Αρχαιολογικός θησαυρός στο Κουλτεπέ: Ανακαλύφθηκε ψηφιδωτό και 4 διαδοχικά ελληνιστικά πολιτισμικά στρώματα

Αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια δομή με ψηφιδωτό δάπεδο ηλικίας άνω των 2.000 ετών στο Κουλτεπέ-Κανές, στην επαρχία Καισάρειας της κεντρικής Τουρκίας, σηματοδοτώντας την πρώτη τέτοια ανακάλυψη από την έναρξη των ανασκαφών στον αρχαίο οικισμό το 1948.

Η ανακάλυψη έφερε στο φως τέσσερα διαδοχικά πολιτιστικά στρώματα της Ελληνιστικής περιόδου (323–30 π.Χ.), προσφέροντας νέα στοιχεία για την εξέλιξη του οικισμού κατά μια εποχή που μέχρι σήμερα είχε λάβει περιορισμένη αρχαιολογική προσοχή σε σύγκριση με τη χάλκινη εποχή.

Τα ευρήματα προέκυψαν κατά τη δεύτερη περίοδο ενός κοινού ανασκαφικού προγράμματος που υλοποιείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, το Πανεπιστήμιο της Άγκυρας και το Εθνικό Ινστιτούτο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Νότιας Κορέας, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Fikri Kulakoglu.

Το αρχαίο ψηφιδωτό αποκαλύπτει άγνωστα κεφάλαια της ιστορίας του Κουλτεπέ

Το ψηφιδωτό εντοπίστηκε ανατολικά του Παλατιού Warsama, σημείο όπου Τούρκοι και Νοτιοκορεάτες ερευνητές συνεργάζονται από το 2025 βάσει συμφωνίας για την πολιτιστική κληρονομιά.

Το διατηρημένο τμήμα έχει διαστάσεις περίπου 1,6 μέτρα ανά πλευρά. Επιπλέον θραύσματα γύρω από τη δομή δείχνουν ότι το αρχικό ψηφιδωτό κάλυπτε μεγαλύτερη επιφάνεια.

Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν και τις τεχνικές κατασκευής του δαπέδου. Αρχικά τοποθετήθηκε θεμέλιο από θρυμματισμένη πέτρα και λεπτό χώμα, ακολούθησε στρώση από μικρές ποταμίσιες πέτρες, ενώ στη δόμηση ενσωματώθηκαν κεραμικά θραύσματα, ασβέστης και άλλα υλικά.

Παράλληλα με το ψηφιδωτό, οι ερευνητές αποκάλυψαν τέσσερα διαδοχικά ελληνιστικά στρώματα, παρέχοντας μια ακολουθία τεκμηρίων για τη μελέτη των αλλαγών στην αρχιτεκτονική και τη χρήση του χώρου στον οικισμό.

Συγκρίνοντας ευρήματα και αρχιτεκτονικά κατάλοιπα από κάθε στρώμα, η ανασκαφική ομάδα στοχεύει να δημιουργήσει πιο λεπτομερή χρονολόγηση του Κουλτεπέ κατά την Ελληνιστική περίοδο.

Συνεργασία Τουρκίας – Νότιας Κορέας φέρνει νέα ευρήματα

Ο Υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Mehmet Nuri Ersoy ανακοίνωσε την ανακάλυψη μέσω κοινωνικών δικτύων, χαρακτηρίζοντάς την ως πρώτη στα 78 χρόνια ανασκαφών στο Κουλτεπέ.

Ο Ersoy υπογράμμισε ότι το ψηφιδωτό και τα τέσσερα πολιτιστικά στρώματα θα βοηθήσουν να φωτιστεί μια λιγότερο γνωστή περίοδος ενός από τους μακροβιότερους οικισμούς της Ανατολίας.

Επιπλέον, χαρακτήρισε τα ευρήματα ως σημαντικό αποτέλεσμα της επιστημονικής και πολιτιστικής συνεργασίας Τουρκίας και Νότιας Κορέας, συγχαίροντας τον διευθυντή των ανασκαφών Kulakoglu και την ερευνητική ομάδα, ενώ ευχαρίστησε τους Νοτιοκορεάτες εταίρους για τη συμβολή τους.

«Συνεχίζουμε να φέρνουμε στο φως την πλούσια κληρονομιά της Ανατολίας μέσω της επιστημονικής έρευνας», δήλωσε ο Ersoy.

Αρχαίο εμπορικό κέντρο με χιλιάδες γραπτές πηγές

Το Κουλτεπέ-Κανές, που κατοικήθηκε από την τρίτη χιλιετία π.Χ. έως και τη ρωμαϊκή περίοδο, αποτέλεσε σημαντικό πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο στην αρχαία Ανατολία.

Πριν από την άνοδο της αυτοκρατορίας των Χετταίων, ο οικισμός ήταν πρωτεύουσα του Βασιλείου της Κανές (γνωστό και ως Νέσα) και θεωρείται ένα από τα κύρια σημεία γένεσης του χεττιτικού πολιτισμού.

Η άνω πόλη περιλάμβανε βασιλικά ανάκτορα και ναούς, ενώ η κάτω πόλη φιλοξενούσε το καρούμ, την αρχαία εμπορική συνοικία όπου οι έμποροι δραστηριοποιούνταν και διατηρούσαν τις οικίες τους.

Το Κουλτεπέ είναι ιδιαίτερα γνωστό για περίπου 23.500 πήλινες πινακίδες με σφηνοειδή γραφή, που καταγράφουν τις δραστηριότητες Ασσυρίων και ανατολιατών εμπόρων. Η συλλογή έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα UNESCO Memory of the World ως τεκμήριο διεθνούς σημασίας.

Ο αρχαιολογικός χώρος προστέθηκε επίσης το 2014 στον Προκαταρκτικό Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αν και μόλις το 5% της συνολικής έκτασης έχει ανασκαφεί.

Μετά την ολοκλήρωση της έρευνας στα νέα ελληνιστικά στρώματα, οι ερευνητές σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε βαθύτερα αρχαιολογικά στρώματα με κατάλοιπα από το Βασίλειο της Κανές και την περίοδο των Χετταίων.

Το κοινό πρόγραμμα στοχεύει στην επέκταση της επιστημονικής γνώσης για τις διαδοχικές φάσεις κατοίκησης του Κουλτεπέ, ενισχύοντας παράλληλα τη συνεργασία Τουρκίας και Νότιας Κορέας στην έρευνα της πολιτιστικής κληρονομιάς.