CNΝ: Η Ουκρανία έχει πυραύλους Patriot με… άδειους εκτοξευτές

Πύραυλοι Patriot και η κρίση εφοδιασμού τους βρίσκονται στο προσκήνιο, καθώς οι εκτοξευτές του πιο περιζήτητου όπλου παγκοσμίως παραμένουν ανενεργοί σε ένα χωράφι στα περίχωρα του Κιέβου. Ο τελευταίος πύραυλος χρησιμοποιήθηκε πριν από 10 εβδομάδες, αφήνοντας τους εκτοξευτές άδειους εν μέσω αυξανόμενων απειλών.

Ο αμερικανικής κατασκευής αναχαιτιστικός πύραυλος Patriot έχει γίνει το επίκεντρο μιας παγκόσμιας κρίσης εφοδιασμού. Δεκάδες χώρες προσπαθούν να ενισχύσουν τα αμυντικά τους συστήματα, ενώ η ζήτηση για το συγκεκριμένο οπλικό σύστημα αυξάνεται διαρκώς.

Το Patriot είναι ένα από τα ελάχιστα όπλα που μπορούν να καταρρίψουν βαλλιστικούς πυραύλους, κρίσιμο σε περιοχές όπως ο Κόλπος που έχει πληγεί από τον πόλεμο με το Ιράν. Ειδικά στην Ουκρανία, όπου οι ρωσικές επιθέσεις είναι σχεδόν καθημερινές, ο Ιούλιος αποτέλεσε τον πιο θανατηφόρο μήνα για τον άμαχο πληθυσμό από τον Μάιο του 2022.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CNNi, το οποίο είχε πρόσβαση σε σύστημα Patriot στην Ουκρανία, οι ουκρανικές αρχές αποκάλυψαν ότι η χώρα έχει σχεδόν εξαντλήσει τα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων της. Για λόγους ασφαλείας, δεν αποκαλύφθηκαν λεπτομέρειες σχετικά με το μοντέλο ή την τοποθεσία του συστήματος.

Οι 16 σωλήνες του εκτοξευτή που είδε το CNNi φέρουν εμφανή σημάδια έντονης χρήσης. Ο επικεφαλής μηχανικός του συστήματος στην Ουκρανία, Ντμίτρο, δήλωσε ότι δεν έχει δει εκτόξευση Patriot εδώ και έξι εβδομάδες. Η Ουκρανία αποφεύγει να αποκαλύψει τον ακριβή αριθμό πυραύλων που διαθέτει. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέφερε πως η χώρα χρειάζεται το 5% των αμερικανικών αποθεμάτων για να αντέξει τον χειμώνα, ενώ σήμερα διαθέτει μόλις το 1%.

«Είναι πραγματικά μια σκηνή που σου σπαράζει την καρδιά, όταν διαθέτεις τον εξοπλισμό αλλά δεν είσαι σε θέση να αναχαιτίσεις κανένα πύραυλο», τόνισε ο Ντμίτρο. «Οι βαλλιστικοί πύραυλοι πετούν πάνω από το κεφάλι σου και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα γι’ αυτό, ενώ πίσω σου βρίσκονται άμαχοι».

Η πρώτη φορά που το σύστημα έμεινε χωρίς πυραύλους ήταν τον Δεκέμβριο του 2025. «Είναι δύσκολο να το περιγράψω – έντονα και δυσάρεστα συναισθήματα. Σαν να μαθαίνεις να περπατάς, αλλά να μην μπορείς να περπατήσεις. Ξέρεις πώς να αναπνέεις, αλλά δεν μπορείς να αναπνεύσεις», συμπλήρωσε.

Το σύστημα Patriot αποτελείται από πολύπλοκα ραντάρ και κέντρα ελέγχου και λειτουργεί εξ αποστάσεως. Ένα μέλος του πληρώματος, ο Χεόργκι, που εργάζεται στο κέντρο διοίκησης, ανέφερε πως η απόφαση για το ποιος πύραυλος θα αναχαιτιστεί «έρχεται με την εμπειρία» και λαμβάνεται από τον διοικητή της μονάδας. «Είναι δύσκολο, γιατί βλέπεις στόχους να πλησιάζουν που απειλούν τον άμαχο πληθυσμό, τις κρίσιμες υποδομές, καθώς και τις οικογένειες των συντρόφων μου και τη δική μου οικογένεια». Περιέγραψε την εκτόξευση Patriot ως «κάτι μαγικό».

Διεθνής κρίση εφοδιασμού και παραγωγή

Η παγκόσμια κρίση στην προμήθεια των Patriot κορυφώθηκε λόγω της μεγάλης χρήσης τους στον Κόλπο, τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, κυρίως για την αντιμετώπιση ιρανικών drone. Τα πλούσια κράτη του Κόλπου φέρεται να κατανάλωσαν δεκάδες πυραύλους, γεγονός που επηρέασε άμεσα τις δυνατότητες της Ουκρανίας.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής, οι δυνάμεις της Συμμαχίας χρησιμοποίησαν κατά μέσο όρο 225 πυραύλους Patriot την ημέρα τις πρώτες τέσσερις ημέρες του πολέμου με το Ιράν. Αντίθετα, η Lockheed Martin, κατασκευάστρια εταιρεία, παρήγαγε 620 πυραύλους το 2025 – δηλαδή μόλις 1,7 την ημέρα, δημιουργώντας τεράστια απόκλιση μεταξύ χρήσης και παραγωγής.

Τον Ιανουάριο, το Πεντάγωνο υπέγραψε επταετή συμφωνία ώστε η Lockheed Martin να αυξήσει την παραγωγή σε 2.000 πυραύλους ετησίως έως το 2030, χρονιά κατά την οποία ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έχει διαρκέσει οκτώ χρόνια.

Οι αμφίσημες δηλώσεις Τραμπ και η ουκρανική «δίψα» για Patriot

Παραμένει ασαφές πόσους αντιαεροπορικούς πυραύλους έχουν υποσχεθεί οι ΗΠΑ στην Ουκρανία ή το ακριβές μέγεθος του αμερικανικού αποθέματος. Ο Ζελένσκι, σε συνέντευξή του στο CNNi, αναφέρθηκε στο ζήτημα της κατασκευής πυραύλων στην Ουκρανία με άδεια των ΗΠΑ και των κατασκευαστών, προσφέροντας στις Raytheon και Lockheed Martin τον πλήρη έλεγχο οποιουδήποτε εργοστασίου στη χώρα.

«Θα είναι η δική σας εταιρεία… Θα κάνω ό,τι μπορώ για να χτίσω τη μεγάλη εταιρεία… για αυτούς. Διότι δεν χρειάζεται να πουλήσω [τους αντιαεροπορικά πυραύλους] σε κανέναν άλλο, τα χρειάζομαι για τη χώρα μου», δήλωσε, υπογραμμίζοντας πως το ζητούμενο είναι ο όγκος της παραγωγής και οι ίδιες οι εταιρείες μπορούν να καθορίσουν την τιμή.

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον Ιούνιο, ο Τραμπ προσέφερε στην Ουκρανία άδειες για την κατασκευή των πυραύλων. Εκπρόσωποι των εταιρειών Raytheon και Lockheed Martin επισκέφθηκαν το Κίεβο, ωστόσο στη συνέχεια ο Τραμπ εξέφρασε αμφιβολίες για την πρόοδο της διαδικασίας.

«Θέλω να τις αποκτήσω… Πιστεύω ότι ο λόγος του είναι ο λόγος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Και ελπίζω ότι θα τις αποκτήσω», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, απαντώντας στη συνέντευξη, δήλωσε πως δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις ή δοθεί εγγυήσεις για την παραγωγή των Patriot, με την ασφάλεια της αμερικανικής τεχνολογίας να παραμένει υψίστης σημασίας.

Όταν ρωτήθηκε αν θα μπορούσε να κατασκευάσει άμεσα μια μονάδα Patriot και πυραύλους αναχαίτισης, εφόσον αγνοούνταν τα πνευματικά δικαιώματα, ο Ντμίτρο εμφανίστηκε απαισιόδοξος: «Όχι. Σίγουρα όχι, γιατί πρόκειται για μια πολύ περίπλοκη διαδικασία, που απαιτεί πολλές γνώσεις και πολλές τεχνικές πληροφορίες».