρά την εκκρεμότητα των εγκρίσεων, μεγάλο μέρος της υποδομής φέρεται να έχει ήδη μεταφερθεί στη Γροιλανδία.

Περίπου 300 μεγάλα εμπορευματοκιβώτια με μηχανήματα, οχήματα, εργαλεία και εξειδικευμένο εξοπλισμό έχουν αποσταλεί στην περιοχή. Βαρύ φορτίο έχει επίσης μεταφερθεί στο Νερλερίτ Ινάατ, το αεροδρόμιο που βρίσκεται κοντά στην απομονωμένη πόλη Ιτοκόρτορμιτ και στην περιοχή των σχεδιαζόμενων γεωτρήσεων.

Οι εταιρείες χαρακτηρίζουν «εποικοδομητικές» τις συζητήσεις με τις Αρχές. Η κλίμακα των προετοιμασιών, όμως, δημιουργεί φόβους ότι επιχειρείται η διαμόρφωση τετελεσμένων: όσο περισσότερα κεφάλαια και μέσα μεταφέρονται στην περιοχή, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η οικονομική και πολιτική πίεση για να εγκριθεί τελικά η επιχείρηση.

Η αμερικανική σκιά

Η γεώτρηση δεν αποτελεί μόνο ενεργειακό ή περιβαλλοντικό ζήτημα. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η Γροιλανδία θα έπρεπε να τεθεί υπό αμερικανικό έλεγχο, επικαλούμενος την εθνική ασφάλεια, τις θαλάσσιες οδούς και τον ορυκτό πλούτο της. Οι δηλώσεις του έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Δανία και στη Γροιλανδία, της οποίας οι πολιτικές δυνάμεις απορρίπτουν την ιδέα ότι το νησί μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο αγοραπωλησίας.

Στη Greenland Energy συμμετέχουν πρόσωπα που συνδέονται με το αμερικανικό συντηρητικό και επιχειρηματικό περιβάλλον. Μεταξύ αυτών αναφέρεται ο Ρεπουμπλικανός δωρητής Κένεθ Γκρίφιν, καθώς και η Κάρολ Κρεγκ, ιδρύτρια της Sidus Space, εταιρείας που συμμετέχει στον αμερικανικό αμυντικό τομέα και στο πρόγραμμα αντιπυραυλικής προστασίας «Χρυσός Θόλος».

Η πιθανή γεώτρηση μετατρέπεται έτσι σε δοκιμασία κυριαρχίας για το Νουούκ. Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν υπάρχει πετρέλαιο κάτω από την παγωμένη γη, αλλά ποιος αποφασίζει για την αξιοποίησή του. Και στην Αρκτική, όπου η κλιματική αλλαγή ανοίγει νέες θαλάσσιες διαδρομές και φέρνει πιο κοντά παλαιούς πόρους, κάθε γεώτρηση αφήνει αποτύπωμα πολύ μεγαλύτερο από την τρύπα που ανοίγει στο έδαφος.