Αξιωματούχοι του Πενταγώνου των ΗΠΑ έχουν ζητήσει τις τελευταίες εβδομάδες από αρκετές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ να μετριάσουν τη δημόσια ρητορική τους σχετικά με τη ρωσική απειλή. Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το Reuters, η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι οι δηλώσεις Ευρωπαίων ηγετών και αξιωματούχων ενδέχεται να υπονομεύουν την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.
Μεταξύ των χωρών που έχουν δεχθεί τέτοιες συστάσεις είναι η Λιθουανία, η Λετονία και η Εσθονία, σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους αξιωματούχους και έναν Αμερικανό, οι οποίοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας. Τα μηνύματα μεταφέρθηκαν στο πλαίσιο διμερών συναντήσεων, χωρίς να είναι σαφές εάν απευθύνθηκαν και σε άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.
Exclusive: Pentagon officials have in recent weeks asked several NATO countries to tone down their rhetoric regarding the threat posed by Russia, arguing that some statements by European leaders and officials have undermined continental security https://t.co/HMkzcgViUl
— Reuters (@Reuters) October 30, 2026
Οι αμερικανικές παραινέσεις έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, που έχει εισέλθει πλέον στο πέμπτο έτος του. Η νέα διπλωματική προσπάθεια περιλαμβάνει κίνητρα προς τη Ρωσία, μεταξύ των οποίων η πιθανή χαλάρωση των κυρώσεων, αλλά και πιέσεις προς το Κίεβο για τον τερματισμό των επιθέσεων σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές.
Ερωτηθείς σχετικά, αξιωματούχος του Πενταγώνου απέφυγε να σχολιάσει τις πληροφορίες, δηλώνοντας ότι «οι ιδιωτικές συνομιλίες μεταξύ συμμάχων είναι ακριβώς αυτό, ιδιωτικές συνομιλίες».
Το μήνυμα Κόλμπι προς τις χώρες της Βαλτικής
Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους που μετέφεραν τις σχετικές συστάσεις ήταν ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, ο οποίος διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με μία από τις πηγές του Reuters, ο Κόλμπι είπε πρόσφατα σε αξιωματούχο χώρας της Βαλτικής ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αποφεύγουν τις «προκλήσεις» προς τη Ρωσία. Ως παράδειγμα μη εποικοδομητικής ρητορικής φέρεται να επικαλέστηκε τις δημόσιες αναφορές Ευρωπαίων αξιωματούχων ότι η Ρωσία βρίσκεται «στριμωγμένη σαν αρουραίος».
Δεν διευκρινίστηκε σε ποια δήλωση αναφερόταν. Ωστόσο, στα τέλη Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, είχε χαρακτηρίσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν «αρουραίο στη γωνία», υποστηρίζοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος καταφεύγει σε ενέργειες δολιοφθοράς στην Ευρώπη, καθώς η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει βαλτώσει.
Άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος περιέγραψε στο Reuters το περιεχόμενο των ιδιωτικών μηνυμάτων του Πενταγώνου ως εξής: «Σας βοηθάμε. Οι Αμερικανοί είναι εκεί. Απλώς μη φωνάζετε. Μην προκαλείτε θόρυβο».
Σε άλλη πρόσφατη συνάντηση, το Πεντάγωνο φέρεται να προέτρεψε αντιπροσωπεία της Εσθονίας να υιοθετήσει «μετριοπαθή» στάση στις δημόσιες τοποθετήσεις της, χωρίς να διατυπωθούν ενστάσεις για κάποια συγκεκριμένη δήλωση. Τα υπουργεία Άμυνας των τριών χωρών της Βαλτικής δεν απάντησαν στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό, ενώ το ΝΑΤΟ αρνήθηκε να προβεί σε οποιαδήποτε δήλωση.
Η Ευρώπη διχάζεται για τη ρητορική απέναντι στη Μόσχα
Οι αμερικανικές συστάσεις αποτυπώνουν τη διαφωνία που υπάρχει στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να περιγράφεται δημόσια η απειλή που συνιστά η Ρωσία.
Ορισμένοι Δυτικοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι η υπερβολική ανάδειξη της ρωσικής απειλής μπορεί να εξυπηρετεί τα συμφέροντα του Κρεμλίνου, καθώς ενισχύει το κλίμα φόβου και ενδέχεται να αποδυναμώνει τη στήριξη προς την Ουκρανία. Άλλοι, αντίθετα, υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να μιλούν με ειλικρίνεια στους πολίτες τους για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η ήπειρος και για τους πόρους που απαιτούνται για την ανάσχεση της Μόσχας.
Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν για ενδεχόμενη ενίσχυση των ρωσικών ενεργειών δολιοφθοράς. Η Ρωσία έχει αρνηθεί ότι βρίσκεται πίσω από τέτοιου είδους επιχειρήσεις.
Αξιωματούχος χώρας της Βαλτικής ανέφερε ότι η σύσταση του Πενταγώνου προκάλεσε απορία, καθώς οι υπηρεσίες πληροφοριών των χωρών της περιοχής έχουν επανειλημμένα υποβαθμίσει την πιθανότητα η Ρωσία να δοκιμάσει στην πράξη την εφαρμογή της ρήτρας συλλογικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Αντίθετα, υπηρεσίες πληροφοριών άλλων κρατών-μελών έχουν προειδοποιήσει δημόσια ότι η Μόσχα ενδέχεται να εντείνει σημαντικά τις επιχειρήσεις δολιοφθοράς στο άμεσο μέλλον.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη
Τα μηνύματα του Πενταγώνου διατυπώνονται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Δυτικοί αξιωματούχοι πληροφοριών αναφέρουν ότι η Μόσχα έχει εντείνει την εκστρατεία συγκαλυμμένων επιθέσεων εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ.
Την Τετάρτη, Γερμανοί εισαγγελείς ανακοίνωσαν τη σύλληψη δύο Λευκορώσων, οι οποίοι φέρονται να σχεδίαζαν εμπρηστική επίθεση σε κτίριο ή εγκατάσταση κρίσιμων υποδομών στην ευρύτερη περιοχή της Νυρεμβέργης. Τον Σεπτέμβριο, η γερμανική κυβέρνηση είχε κατηγορήσει τη Ρωσία για απόπειρα επίθεσης με μη επανδρωμένο αεροσκάφος στο αεροδρόμιο της Λειψίας, με τη Μόσχα να απορρίπτει τις κατηγορίες.
Την ίδια ώρα, Αμερικανοί αξιωματούχοι συζητούν το ενδεχόμενο επιχειρηματικών συμφωνιών με τη Ρωσία, στο πλαίσιο της προσπάθειας της κυβέρνησης Τραμπ να προωθήσει μια συμφωνία για την Ουκρανία. Οι πρωτοβουλίες αυτές προκαλούν ανάμεικτες αντιδράσεις στην Ευρώπη, όπου αρκετές κυβερνήσεις επιμένουν στη διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς το Κρεμλίνο.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο επανεξετάζει τη διάταξη και το μέγεθος της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, με τη διαδικασία να ενδέχεται να οδηγήσει σε σημαντική μείωσή της. Η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο της ευθύνης για την άμυνά τους, καθώς οι ΗΠΑ στρέφουν την προσοχή τους και σε άλλες περιοχές, όπως η Μέση Ανατολή, η Λατινική Αμερική και η Ανατολική Ασία.