Brain Gain: Πότε χάνεται η φοροαπαλλαγή 50% και έρχεται έξτρα φόρος – Στο 15% η αυτοτελής φορολόγηση για τις συντάξεις

Αναδρομική απώλεια της φοροαπαλλαγής 50% για όσους επιστρέφουν στην Ελλάδα αλλά δεν συμπληρώνουν δύο χρόνια παραμονής στη χώρα καθώς και διευκρινίσεις για τη διακοπή του φορολογικού μπόνους σε περίπτωση αλλαγής εργασίας ή επιστροφής στο εξωτερικό φέρνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που ψηφίστηκε χθες από τη Βουλή.

Οι νέες διατάξεις δεν αλλάζουν τις βασικές προϋποθέσεις του ειδικού φορολογικού καθεστώτος του Brain Gain το οποίο ισχύει ήδη και προβλέπει απαλλαγή από τον φόρο για το 50% του εισοδήματος μισθωτών και ελεύθερων επαγγελματιών για επτά χρόνια. Αποσαφηνίζουν πότε και από ποιο χρονικό σημείο χάνεται το φορολογικό πλεονέκτημα. Μάλιστα, όσοι δεν τηρήσουν την υποχρέωση διετούς παραμονής στην Ελλάδα χάνουν την απαλλαγή αναδρομικά από το πρώτο έτος ένταξής τους στο ευνοϊκό καθεστώς με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με πρόσθετους φόρους.

Το ίδιο νομοσχέδιο προβλέπει και αυτοτελή φορολόγηση με συντελεστή 15% για συντάξεις που καταβάλλονται από συγκεκριμένους διεθνείς οργανισμούς σε φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας.

Το φορολογικό μπόνους του Brain Gain

Το ειδικό φορολογικό καθεστώς αφορά τόσο Έλληνες που επιστρέφουν από το εξωτερικό όσο και αλλοδαπούς που εγκαθίστανται στην Ελλάδα για να εργαστούν ή να ασκήσουν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα. Όσοι εντάσσονται στο καθεστώς απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος για το 50% των αποδοχών ή των κερδών τους που προκύπτουν στην Ελλάδα για επτά φορολογικά έτη. Για την υπαγωγή στο ευνοϊκό καθεστώς απαιτείται, μεταξύ άλλων, ο ενδιαφερόμενος να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για πέντε από τα έξι προηγούμενα χρόνια, να πληροί τις προϋποθέσεις απασχόλησης ή άσκησης επιχειρηματικής δραστηριότητας στη χώρα και να δηλώσει ότι θα παραμείνει στην Ελλάδα για τουλάχιστον δύο χρόνια.

Η υποχρέωση της διετούς παραμονής δεν είναι καινούργια. Με τις νέες ρυθμίσεις προσδιορίζονται με μεγαλύτερη σαφήνεια οι συνέπειες όταν ο φορολογούμενος δεν τηρεί τη συγκεκριμένη δέσμευση ή παύει να πληροί άλλες προϋποθέσεις του καθεστώτος.

Πότε χάνεται η απαλλαγή

Ειδικότερα, οι διατάξεις προβλέπουν τα εξής:

– Αποχώρηση πριν από τη διετία. Εάν ο φορολογούμενος δεν τηρήσει την υποχρέωση παραμονής στην Ελλάδα για τουλάχιστον δύο χρόνια, χάνει την απαλλαγή αναδρομικά από το πρώτο φορολογικό έτος υπαγωγής του στο ειδικό καθεστώς. Αυτό σημαίνει ότι το 50% του εισοδήματος που είχε απαλλαγεί από τη φορολογία μπορεί να φορολογηθεί εκ των υστέρων, με αποτέλεσμα να προκύψει πρόσθετος φόρος.

– Διακοπή εργασιακής σχέσης. Εάν ο φορολογούμενος πάψει να πληροί την προϋπόθεση της απασχόλησης στην Ελλάδα, η απώλεια της απαλλαγής συνδέεται με την ημερομηνία διακοπής της εργασιακής σχέσης και όχι γενικά με την αρχή του φορολογικού έτους. Ωστόσο, η διακοπή της εργασίας δεν σημαίνει ότι χάνεται αυτομάτως και οριστικά το φορολογικό πλεονέκτημα. Το υφιστάμενο καθεστώς προβλέπει δυνατότητα συνέχισης της υπαγωγής, εφόσον ο φορολογούμενος αναλάβει νέα εργασία ή ξεκινήσει ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα εντός δώδεκα μηνών και πληροί τις σχετικές προϋποθέσεις.

– Επιστροφή στο εξωτερικό. Όταν ο φορολογούμενος σταματά να εργάζεται στην Ελλάδα και μεταφέρει παράλληλα τη φορολογική του κατοικία σε άλλη χώρα χάνει το δικαίωμα υπαγωγής στο ευνοϊκό καθεστώς από το φορολογικό έτος κατά το οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά.

Η διάταξη για την αναδρομική απώλεια της απαλλαγής σε περίπτωση μη συμπλήρωσης της διετίας εφαρμόζεται από το φορολογικό έτος 2026. Αντίθετα, οι διατάξεις που αφορούν τη διακοπή της εργασιακής σχέσης και τη μεταφορά της φορολογικής κατοικίας στο εξωτερικό εφαρμόζονται από το φορολογικό έτος 2021 και μετά.

Φόρος 15% στις συντάξεις διεθνών οργανισμών

Αλλαγές έρχονται και στη φορολόγηση των συντάξεων που καταβάλλονται από συγκεκριμένους διεθνείς οργανισμούς. Από το φορολογικό έτος 2027 οι συντάξεις αυτές θα φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 15%, ανεξάρτητα από το ύψος τους. Το νέο καθεστώς αφορά πρώην εργαζομένους διεθνών οργανισμών οι οποίοι, μετά τη συνταξιοδότησή τους, έχουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως υπηκοότητας.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι συντάξεις να καταβάλλονται από διεθνείς οργανισμούς αναγνωρισμένους από την Ελλάδα, στους οποίους η χώρα έχει προσχωρήσει με συμφωνία κυρωμένη με νόμο. Η ρύθμιση δεν αφορά τις συνήθεις συντάξεις που καταβάλλονται από ασφαλιστικά ταμεία του εξωτερικού.

Ο φόρος 15% επιβάλλεται αυτοτελώς στο συγκεκριμένο εισόδημα και με την καταβολή του εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση για τη σύνταξη αυτή. Για παράδειγμα, συνταξιούχος διεθνούς οργανισμού με ετήσια σύνταξη 30.000 ευρώ θα πληρώνει φόρο 4.500 ευρώ, ενώ για σύνταξη 50.000 ευρώ ο φόρος θα ανέρχεται σε 7.500 ευρώ.