Ghosting: Η σιωπηλή διάλυση των σύγχρονων σχέσεων, από τον Δ.Καραθάνο

Στην εποχή της άμεσης επικοινωνίας και των ψηφιακών σχέσεων, όροι όπως το
«ghosting» έχουν μπει πλέον δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Μια ξαφνική
εξαφάνιση χωρίς εξηγήσεις μπορεί να αφήσει πίσω της ερωτήματα, αμηχανία και
έντονα συναισθήματα. Ο ψυχολόγος κ. Δημήτρης Καραθάνος μιλά για το φαινόμενο
που χαρακτηρίζει όλο και περισσότερο τις σύγχρονες ανθρώπινες σχέσεις,
αναλύοντας τα ψυχολογικά αίτια, τις επιπτώσεις αλλά και τον τρόπο με τον οποίο η
ψηφιακή εποχή επηρεάζει τη συναισθηματική μας σύνδεση.
Το φαινόμενο του «ghosting» φαίνεται να είναι όλο και πιο συχνό στις σχέσεις
των νέων. Πού οφείλεται αυτή η συμπεριφορά και τι δείχνει για την ψυχολογία
τους;
Το φαινόμενο του «ghosting» δηλαδή η ξαφνική διακοπή κάθε επικοινωνίας χωρίς
εξήγηση, αποτελεί πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κοινωνικοψυχολογικά
φαινόμενα της ψηφιακής εποχής. Ιδιαίτερα στους νέους ενήλικες, η συμπεριφορά
αυτή συνδέεται άμεσα με την κουλτούρα της άμεσης επικοινωνίας, της
υπερπροσβασιμότητας και της συναισθηματικής αποστασιοποίησης που συχνά
καλλιεργούν τα ψηφιακά μέσα.
Για αρκετούς ανθρώπους, η ξαφνική εξαφάνιση ενός προσώπου δημιουργεί έντονα
συναισθήματα απόρριψης, εγκατάλειψης ή αμφισβήτησης της προσωπικής τους
αξίας. Η απουσία εξήγησης αφήνει συχνά ένα «ανοιχτό ερώτημα», με αποτέλεσμα
το άτομο να εγκλωβίζεται σε σκέψεις όπως: «Τι έκανα λάθος;», «Δεν ήμουν
αρκετός/ή; «Γιατί δεν άξιζα ούτε μια εξήγηση;». Όταν αυτά τα ερωτήματα
επιμένουν μπορεί να επηρεαστούν η αυτοεκτίμηση, η εμπιστοσύνη στις σχέσεις, η
καθημερινή λειτουργικότητα ακόμη και η διάθεση ή ο ύπνος.

Παρότι το ghosting αποτελεί πλέον ένα ιδιαίτερα διαδεδομένο κοινωνικό και
διαπροσωπικό φαινόμενο, δεν αναγνωρίζεται ως αυτόνομη ψυχική διαταραχή στο
Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR). Η απουσία του
από το DSM δεν σημαίνει ότι στερείται ψυχολογικής σημασίας. Αντίθετα,
αναδεικνύει το γεγονός ότι πρόκειται κυρίως για μια σύγχρονη συμπεριφορική και
κοινωνική πρακτική που σχετίζεται με τον τρόπο επικοινωνίας στην ψηφιακή εποχή.
Το ghosting δεν δείχνει απαραίτητα αδιαφορία ή «κακό χαρακτήρα» ενώ συχνά,
όπως δείχνουν σύγχρονες μελέτες, συνδέεται με δυσκολία διαχείρισης δύσκολων
συναισθημάτων, φόβο σύγκρουσης ή αμηχανία απέναντι στην απόρριψη. Για
αρκετούς νέους ανθρώπους, η άμεση και ειλικρινής επικοινωνία δεν είναι πάντα
εύκολη, ιδιαίτερα όταν δεν έχουν μάθει να εκφράζουν ξεκάθαρα τα όριά τους ή τα
συναισθήματά τους. Οι νέοι, λοιπόν, καταφεύγουν στο ghosting γιατί αποφεύγουν τη δυσάρεστη
συναισθηματική αντιπαράθεση, φοβούνται την απόρριψη ή την ενοχή, έχουν
συνηθίσει σε «γρήγορες» και αναλώσιμες σχέσεις και επηρεάζονται από την
κουλτούρα της άμεσης ικανοποίησης των social media.

Πόσο έχουν επηρεάσει τα social media και οι ψηφιακές πλατφόρμες τον τρόπο
που οι νέοι δημιουργούν και διαχειρίζονται τις σχέσεις τους;
Οι ψηφιακές πλατφόρμες έχουν μεταβάλει ριζικά τον τρόπο δημιουργίας και
διαχείρισης των διαπροσωπικών σχέσεων. Η επικοινωνία γίνεται γρήγορα, άμεσα
και συχνά πιο επιφανειακά. Η συνεχής διαδικτυακή παρουσία δημιουργεί την
ψευδαίσθηση άπειρων επιλογών και μειώνει την αίσθηση συναισθηματικής
δέσμευσης. Μέσα από μία οθόνη, η συναισθηματική απόσταση μεγαλώνει και η
απομάκρυνση μπορεί να μοιάζει πιο εύκολη από μια ανοιχτή συζήτηση. Η εύκολη
δυνατότητα «εξαφάνισης» χωρίς άμεσες συνέπειες ενισχύει συμπεριφορές όπως το
ghosting και το orbiting  την παρακολούθηση του άλλου στα social media χωρίς
πραγματική επικοινωνία.
Η σιωπή μπορεί να είναι πιο επώδυνη από μια ξεκάθαρη απάντηση, γιατί αφήνει
χώρο για ερωτήματα και προσωπικές ερμηνείες. Από την άλλη πλευρά, εκείνος που
απομακρύνεται μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να διαχειριστεί ενοχές, πίεση ή
συναισθηματική ανωριμότητα.
Παρατηρείτε ότι οι νέοι σήμερα δυσκολεύονται περισσότερο να εκφράσουν τα
συναισθήματά τους ή να αντιμετωπίσουν μια απόρριψη; Τι ρόλο παίζει η
οικογένεια σε αυτό;
Σε μεγάλο βαθμό, ναι. Παρότι οι νέοι επικοινωνούν διαρκώς ψηφιακά, συχνά
δυσκολεύονται να διαχειριστούν την ευαλωτότητα μιας άμεσης συναισθηματικής
συνομιλίας. Η οικογένεια διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο: όταν το οικογενειακό
περιβάλλον ενθαρρύνει τον διάλογο, την ενσυναίσθηση και την αποδοχή των
συναισθημάτων, οι νέοι αναπτύσσουν πιο ώριμους τρόπους επικοινωνίας.
Αντίθετα, όταν τα συναισθήματα αποφεύγονται ή υποτιμώνται, συχνά
δυσκολεύονται αργότερα να διαχειριστούν την απόρριψη ή τη συναισθηματική
εγγύτητα.
Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο άνθρωπο που βιώνει σύγχρονα φαινόμενα όπως
ghosting, τοξικές σχέσεις ή συναισθηματική αστάθεια; Πώς μπορεί να
προστατεύσει τον εαυτό του;
Αυτό που χρειάζεται να θυμάται ένας νέος άνθρωπος είναι: Ότι η αξία του δεν
καθορίζεται από τη συμπεριφορά κάποιου άλλου. Ότι σε φαινόμενα όπως το
ghosting, είναι σημαντικό να αποφεύγεται η υπερανάλυση και η αυτοκατηγορία.
Ότι χρειάζεται να βάλει αυτός/ή την «τελεία» και ότι καμία ψηφιακή συνομιλία δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη δύναμη ενός αυθεντικού βλέμματος, μιας ειλικρινούς συζήτησης, μιας αγκαλιάς που προσφέρει ασφάλεια και συναισθηματική σύνδεση.
Γιατί στο τέλος, αυτό που θεραπεύει περισσότερο τον άνθρωπο δεν είναι η
τεχνολογία, αλλά η ανθρώπινη επαφή: ένα άγγιγμα, μια παρουσία, μια σχέση
που δεν φοβάται να υπάρξει αληθινά.

Δημήτρης Καραθάνος
Ψυχολόγος
Κολοκοτρώνη 18
Τρίκαλα
Τηλ: 2431023241

The post Ghosting: Η σιωπηλή διάλυση των σύγχρονων σχέσεων, από τον Δ.Καραθάνο appeared first on trikalaidees.gr | Τρίκαλα ΙΔΕΕΣ.