Αζερμπαϊτζάν: Αγνοείται ακτιβιστής που στήριζε τις μαθήτριες με μαντίλα – Καταγγελίες για καταστολή και συλλήψεις

Σε νέα φάση εισέρχεται η κρίση που έχει ξεσπάσει στο Αζερμπαϊτζάν με αφορμή τους περιορισμούς στην ισλαμική μαντίλα στα σχολεία, καθώς στις καταγγελίες για αποκλεισμό μαθητριών και εκπαιδευτικών από τις σχολικές αίθουσες προστίθενται συλλήψεις διαδηλωτών και η εξαφάνιση ακτιβιστή που επιχείρησε να οργανώσει δωρεάν διαδικτυακά μαθήματα για παιδιά που επηρεάζονται από τα νέα μέτρα. Η υπόθεση προκαλεί ανησυχία για την ελευθερία της έκφρασης και το δικαίωμα στην εκπαίδευση, ενώ παράλληλα έχει πυροδοτήσει πολιτική αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Σύμφωνα με τη Διεθνή Αμνηστία, ο Ιλκίν Χουσεΐνοφ, ακτιβιστής με έδρα το Μπακού, αγνοείται από τις 14 Οκτωβρίου, όταν έφυγε από το σπίτι του συνοδευόμενος, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, από άγνωστα πρόσωπα. Ο ίδιος είχε δημιουργήσει διαδικτυακή πρωτοβουλία με την ονομασία «Αφήστε τη Λεϊλί να πάει σχολείο», με στόχο να συνδέσει εθελοντές εκπαιδευτικούς με παιδιά που είχαν αποκλειστεί από τη σχολική εκπαίδευση λόγω των περιορισμών στην ενδυμασία τους. Μέχρι στιγμής, δεν έχει αποσαφηνιστεί η τύχη του, ενώ δεν έχει δοθεί δημόσια εξήγηση για την εξαφάνισή του.

Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να διερευνήσουν την υπόθεση και να διασφαλίσουν την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών. Παράλληλα, καταγγέλλει αναφορές για συλλήψεις ανθρώπων που συμμετείχαν σε ειρηνικές διαμαρτυρίες και ζητά την απελευθέρωση όσων κρατούνται αποκλειστικά επειδή άσκησαν το δικαίωμα της διαδήλωσης.

Η αντιπαράθεση ξεκίνησε μετά την εφαρμογή νέων κανόνων για τις σχολικές στολές. Αν και οι κανονισμοί δεν κατονομάζουν ρητά τη μαντίλα, σχολεία άρχισαν από τις 12 Οκτωβρίου να αρνούνται την είσοδο σε μαθήτριες και εκπαιδευτικούς που τη φορούν. Η εξέλιξη προκάλεσε κινητοποιήσεις σε διάφορες περιοχές, με μαθητές και γονείς να διαμαρτύρονται για τον αποκλεισμό παιδιών από την εκπαιδευτική διαδικασία.

Το υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε ότι στις 12 Οκτωβρίου συνελήφθησαν 37 άτομα στο Μπακού για περιστατικά που, σύμφωνα με τις αρχές, συνδέονταν με διατάραξη της δημόσιας τάξης. Ακτιβιστές, ωστόσο, έχουν αναφέρει πολύ μεγαλύτερο αριθμό προσαγωγών και συλλήψεων. Η Αμνηστία επισημαίνει ότι ο συνολικός αριθμός όσων εξακολουθούν να κρατούνται παραμένει ασαφής.

Η υπόθεση έχει αποκτήσει και διπλωματικές διαστάσεις. Στην Τουρκία διατυπώθηκαν επικρίσεις για τον αποκλεισμό μαθητριών από τα σχολεία, προκαλώντας την αντίδραση του Μπακού, το οποίο υπερασπίζεται τον κοσμικό χαρακτήρα της δημόσιας εκπαίδευσης και απορρίπτει τις παρεμβάσεις στις εσωτερικές του υποθέσεις.

Το Αζερμπαϊτζάν, χώρα με μουσουλμανική πλειονότητα, διατηρεί συνταγματικά κοσμικό κράτος. Ωστόσο, η κρίση αναδεικνύει το ερώτημα κατά πόσο η εφαρμογή της αρχής της κοσμικότητας μπορεί να δικαιολογήσει περιορισμούς που στερούν από παιδιά την πρόσβαση στην εκπαίδευση. Η Διεθνής Αμνηστία ζητά την αναθεώρηση των περιορισμών και την επιστροφή των μαθητριών και των εκπαιδευτικών στις σχολικές αίθουσες, προειδοποιώντας ότι η αντιμετώπιση των διαμαρτυριών με συλλήψεις επιτείνει την ανησυχία για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.