Εκστρατείες παραπληροφόρησης από δίκτυα που συνδέονται με τη Ρωσία, το Ισραήλ και το κίνημα MAGA στις ΗΠΑ επιχείρησαν να εκμεταλλευτούν τις ταραχές στη Γαλλία, προωθώντας αφηγήματα που εξυπηρετούν τους δικούς τους πολιτικούς στόχους. Τη δράση των συγκεκριμένων δικτύων αποκαλύπτουν δύο εκθέσεις, μία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μία του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών, τις οποίες φέρνει στο φως το Reuters.
Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΕ, ένα μυστικό ρωσικό δίκτυο αξιοποίησε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αποδώσει την αναταραχή στην ανεξέλεγκτη μετανάστευση και να παρουσιάσει τη γαλλική κυβέρνηση ως ανίκανη να διατηρήσει τον έλεγχο της κατάστασης.
Την ίδια ώρα, εσωτερική αξιολόγηση του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών διαπίστωσε ότι λογαριασμοί που συνδέονται με το Ισραήλ και το κίνημα MAGA προώθησαν επίσης «εχθρικά αφηγήματα» για τα επεισόδια, συνδέοντάς τα με τον ριζοσπαστικό ισλαμισμό και τη μετανάστευση.
«Υπερφόρτωση»: Η ρωσική επιχείρηση παραπληροφόρησης
Η ανάλυση της ΕΕ διαπίστωσε ότι ένα μυστικό ρωσικό δίκτυο, γνωστό ως επιχείρηση «Υπερφόρτωση», διέδιδε βίντεο στο γαλλικό κοινό, τα οποία μιμούνταν το ύφος και την εμφάνιση δυτικών μέσων ενημέρωσης.
Ορισμένα από τα βίντεο περιείχαν ψευδείς ισχυρισμούς, σύμφωνα με τους οποίους μετανάστες είχαν βιάσει διαδηλωτές ή επίκεινταν τρομοκρατικές επιθέσεις.
Η αξιολόγηση, η οποία καλύπτει την περίοδο από τις 7 έως τις 21 Οκτωβρίου, διαπίστωσε ότι η Ρωσία επιχείρησε να «παρουσιάσει τη γαλλική ηγεσία ως αδύναμη και ολοένα πιο αυταρχική».
REUTERS/Pedro Nunes
«Τέτοιου είδους γεγονότα προσφέρουν ευκαιρίες για την αποδυνάμωση των εθνικών κυβερνήσεων, την καλλιέργεια φόβου και διχασμού και τη διαμόρφωση της κοινής γνώμης ενόψει εκλογών», αναφέρεται στην έκθεση, η οποία συντάχθηκε από ειδικούς της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αξιολόγηση δεν εντόπισε στοιχεία ότι η Μόσχα ή άλλοι παράγοντες υποκίνησαν ή κλιμάκωσαν τις διαδηλώσεις. Αντίθετα, περιέγραψε τη δραστηριότητα ως «ευκαιριακή εκμετάλλευση της αναταραχής».
Οι αναρτήσεις από λογαριασμούς του MAGA και Ισραηλινούς αξιωματούχους
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία της έκθεσης του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την απήχηση των αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση, οι 10 αναρτήσεις με τις περισσότερες προβολές στην πλατφόρμα X σχετικά με τις ταραχές, από λογαριασμούς που προέρχονται από φιλορωσικούς κύκλους, συγκέντρωσαν 2,8 εκατομμύρια προβολές από τις 16 έως τις 18 Οκτωβρίου.
Ο αριθμός αυτός, ωστόσο, ήταν σημαντικά μικρότερος σε σύγκριση με την απήχηση αναρτήσεων από λογαριασμούς που συνδέονται με το κίνημα MAGA και Ισραηλινούς αξιωματούχους.
Ειδικότερα, οι 10 αναρτήσεις με τις περισσότερες προβολές στο X από αξιωματούχους, μέσα ενημέρωσης και παράγοντες επιρροής που συνδέονται με το MAGA (Make America Great Again) συγκέντρωσαν περισσότερες από 49 εκατομμύρια προβολές κατά το ίδιο τριήμερο.
Αντίστοιχα, οι 10 δημοφιλέστερες αναρτήσεις από Ισραηλινούς αξιωματούχους, κυβερνητικούς λογαριασμούς, μέσα ενημέρωσης και παράγοντες επιρροής ξεπέρασαν τις 35 εκατομμύρια προβολές.
Ο «ανταγωνισμός των αφηγημάτων» και η επίδραση στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες
Για έναν παρατεταμένο «ανταγωνισμό αφηγημάτων», ο οποίος μπορεί σταδιακά να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι δυτικές δημοκρατίες στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν, έκανε λόγο η Ελίνα Τρέιγκερ, ανώτερη πολιτική επιστήμονας στο αμερικανικό ερευνητικό ινστιτούτο RAND Corporation.
Όπως ανέφερε, τέτοιες εκστρατείες ενισχύουν την αντίδραση κατά της μετανάστευσης και ωθούν τους Ευρωπαίους ψηφοφόρους προς τα πολιτικά άκρα.
REUTERS/Pedro Nunes TPX IMAGES OF THE DAY
Από την πλευρά τους, Γάλλοι αξιωματούχοι παρέπεμψαν το Reuters σε δηλώσεις του προέδρου της χώρας, Εμανουέλ Μακρόν, στις 21 Οκτωβρίου.
Τότε, ο Γάλλος πρόεδρος είχε αναφέρει ότι δεν υπήρχαν εμφανείς ενδείξεις ξένης παρέμβασης πίσω από τις διαδηλώσεις, ωστόσο υπήρχε «ξένη χειραγώγηση της πληροφορίας».
Η επιχείρηδη «Υπερφόρτωση» δραστηριοποιείται από το 2023
Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΕ, η επιχείρηση «Υπερφόρτωση» δραστηριοποιείται από τον Σεπτέμβριο του 2023, έχοντας βάλει στο στόχαστρο δυτικές δημόσιες προσωπικότητες, θεσμούς και μέσα ενημέρωσης.
Βασικός στόχος της είναι να δυσφημήσει τις συγκεκριμένες οντότητες και τη στήριξή τους προς την Ουκρανία, προωθώντας παράλληλα περιεχόμενο που ευθυγραμμίζεται με τα ρωσικά συμφέροντα.
Η δραστηριότητά της αποσκοπεί επίσης στην υπονόμευση της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς το Κίεβο, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δίνουν προτεραιότητα στην Ουκρανία έναντι των εσωτερικών προβλημάτων των χωρών τους.
Η γαλλική υπηρεσία εποπτείας της παραπληροφόρησης Viginum είχε δημοσιεύσει το 2024 αναλυτική έκθεση για την Operation Overload και αντίστοιχες ρωσικές επιχειρήσεις.
Γάλλοι αξιωματούχοι έχουν επισημάνει ότι τέτοιου είδους επιχειρήσεις επανεμφανίζονται κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, εκλογικών αναμετρήσεων ή άλλων περιστάσεων που προσφέρονται για την προώθηση αφηγημάτων με στόχο τη δυσφήμηση της Γαλλίας.