Γκάντι Αϊζενκοτ: O στρατηγός αναζητεί τώρα συμμάχους για να κυβερνήσει

«Είναι η ώρα να σχηματιστεί μια εθνική κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης. Θα κάνω ό,τι περνά από το χέρι μου για να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων», δήλωσε ο Γκάντι Αϊζενκοτ αμέσως μετά την απόφαση του ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ να του αναθέσει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην πολιτική αναμέτρηση με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού στρατού καλείται να συγκροτήσει κυβερνητικό συνασπισμό χωρίς δυνατότητα αυτοδύναμης πλειοψηφίας στο κοινοβούλιο και σε μια χώρα βαθιά διχασμένη έπειτα από τρία χρόνια πολέμου.

Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, ο συνασπισμός του Αϊζενκοτ εξασφάλισε 48 έδρες, έναντι 53 του συνασπισμού του Νετανιάχου, ενώ τα δύο αραβικά κόμματα κατέγραψαν ιστορική άνοδο, συγκεντρώνοντας συνολικά 19 έδρες και αποκτώντας ρόλο ρυθμιστή. Ο Αϊζενκοτ έχει πλέον 28 ημέρες για να εξασφαλίσει τις 61 ψήφους που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης, με δυνατότητα παράτασης άλλων 14 ημερών.

«Διανύουμε μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους που έχει βιώσει ποτέ η ισραηλινή δημοκρατία», δήλωσε χθες και εμφανίστηκε ανοιχτός στη συμμετοχή του κόμματος Λικούντ του απερχόμενου πρωθυπουργού Νετανιάχου και ενός εκ των ακροδεξιών συμμάχων του σε μια κυβέρνηση συνασπισμού της οποίας θα ηγηθεί.

Βέβαιον είναι πως οι επιλογές του είναι περιορισμένες και καθεμία συνοδεύεται από σοβαρές πολιτικές δυσκολίες. Η στήριξη των αραβικών κομμάτων θα μπορούσε να οδηγήσει σε κυβέρνηση μειοψηφίας ή σε ευρύτερο συνασπισμό, ωστόσο προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό του συνασπισμού του, καθώς το κόμμα Ισραήλ Μπεϊτενού (υπό τον Αβιγκντορ Λίμπερμαν) έχει ήδη αποκλείσει μια τέτοια συνεργασία.

Επιπλέον, ο Αϊζενκοτ έχει θέσει ως προϋποθέσεις για τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού κράτους και τον χαρακτηρισμό της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης.

Εναλλακτικά, θα μπορούσε να επιδιώξει συνεργασία με τα υπερορθόδοξα κόμματα ή ακόμη και μια συμφωνία επιμερισμού της εξουσίας με τον Νετανιάχου, ο οποίος άλλωστε πρότεινε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, επιδιώκοντας να παραμείνει στην εξουσία, ενώ προειδοποίησε ότι μια συμμαχία με τα αραβικά κόμματα θα απειλούσε το Ισραήλ. Από την πλευρά του, το κόμμα Γιασάρ κάλεσε το Λικούντ να απομακρυνθεί από τους ακροδεξιούς συμμάχους του, εφόσον επιθυμεί να συμμετάσχει σε κυβέρνηση υπό τον Αϊζενκοτ.

Από την ηγεσία του ισραηλινού στρατού στην πρώτη γραμμή της πολιτικής αντιπαράθεσης, ο 66χρονος Γκάντι Αϊζενκοτ είναι η εναλλακτική λύση απέναντι στον Μπενιαμίν Νετανιάχου και θα έχει στη διάθεσή του έως και έξι εβδομάδες για να σχηματίσει κυβερνητικό συνασπισμό.

Ο πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, προβάλλει ένα προφίλ χαμηλών τόνων, επαγγελματισμού και θεσμικής συνέπειας. Ωστόσο, η πιθανή πολιτική αλλαγή που εκπροσωπεί δεν συνεπάγεται απαραίτητα και ριζική μετατόπιση της ισραηλινής πολιτικής στο Παλαιστινιακό, όπως σημειώνουν αναλυτές.

Γεννημένος το 1960 στην Τιβεριάδα, από μαροκινούς εβραίους μετανάστες, μεγάλωσε στο Εϊλάτ, μια εργατούπολη στο νότιο Ισραήλ. Κατατάχθηκε στον στρατό το 1978 και ακολούθησε μια μακρά στρατιωτική σταδιοδρομία, φτάνοντας το 2015 στην κορυφαία θέση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου, την οποία διατήρησε έως το 2019.

Ως στρατιωτικός διοικητής στη Δυτική Οχθη και αργότερα στη Βόρεια Διοίκηση, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ισραηλινής στρατηγικής απέναντι στη Χεζμπολάχ, ενώ συνδέθηκε με το λεγόμενο «δόγμα Νταχίγια», που προβλέπει χρήση αποτρεπτικής ισχύος μέσω συντριπτικών αντιποίνων σε περίπτωση επιθέσεων της Χεζμπολάχ.

Μπήκε στην πολιτική το 2022, εντάχθηκε στο κόμμα του Μπένι Γκαντς και συμμετείχε στο πολεμικό υπουργικό συμβούλιο του Νετανιάχου μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Αποχώρησε τον Ιούνιο του 2024, διαφωνώντας με την επιμονή του πρωθυπουργού στην «ολοκληρωτική νίκη» αντί μιας συμφωνίας για την απελευθέρωση των ομήρων. Ο πόλεμος είχε και προσωπικό κόστος: ένας γιος του και δύο ανιψιοί του σκοτώθηκαν στη Γάζα.

Το 2025 ίδρυσε το κεντροδεξιό κόμμα Γιασάρ, που σημαίνει «ευθύς» ή «ειλικρινής», προτάσσοντας τη διερεύνηση των αποτυχιών της 7ης Οκτωβρίου, την ενίσχυση των θεσμών και την αντιμετώπιση της βίας των εποίκων, την οποία έχει χαρακτηρίσει «εβραϊκή τρομοκρατία». Παράλληλα, τάσσεται υπέρ της κατάργησης των εξαιρέσεων από τη στρατιωτική θητεία για τους υπερορθόδοξους.

Στο Παλαιστινιακό, ωστόσο, έχει απορρίψει το ενδεχόμενο δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, αλλά υποστηρίζει μια πιο συγκρατημένη επέκταση των ισραηλινών οικισμών στη Δυτική Οχθη.